ਮਹਿੰਗੇ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਅਤੇ ਬਾਹਰੀ ਜੋਖਮਾਂ ਦਾ ਡਰ
ਜਨਵਰੀ 2026 ਭਾਰਤੀ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਲਈ ਚੁਣੌਤੀਪੂਰਨ ਰਿਹਾ। ਜਿੱਥੇ ਇਕੁਇਟੀ ਮਿਊਚਲ ਫੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਵਾਲਾ ਪੈਸਾ 14.35% ਘੱਟ ਕੇ ₹240.29 ਬਿਲੀਅਨ (ਲਗਭਗ $2.65 ਬਿਲੀਅਨ) ਰਹਿ ਗਿਆ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਪੋਰਟਫੋਲੀਓ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ (FPIs) ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਸਟਾਕ ਮਾਰਕੀਟ 'ਚੋਂ ਲਗਭਗ $3.95 ਬਿਲੀਅਨ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਲਏ। ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ ਜਦੋਂ ਕਿ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਹੋਰ ਉਭਰਦੇ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ (Emerging Markets) ਵਿੱਚ ਖਿੱਚ ਵੇਖੀ ਗਈ। ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ, ETFs ਨੇ ਜਨਵਰੀ 2026 ਵਿੱਚ ਰਿਕਾਰਡ $19 ਬਿਲੀਅਨ ਦਾ ਇਕੱਠ ਕੀਤਾ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਗੈਰ-ਅਮਰੀਕੀ ਇਕੁਇਟੀ ETFs ਵਿੱਚ $60 ਬਿਲੀਅਨ ਦਾ ਪੈਸਾ ਆਇਆ।
ਭਾਰਤ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰੀਏ ਤਾਂ ਇੱਥੇ P/E ਰੇਸ਼ੋ ਲਗਭਗ 23.13-23.87x ਦੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਦੂਜੇ ਉਭਰਦੇ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਦੀ ਔਸਤ 12-14x ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਕਾਫੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਮਹਿੰਗੇ ਮੁੱਲ ਨੇ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾ ਦੇ ਇਸ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹਿਣ ਲਈ ਮਜ਼ਬੂਰ ਕੀਤਾ।
ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਕ ਤਣਾਅ ਅਤੇ ਘਰੇਲੂ ਸਥਿਰਤਾ
ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਇਹ ਝਿਜਕ ਗਲੋਬਲ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਵਧ ਰਹੇ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਕ ਤਣਾਅ ਕਾਰਨ ਹੋਰ ਵਧ ਗਈ। ਅਮਰੀਕਾ ਦੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਚੱਲ ਰਹੀਆਂ ਫੌਜੀ ਕਾਰਵਾਈਆਂ, ਈਰਾਨ ਵਿੱਚ ਅਸਥਿਰਤਾ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵੱਲੋਂ ਭਾਰਤ ਦੇ ਰੂਸੀ ਤੇਲ 'ਤੇ ਟੈਰਿਫ ਲਗਾਉਣ ਵਰਗੀਆਂ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨੇ ਬਾਜ਼ਾਰ 'ਤੇ ਦਬਾਅ ਬਣਾਇਆ।
ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ, ਭਾਰਤੀ ਰੁਪਿਆ ਵੀ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਕੇ ਲਗਭਗ ₹92 ਪ੍ਰਤੀ ਡਾਲਰ ਦੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਹੋਰ ਵੀ ਸਾਵਧਾਨ ਹੋ ਗਏ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਦੇਸ਼ ਦੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਮੈਕਰੋ ਇਕਨਾਮਿਕ ਹਾਲਾਤ ਕਾਫੀ ਸਥਿਰ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ ਆਫ ਇੰਡੀਆ (RBI) ਨੇ ਫਰਵਰੀ 2026 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਮੁੱਖ ਰੇਪੋ ਦਰ 5.25% 'ਤੇ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖੀ ਅਤੇ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ 2025/26 ਲਈ GDP ਵਾਧੇ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ 7.4% ਅਤੇ ਮਹਿੰਗਾਈ 2.1% ਰਹਿਣ ਦੀ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਥਿਰਤਾ ਬਾਹਰੀ ਜੋਖਮਾਂ ਅਤੇ ਮਹਿੰਗੇ ਮੁੱਲਾਂ ਕਾਰਨ ਬਣੇ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਸੈਂਟੀਮੈਂਟ ਦੇ ਉਲਟ ਹੈ।
ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਬੇਚੈਨੀ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਰਾਏ
ਜਨਵਰੀ 2026 ਵਿੱਚ, ਨਿਫਟੀ 500 ਦੇ ਲਗਭਗ 70% ਸ਼ੇਅਰ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਨ, ਜੋ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਡੂੰਘੀ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪਿਛਲੇ 5 ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਜਨਵਰੀ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਮਾੜੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਸੀ। FPIs ਦਾ ਪੈਸਾ ਕੱਢਣ ਦਾ ਸਿਲਸਿਲਾ 2025 ਤੋਂ ਹੀ ਜਾਰੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਉਹਨਾਂ ਨੇ $18.8 ਬਿਲੀਅਨ ਦਾ ਨੈੱਟ ਸੇਲਿੰਗ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਘਰੇਲੂ ਸੰਸਥਾਗਤ ਨਿਵੇਸ਼ਕ (DIIs) ਨੇ ਕੁਝ ਵਿਕਰੀ ਨੂੰ ਸਹਿਣ ਕੀਤਾ, ਪਰ ਉਹ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਪੂੰਜੀ ਦੇ ਨਿਕਾਸ ਨੂੰ ਕਦੋਂ ਤੱਕ ਰੋਕ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਇਹ ਕਹਿਣਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੈ।
ਭਾਰਤ ਦੇ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਦਾ ਮੁੱਲ ਜੇਕਰ ਉਭਰਦੇ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਪਿੱਛੇ ਰਹਿ ਰਿਹਾ ਹੈ। 2025 ਵਿੱਚ MSCI India Index ਨੇ ਸਿਰਫ 4.2% (USD ਵਿੱਚ) ਦਾ ਮਾਮੂਲੀ ਵਾਧਾ ਦੇਖਿਆ, ਜਦੋਂ ਕਿ MSCI Emerging Markets Index ਨੇ 34.3% ਦਾ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਵਾਧਾ ਦਰਜ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਅੰਤਰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਗਲੋਬਲ ਵਿਕਾਸ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਵਾਂ ਤੋਂ ਕਿੰਨਾ ਅਲੱਗ-ਥਲੱਗ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਛੋਟੇ ਅਤੇ ਮੱਧ-ਕੈਪ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਦੀ ਕਮਜ਼ੋਰ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ, ਜੋ ਵੱਡੇ ਸੂਚਕਾਂਕਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਡਿੱਗੇ, ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਆਮ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦੀ ਕਮੀ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਹਾਲਾਂਕਿ, ਜਨਵਰੀ ਦੇ ਇਸ ਗਿਰਾਵਟ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਫਰਵਰੀ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਹਫਤੇ ਵਿੱਚ FPIs ਨੇ ₹8,100 ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦਾ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰਕੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਮੁੜ ਉਮੀਦ ਜਗਾਈ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਗਲੋਬਲ ਜੋਖਮ ਘੱਟ ਹੋਣਾ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ-ਭਾਰਤ ਵਪਾਰ ਸਮਝੌਤੇ ਵਿੱਚ ਤਰੱਕੀ ਹੈ। Kotak Mahindra AMC ਦੇ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ FIIs ਦਾ ਆਉਟਫਲੋ ਜਾਰੀ ਰਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਯੂਨੀਅਨ ਬਜਟ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਟੈਕਸ ਰਾਹਤ ਮਿਲੇ ਬਿਨਾਂ ਇਸ ਰੁਝਾਨ ਨੂੰ ਪਲਟਣਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਲਾਰਜ ਅਤੇ ਮਿਡ-ਕੈਪ ਸੈਗਮੈਂਟਾਂ ਵਿੱਚ ਬਿਹਤਰ ਰਿਸਕ-ਰਿਵਾਰਡ ਪ੍ਰੋਫਾਈਲ ਵੇਖਿਆ ਹੈ। ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਅਸਥਿਰਤਾ ਜਾਰੀ ਰਹਿਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ, ਅਤੇ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਯੂਨੀਅਨ ਬਜਟ, ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਕ ਘਟਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਵਪਾਰਕ ਗੱਲਬਾਤ ਤੋਂ ਸਪੱਸ਼ਟਤਾ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਭਾਰਤੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦਾ ਨੇੜਲਾ ਭਵਿੱਖ ਅਜੇ ਵੀ ਬਾਹਰੀ ਕਾਰਕਾਂ ਅਤੇ ਮੁੱਲਾਂ ਦੇ ਮੁਲਾਂਕਣ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰੇਗਾ।