ਕੀ ਤੁਹਾਡਾ ਮਿਊਚਲ ਫੰਡ ਪੋਰਟਫੋਲੀਓ ਵੀ ਹੈ 'ਓਵਰ-ਡਾਇਵਰਸੀਫਾਈਡ'? ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਵੱਡਾ ਨੁਕਸਾਨ

ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਿੰਨੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਿਊਚਲ ਫੰਡ ਹੋਣਗੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਹੀ ਵਧੀਆ ਡਾਇਵਰਸੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਹੋਵੇਗੀ। ਪਰ DSP Mutual Fund ਦੀ ਸਤੰਬਰ 2026 ਦੀ 'Netra' ਰਿਪੋਰਟ ਇਸ ਧਾਰਨਾ ਨੂੰ ਗਲਤ ਸਾਬਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਰਿਪੋਰਟ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਪੋਰਟਫੋਲੀਓ ਉਨੇ ਡਾਇਵਰਸੀਫਾਈਡ ਨਹੀਂ ਹਨ ਜਿੰਨੇ ਉਹ ਦਿਖਦੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਫੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਦੀ ਭਰਮਾਰ ਹੈ।

ਫੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਨਕਲ (Fund Redundancy) ਦੀ ਸੱਚਾਈ

ਰਿਪੋਰਟ ਅਨੁਸਾਰ, ਫਲੈਕਸੀ-ਕੈਪ ਫੰਡ ਜੋ ਕਿ ਕਿਸੇ ਵੀ ਮਾਰਕੀਟ ਕੈਪ ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਅਕਸਰ ਉਹੀ ਬਲੂ-ਚਿੱਪ ਸ਼ੇਅਰ ਖਰੀਦਦੇ ਹਨ ਜੋ ਦੂਜੇ ਸਪੈਸ਼ਲਾਈਜ਼ਡ ਫੰਡਾਂ ਕੋਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਮਿਸਾਲ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਫਲੈਕਸੀ-ਕੈਪ ਨੂੰ Balanced Advantage Fund (BAF) ਨਾਲ ਮਿਲਾਉਂਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ 75.3% ਇਕਵਿਟੀ ਹੋਲਡਿੰਗ ਇੱਕੋ ਜਿਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲਾਰਜ ਅਤੇ ਮਿਡ-ਕੈਪ ਫੰਡਾਂ ਵਿੱਚ 71.5% ਅਤੇ ਲਾਰਜ-ਕੈਪ ਫੰਡਾਂ ਵਿੱਚ 63.8% ਤੱਕ ਓਵਰਲੈਪ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਅਸਲ ਵਿੱਚ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦਾ ਸਿਰਫ 25% ਤੋਂ 36% ਪੈਸਾ ਹੀ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਲੱਗਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਕਿਉਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਇਹ ਓਵਰਲੈਪ?

ਫਲੈਕਸੀ-ਕੈਪ ਫੰਡ ਮੈਨੇਜਰ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੀ ਹਾਲਤ ਮੁਤਾਬਕ ਸ਼ੇਅਰ ਬਦਲਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਉਹ ਅਕਸਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਹੀ ਵੱਡੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਵੱਲ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਦੂਜੇ ਫੰਡਾਂ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹਨ। ਇਸ ਨਾਲ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਨੂੰ ਅਣਜਾਣੇ ਵਿੱਚ ਹੀ 'ਕਨਸੈਂਟਰੇਸ਼ਨ ਰਿਸਕ' ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਉਹ ਖਾਸ ਸ਼ੇਅਰ ਡਿੱਗਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਸਾਰੇ ਫੰਡ ਇਕੱਠੇ ਹੀ ਨੁਕਸਾਨ ਦੇਣਗੇ। ਨਾਲ ਹੀ, ਤੁਸੀਂ ਕਈ ਫੰਡਾਂ ਲਈ ਵੱਖ-ਵੱਖ Expense Ratio ਦੇ ਰਹੇ ਹੁੰਦੇ ਹੋ, ਜੋ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡਾ ਮੁਨਾਫਾ ਘਟਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।

ਆਪਣਾ ਪੋਰਟਫੋਲੀਓ ਕਿਵੇਂ ਮੈਨੇਜ ਕਰੀਏ?

ਸੱਚੀ ਡਾਇਵਰਸੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਸਕੀਮਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੋਲਡਿੰਗਜ਼ ਵਿੱਚ ਹੈ। SEBI ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਮਹੀਨਾਵਾਰ ਪੋਰਟਫੋਲੀਓ ਡਿਸਕਲੋਜ਼ਰ ਉਪਲਬਧ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਨਵਾਂ ਫੰਡ ਲੈਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਇਹ ਚੈੱਕ ਕਰੋ ਕਿ ਕੀ ਉਹ ਸੱਚਮੁੱਚ ਤੁਹਾਡੇ ਪੋਰਟਫੋਲੀਓ ਵਿੱਚ ਨਵੀਂ ਵੈਲਿਊ ਜੋੜ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜਾਂ ਸਿਰਫ ਉਹੀ ਸ਼ੇਅਰ ਰੱਖ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜੋ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਹਨ। ਬਿਨਾਂ ਵਜ੍ਹਾ ਫੰਡਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਧਾਉਣ ਨਾਲੋਂ ਸਹੀ ਚੋਣ ਕਰਨਾ ਹੀ ਬਿਹਤਰ ਹੈ।