UK ਦੇ Competition Appeal Tribunal ਨੇ Apple ਅਤੇ Amazon ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਕਲਾਸ-ਐਕਸ਼ਨ ਮੁਕੱਦਮੇ ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਦੋਸ਼ ਹੈ ਕਿ 2018 ਦੇ ਸਮਝੌਤਿਆਂ ਨੇ ਮੁਕਾਬਲੇਬਾਜ਼ੀ ਘਟਾਈ ਅਤੇ ਗਾਹਕਾਂ ਲਈ ਕੀਮਤਾਂ ਵਧਾਈਆਂ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ **£306 ਮਿਲੀਅਨ** ਤੱਕ ਦਾ ਜੁਰਮਾਨਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਮੁਕੱਦਮੇ ਦਾ ਅਧਾਰ
ਯੂਕੇ ਦੀ Competition Appeal Tribunal (CAT) ਨੇ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਮਾਮਲਾ ਸਾਲ 2018 ਦੇ ਇੱਕ ਸਮਝੌਤੇ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦੋਸ਼ ਲਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ Apple ਅਤੇ Amazon ਨੇ ਮਿਲੀਭੁਗਤ ਕਰਕੇ ਤੀਜੀ-ਧਿਰ ਦੇ ਵੇਚਣ ਵਾਲਿਆਂ (Third-party sellers) ਨੂੰ Amazon UK ਪਲੇਟਫਾਰਮ 'ਤੇ Apple ਅਤੇ Beats ਉਤਪਾਦ ਵੇਚਣ ਤੋਂ ਸੀਮਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਮੁਕਾਬਲੇਬਾਜ਼ੀ ਘੱਟ ਗਈ ਅਤੇ ਗਾਹਕਾਂ ਨੂੰ ਮਹਿੰਗੇ ਭਾਅ 'ਤੇ ਸਾਮਾਨ ਖਰੀਦਣਾ ਪਿਆ।
ਸੰਭਾਵਿਤ ਨੁਕਸਾਨ ਅਤੇ ਅੱਗੇ ਦੀ ਕਾਨੂੰਨੀ ਲੜਾਈ
ਜੱਜ Kelyn Bacon ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨਲ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਦਾਅਵਾ ਟ੍ਰਾਇਲ ਲਈ ਕਾਫੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੈ। ਕਾਨੂੰਨੀ ਟੀਮ ਨੇ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਾਇਆ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੋਸ਼ੀ ਪਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਵਿਆਜ ਸਮੇਤ ਇਹ ਦੇਣਦਾਰੀ £289 ਮਿਲੀਅਨ ਤੋਂ £306 ਮਿਲੀਅਨ ਤੱਕ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਮੁਕੱਦਮੇ ਦੀ ਅਗਵਾਈ Justin Le Patourel ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।
ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਵੱਡਾ ਸੰਦੇਸ਼
ਹਾਲਾਂਕਿ ਕੋਰਟ ਨੇ ਕੇਸ ਦੇ ਕੁਝ ਵਿਆਪਕ ਦਾਅਵਿਆਂ ਨੂੰ ਖਾਰਜ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਗਲੋਬਲ ਟੈਕ ਦਿੱਗਜਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਚੇਤਾਵਨੀ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵੀ Competition Commission of India (CCI) ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ Amazon ਅਤੇ Flipkart ਵਰਗੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੀਆਂ ਵਪਾਰਕ ਨੀਤੀਆਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਇਹ ਮੁਕੱਦਮਾ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਅਹਿਮ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਸਮਝਣਾ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਨਿਰਪੱਖਤਾ (Platform Neutrality) ਅਤੇ ਐਕਸਕਲੂਸਿਵ ਡੀਲਜ਼ 'ਤੇ ਨਿਗਰਾਨੀ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀਆਂ ਟੈਕ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੀਆਂ ਰਣਨੀਤੀਆਂ ਨੂੰ ਬਦਲਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।