ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਮੰਤਰਾਲੇ (Ministry of Tourism) ਨੇ ਹੁਣ Netflix ਨਾਲ ਹੱਥ ਮਿਲਾਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਸਾਂਝੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤਹਿਤ 'As Seen on Netflix' ਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਪੋਰਟਲ ਲਾਂਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਮਕਸਦ ਦੁਨੀਆ ਭਰ 'ਚ ਭਾਰਤੀ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਸਥਾਨਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਮੋਟ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਨਾਨ-ਕਮਰਸ਼ੀਅਲ ਪਾਰਟਨਰਸ਼ਿਪ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਿਨੇਮਾ ਰਾਹੀਂ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਵਿਰਾਸਤ ਨੂੰ ਦਰਸਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ (Investors) ਲਈ, ਇਹ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਹੁਲਾਰਾ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਰਣਨੀਤਕ ਕਦਮ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸਿੱਧਾ ਵਿੱਤੀ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਜਾਂ ਇਕੁਇਟੀ ਨਿਵੇਸ਼ ਸ਼ਾਮਲ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਸੈਲਾਨੀਆਂ (Tourists) ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਵੱਲ ਖਿੱਚਣ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਟ੍ਰੀਮਿੰਗ ਪਲੇਟਫਾਰਮ Netflix ਨਾਲ ਇੱਕ ਖਾਸ ਸਮਝੌਤਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਪਹਿਲ ਦੇ ਤਹਿਤ, 'Incredible India' ਦੀ ਅਧਿਕਾਰਤ ਵੈੱਬਸਾਈਟ 'ਤੇ 'As Seen on Netflix' ਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਪੋਰਟਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਪੋਰਟਲ ਰਾਹੀਂ, ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਦਰਸ਼ਕ Netflix 'ਤੇ ਦੇਖੀਆਂ ਗਈਆਂ ਭਾਰਤੀ ਫਿਲਮਾਂ ਤੇ ਸ਼ੋਅਜ਼ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਏ ਗਏ ਅਸਲ ਸਥਾਨਾਂ, ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਰੀਤੀ-ਰਿਵਾਜਾਂ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਥਾਵਾਂ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹਾਸਲ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਇਹ ਸਮਝੌਤਾ ਇੱਕ ਨਾਨ-ਕਮਰਸ਼ੀਅਲ ਸਮਝ (Non-commercial MoU) ਰਾਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ ਸਿਨੇਮਾ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸੈਰ-ਸਪਾਟੇ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣਾ ਹੈ। ਇਸ ਮੁਹਿੰਮ ਦਾ ਟੀਚਾ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਲੈਂਡਸਕੇਪਸ, ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕੰਟੈਂਟ ਰਾਹੀਂ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਉਣਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਡਿਜੀਟਲ ਮਨੋਰੰਜਨ ਅਤੇ ਅਸਲ ਸੈਰ-ਸਪਾਟੇ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਪੁਲ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ। ਦੋਵੇਂ ਧਿਰਾਂ ਨੇ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਇੱਕ ਪ੍ਰਚਾਰਾਤਮਕ (Promotional) ਕਦਮ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਮਕਸਦ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਆਦਾਨ-ਪ੍ਰਦਾਨ ਅਤੇ ਸੈਰ-ਸਪਾਟੇ ਨੂੰ ਬੜ੍ਹਾਵਾ ਦੇਣਾ ਹੈ, ਨਾ ਕਿ ਕੋਈ ਵਪਾਰਕ ਵਿੱਤੀ ਸੌਦਾ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਇਸ ਪਾਰਟਨਰਸ਼ਿਪ ਨਾਲ ਕੋਈ ਵੀ ਸਿੱਧਾ ਵਿੱਤੀ ਲੈਣ-ਦੇਣ, ਫੰਡਿੰਗ ਜਾਂ ਕਰਜ਼ੇ ਦਾ ਵਾਅਦਾ ਸ਼ਾਮਲ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਭਾਰਤੀ ਬਾਜ਼ਾਰ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਇਹ ਜਾਣਨਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ ਕਿ Netflix ਭਾਰਤੀ ਸਟਾਕ ਐਕਸਚੇਂਜਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ NSE ਜਾਂ BSE 'ਤੇ ਸੂਚੀਬੱਧ (Listed) ਕੰਪਨੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਹ ਸਟ੍ਰੀਮਿੰਗ ਦਿੱਗਜ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ NASDAQ ਐਕਸਚੇਂਜ 'ਤੇ NFLX ਟਿਕਰ ਹੇਠਾਂ ਵਪਾਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਇਸ ਸਾਂਝੇਦਾਰੀ ਦਾ ਭਾਰਤੀ ਸੂਚੀਬੱਧ ਸੰਸਥਾਵਾਂ (Indian listed entities) 'ਤੇ ਕੋਈ ਸਿੱਧਾ ਸਟਾਕ ਮਾਰਕੀਟ ਪ੍ਰਭਾਵ ਜਾਂ ਵਿੱਤੀ ਉਤਰਾਅ-ਚੜ੍ਹਾਅ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ। ਹਾਲਾਂਕਿ Netflix ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸਨੇ ਪਿਛਲੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ $2 ਬਿਲੀਅਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦਾ ਨਿਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ 200 ਤੋਂ ਵੱਧ ਮੌਲਿਕ (Original) ਟਾਈਟਲ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਹਨ, ਇਹ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਦੇ ਆਪਣੇ ਵਪਾਰਕ ਫੈਸਲੇ ਹਨ।
ਸੈਕਟਰ ਦੇ ਨਜ਼ਰੀਏ ਤੋਂ, ਇਹ ਸਹਿਯੋਗ ਭਾਰਤ ਦੀ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪਛਾਣ (Brand Visibility) ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਸੌਫਟ ਪਾਵਰ ਅਤੇ ਡਿਜੀਟਲ ਮੀਡੀਆ ਦੇ ਵਧਦੇ ਮਹੱਤਵ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪਹਿਲ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਰਣਨੀਤੀ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਗਲੋਬਲ ਸਟ੍ਰੀਮਿੰਗ ਸੇਵਾਵਾਂ ਸਮੇਤ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜ ਕੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਛਵੀ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਣਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਭਾਰਤੀ ਅਰਥਚਾਰੇ ਲਈ ਸੰਭਾਵੀ ਲਾਭ ਅਜਿਹੇ ਕੰਟੈਂਟ ਦੀ ਸੈਰ-ਸਪਾਟੇ ਦੀ ਮੰਗ (Tourism Demand) ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਹੋਟਲ, ਹਵਾਬਾਜ਼ੀ ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਸੇਵਾਵਾਂ ਵਰਗੇ ਖੇਤਰਾਂ ਨੂੰ ਅਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਜਿਹੜੇ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਅਤੇ ਹਾਸਪਿਟੈਲਿਟੀ ਸੈਕਟਰ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖ ਰਹੇ ਹਨ, ਉਹ ਇਹ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕੀ ਅਜਿਹੀਆਂ ਪ੍ਰਚਾਰ ਮੁਹਿੰਮਾਂ ਨਾਲ ਸੈਰ-ਸਪਾਟੇ ਦੀ ਗਤੀਵਿਧੀ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਪਹਿਲ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਸੰਭਵ ਤੌਰ 'ਤੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਕੰਟੈਂਟ ਦੀ ਲਗਾਤਾਰ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਅਤੇ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਰੁਚੀ ਨੂੰ ਅਸਲ ਯਾਤਰਾ ਪੁੱਛਗਿੱਛ (Travel Inquiries) ਵਿੱਚ ਬਦਲਣ ਵਿੱਚ 'As Seen on Netflix' ਪੋਰਟਲ ਦੀ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ੀਲਤਾ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰੇਗੀ। ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਵੀ ਪ੍ਰਚਾਰ ਰਣਨੀਤੀ ਵਾਂਗ, ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਉਦਯੋਗ 'ਤੇ ਅੰਤਿਮ ਪ੍ਰਭਾਵ ਵਿਆਪਕ ਗਲੋਬਲ ਯਾਤਰਾ ਰੁਝਾਨਾਂ ਅਤੇ ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਤਰਜੀਹਾਂ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰੇਗਾ।
