AI ਗਲਤ ਜਾਣਕਾਰੀ ਵਿਰੁੱਧ ਕਾਨੂੰਨੀ ਢਾਲ
ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ (BJP) ਦੇ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਰਾਘਵ ਚੱਢਾ ਨੇ ਦਿੱਲੀ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਟੀਸ਼ਨ ਦਾਇਰ ਕੀਤੀ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ AI-ਜਨਰੇਟਿਡ ਡੀਪਫੇਕਸ (AI-generated deepfakes) ਅਤੇ ਡਿਜੀਟਲ ਮੈਨੀਪੂਲੇਸ਼ਨ (digital manipulations) ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਪਰਸਨੈਲਿਟੀ ਅਤੇ ਪਬਲੀਸਿਟੀ ਰਾਈਟਸ (publicity rights) ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਟੀਸ਼ਨ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ 'ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤਸਵੀਰ, ਆਵਾਜ਼ ਅਤੇ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਦੀ ਦੁਰਵਰਤੋਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣਾ ਹੈ। ਇਹ ਕਦਮ ਜਨਤਕ ਹਸਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਡਿਜੀਟਲ ਧੋਖਾਧੜੀ (digital impersonation) ਅਤੇ ਜਾਅਲੀ ਸਮੱਗਰੀ (fabricated content) ਬਾਰੇ ਵਧ ਰਹੀ ਚਿੰਤਾ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਆਇਆ ਹੈ। ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਸਮੀਖਿਆ ਕਰੇਗਾ ਤਾਂ ਜੋ ਅਜਿਹੇ ਉਲੰਘਣਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਸੁਰੱਖਿਆ ਉਪਾਅ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੇ ਜਾ ਸਕਣ।
ਡਿਜੀਟਲ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਕਾਨੂੰਨੀ ਮਿਸਾਲਾਂ
ਰਾਘਵ ਚੱਢਾ ਦਾ ਇਹ ਕਾਨੂੰਨੀ ਕਦਮ ਡਿਜੀਟਲ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਪਰਸਨੈਲਿਟੀ ਰਾਈਟਸ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੇ ਵਧ ਰਹੇ ਰੁਝਾਨ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਕਈ ਉੱਚ-ਪ੍ਰੋਫਾਈਲ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਡਿਜੀਟਲ ਪਛਾਣ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਣ ਲਈ ਅਦਾਲਤੀ ਹੁਕਮ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰ ਅਨਿਲ ਕਪੂਰ ਅਤੇ ਅਮਿਤਾਭ ਬੱਚਨ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ AI-ਡਰਾਈਵਨ ਕੰਟੈਂਟ (AI-driven content) ਦੇ ਸਬੰਧ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਮ, ਆਵਾਜ਼ ਅਤੇ ਤਸਵੀਰਾਂ ਦੀ ਅਣਅਧਿਕਾਰਤ ਵਰਤੋਂ ਵਿਰੁੱਧ ਸੁਰੱਖਿਆ ਮਿਲੀ ਸੀ। ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ, ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਸ਼ਸ਼ੀ ਥਰੂਰ ਨੇ ਵੀ ਆਪਣੇ ਪਰਸਨੈਲਿਟੀ ਰਾਈਟਸ ਲਈ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਾਨੂੰਨੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਇਹ ਘਟਨਾਵਾਂ ਡਿਜੀਟਲ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਨਤਾ ਦੇਣ ਅਤੇ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਵੱਲ ਕਾਨੂੰਨੀ ਦਿਸ਼ਾ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਅਦਾਲਤ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖ 'ਤੇ ਅਸਰ
ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਸੁਣਵਾਈ ਜਸਟਿਸ ਸੁਬਰਾਮਨੀਅਮ ਪ੍ਰਸਾਦ (Justice Subramonium Prasad) ਅੱਗੇ ਹੋਵੇਗੀ। ਰਾਘਵ ਚੱਢਾ ਵੱਲੋਂ ਐਡਵੋਕੇਟ ਸਤੱਤਿਆ ਆਨੰਦ (Satatya Anand) ਅਤੇ ਨਿਖਿਲ ਅਰਾਧੇ (Nikhil Aradhe) ਪੇਸ਼ ਹੋਣਗੇ। ਇਹ ਕਾਨੂੰਨੀ ਕਾਰਵਾਈ AI ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ (AI technologies) ਦੁਆਰਾ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀਆਂ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਲਈ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਾਨੂੰਨੀ ਢਾਂਚੇ ਦੀ ਤੁਰੰਤ ਲੋੜ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਕਦਮ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪਰਸਨੈਲਿਟੀ ਰਾਈਟਸ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਲੈਂਡਸਕੇਪ (legal landscape) ਅਤੇ AI-ਜਨਰੇਟਿਡ ਕੰਟੈਂਟ ਦੇ ਨਿਯਮਨ (regulation) ਨੂੰ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਅਤੇ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਸਾਖ (individual reputations) ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਵਾਲੇ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਅਤੇ ਗਲਤ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਆਪਣੀਆਂ ਡਿਜੀਟਲ ਪਛਾਣਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਜਨਤਕ ਹਸਤੀਆਂ ਲਈ ਨਵੇਂ ਮਾਪਦੰਡ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
