ਭਾਰਤੀ Mutual Funds ਆਪਣੇ ਪੋਰਟਫੋਲੀਓ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਅਤੇ ਗ੍ਰੋਥ-ਓਰੀਐਂਟਿਡ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮਾਰਕੀਟ ਸੈਗਮੈਂਟਸ ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ। Large-cap ਸ਼ੇਅਰ ਜਿੱਥੇ ਸਥਿਰਤਾ (Stability) ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉੱਥੇ ਹੀ Mid ਅਤੇ Small-cap ਸ਼ੇਅਰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਾਧਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਭਾਰਤੀ ਸ਼ੇਅਰ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ Mutual Funds ਕਿਸੇ ਵੀ ਕੰਪਨੀ ਵਿੱਚ ਅੰਨ੍ਹੇਵਾਹ ਨਿਵੇਸ਼ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਸਗੋਂ ਉਹ ਇੱਕ ਖਾਸ Asset Allocation ਰਣਨੀਤੀ 'ਤੇ ਚੱਲਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦਾ ਮੁੱਖ ਮਕਸਦ ਸਟੈਬਿਲਿਟੀ, ਲਿਕਵਿਡਿਟੀ ਅਤੇ ਗ੍ਰੋਥ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਬਿਹਤਰ ਤਾਲਮੇਲ ਬਿਠਾਉਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। SEBI ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਮਾਰਕੀਟ ਕੈਪੀਟਲਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਚੋਟੀ ਦੀਆਂ 100 ਕੰਪਨੀਆਂ Large-cap, 101 ਤੋਂ 250 ਤੱਕ ਦੀਆਂ Mid-cap ਅਤੇ 251 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਾਲੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ Small-cap ਮੰਨੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
Large-cap: ਪੋਰਟਫੋਲੀਓ ਦਾ ਐਂਕਰ
Large-cap ਕੰਪਨੀਆਂ ਪੋਰਟਫੋਲੀਓ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸਥਾਪਿਤ ਕੰਪਨੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਉੱਚ ਲਿਕਵਿਡਿਟੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ Large-cap ਫੰਡਾਂ ਲਈ ਨਿਯਮ ਹੈ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਫੰਡ ਦਾ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 80% ਹਿੱਸਾ ਇਹਨਾਂ ਸਥਿਰ ਕੰਪਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਮਾਰਕੀਟ ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਸਮੇਂ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕਵਚ ਵਾਂਗ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।
Mid ਅਤੇ Small-cap: ਗ੍ਰੋਥ ਦੇ ਇੰਜਣ
ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, Mid ਅਤੇ Small-cap ਸ਼ੇਅਰ ਵਾਧੇ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਜਿੱਥੇ Mid-cap ਕੰਪਨੀਆਂ ਸਥਿਰਤਾ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਪੁਲ (Bridge) ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਉੱਥੇ ਹੀ Small-cap ਸ਼ੇਅਰ ਉੱਚ ਰਿਟਰਨ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਜੋਖਮ (Risk) ਵੀ ਕਾਫੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕੰਪਨੀਆਂ ਆਰਥਿਕ ਬਦਲਾਅ ਪ੍ਰਤੀ ਬਹੁਤ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਮਾਰਕੀਟ ਦੇ ਤਣਾਅ ਦੌਰਾਨ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੇਚਣਾ ਫੰਡ ਮੈਨੇਜਰਾਂ ਲਈ ਚੁਣੌਤੀਪੂਰਨ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਸੁਝਾਅ
ਫੰਡ ਮੈਨੇਜਰ ਇਹਨਾਂ ਤਿੰਨਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਨੂੰ ਮਿਲਾ ਕੇ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਪੋਰਟਫੋਲੀਓ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ ਜੋ ਨਾ ਸਿਰਫ ਬੁਲ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਚੰਗਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰੇ, ਸਗੋਂ ਮਾਰਕੀਟ ਦੇ ਕਰੈਕਸ਼ਨ ਸਮੇਂ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦਾ ਬਚਾਅ ਵੀ ਕਰ ਸਕੇ। ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਆਪਣੀ ਰਿਸਕ ਲੈਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਨੂੰ ਸਮਝਣਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਵੱਧ ਜੋਖਮ ਲੈ ਸਕਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ Mid ਅਤੇ Small-cap ਝੁਕਾਅ ਵਾਲੇ ਫੰਡ ਚੁਣੋ, ਪਰ ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਥਿਰਤਾ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ Large-cap ਵਾਲੇ ਫੰਡਾਂ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿਓ।