ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ Specialised Investment Funds (SIFs) ਨੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਉਡਾਣ ਭਰੀ ਹੈ। ਸਤੰਬਰ 2026 ਤੱਕ ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਕੁੱਲ ਐਸੇਟਸ (AUM) **₹38,224 ਕਰੋੜ** ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਫੰਡ ਡੈਰੀਵੇਟਿਵਜ਼ ਅਤੇ ਐਕਟਿਵ ਐਲੋਕੇਸ਼ਨ ਵਰਗੀਆਂ ਐਡਵਾਂਸਡ ਰਣਨੀਤੀਆਂ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਜੋਖਮਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਬਦਲ
ਸਾਲ 2025 ਵਿੱਚ SEBI ਦੁਆਰਾ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਗਏ SIFs ਨੇ ਮਿਉਚੁਅਲ ਫੰਡਾਂ ਅਤੇ PMS ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਥਾਂ ਬਣਾਈ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਆਮ ਮਿਉਚੁਅਲ ਫੰਡ ਸਿਰਫ ਇਕਵਿਟੀ ਜਾਂ ਡੈਬਟ ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉੱਥੇ SIFs ਫੰਡ ਮੈਨੇਜਰਾਂ ਨੂੰ ਹੇਜਿੰਗ (Hedging), ਸ਼ਾਰਟ ਸੈਲਿੰਗ ਅਤੇ ਐਕਟਿਵ ਐਸੇਟ ਐਲੋਕੇਸ਼ਨ ਲਈ ਡੈਰੀਵੇਟਿਵਜ਼ ਵਰਤਣ ਦੀ ਖੁੱਲ੍ਹ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਨਿਵੇਸ਼ ਦੀ ਹੱਦ ₹10 ਲੱਖ ਰੱਖੀ ਗਈ ਹੈ।
ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਭਾਵ
ਹਾਲਾਂਕਿ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ 17 ਐਸੇਟ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ ਕੰਪਨੀਆਂ ਇਹ ਪ੍ਰੋਡਕਟ ਪੇਸ਼ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਬਾਜ਼ਾਰ ਕੁਝ ਵੱਡੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਕੇਂਦਰਿਤ ਹੈ। Edelweiss Mutual Fund, ICICI Prudential Mutual Fund ਅਤੇ SBI Mutual Fund ਮਾਰਕੀਟ ਦਾ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਸੰਭਾਲ ਰਹੇ ਹਨ। ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ Edelweiss ਦਾ Altiva ਪਲੇਟਫਾਰਮ ₹13,221 ਕਰੋੜ ਦੇ AUM ਨਾਲ ਮੋਹਰੀ ਹੈ।
ਕੀ ਇਹ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ?
ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲ ਯਾਦ ਰੱਖਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਕਿ SIFs ਆਮ ਇਕਵਿਟੀ ਫੰਡਾਂ ਵਾਂਗ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ। ਇੱਥੇ ਲਿਕਵਿਡਿਟੀ (Liquidity) ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਕੁਝ ਸ਼ਰਤਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਲਾਕ-ਇਨ ਪੀਰੀਅਡ ਜਾਂ ਰਿਡੈਂਪਸ਼ਨ ਵਿੰਡੋ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਡੈਰੀਵੇਟਿਵਜ਼ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਾਰਨ ਓਪਰੇਸ਼ਨਲ ਰਿਸਕ ਵੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਕੀਮ ਵਿੱਚ ਪੈਸਾ ਲਗਾਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮੈਨੇਜਰ ਦੇ ਟਰੈਕ ਰਿਕਾਰਡ ਅਤੇ ਸਕੀਮ ਦੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹਨਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।