ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਮਾਈਨਿੰਗ ਦੀ ਜਾਂਚ
9 ਅਪ੍ਰੈਲ, 2026 ਨੂੰ, ਨੈਸ਼ਨਲ ਗ੍ਰੀਨ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨਲ (NGT) ਨੇ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਵਾਤਾਵਰਣ ਦੀਆਂ ਕਥਿਤ ਉਲੰਘਣਾਵਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਦੇ ਹੁਕਮ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਸਿੰਗਰੌਲੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ, ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਮਹਾਨ ਨਦੀ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਬੇਰੋਕ ਰੇਤ ਮਾਈਨਿੰਗ ਦੇ ਦੋਸ਼ਾਂ 'ਤੇ ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਦਾ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। NGT ਨੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਕੁਲੈਕਟਰ ਦਫ਼ਤਰ, ਜੰਗਲਾਤ ਵਿਭਾਗ ਅਤੇ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਕੰਟਰੋਲ ਬੋਰਡ (MPPCB) ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਸਮੇਤ ਇੱਕ ਸੰਯੁਕਤ ਕਮੇਟੀ ਨੂੰ ਮੌਕਾ ਨਿਰੀਖਣ ਕਰਨ ਅਤੇ ਛੇ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਰਿਪੋਰਟ ਸੌਂਪਣ ਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਇਹ ਮਾਮਲਾ ਇੱਕ ਪਟੀਸ਼ਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ Sahkar Global Ltd. ਵੱਲੋਂ ਲੀਜ਼ ਦੀਆਂ ਸੀਮਾਵਾਂ ਤੋਂ ਪਰ੍ਹੇ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਰੇਤ ਖੁਦਾਈ ਸੰਚਾਲਨ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਲਾਏ ਗਏ ਹਨ। ਕਿਹਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰੀ ਮਸ਼ੀਨਰੀ ਨਦੀ ਜੀਵਨ, ਜਲ ਪ੍ਰਵਾਹ ਅਤੇ ਭੂਮੀਗਤ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਪਟੀਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵੀ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਸਿੰਗਰੌਲੀ ਜੰਗਲਾਤ ਵਿਭਾਗ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਇਸ ਮਾਈਨਿੰਗ ਨੂੰ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਪਾਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਲੋੜੀਂਦਾ ਜੰਗਲਾਤ 'ਨੋ ਆਬਜੈਕਸ਼ਨ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ' (NOC) ਵੀ ਗਾਇਬ ਸੀ। ਕਥਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਾਈਨਿੰਗ ਅਧਿਕਾਰੀ ਅਤੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਵੱਲੋਂ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਜਾਰੀ ਰਹੀਆਂ।
ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਡਿੰਡੋਰੀ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਸਮਾਨ ਸੰਯੁਕਤ ਕਮੇਟੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਸਟੋਨ ਕਰੱਸ਼ਰ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਨ ਦਾ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਯੂਨਿਟ ਕਥਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬਿਨਾਂ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦੇ ਖੇਤੀ ਵਾਲੀ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਹਵਾ ਅਤੇ ਧੁਨੀ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਸਿਹਤ ਜੋਖਮ ਪੈਦਾ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਵਿੱਚ ਇੰਡਸਟਰੀਅਲ ਕੰਪਲਾਇੰਸ ਡਰਾਈਵ
7 ਅਪ੍ਰੈਲ, 2026 ਨੂੰ, NGT ਨੇ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਕੰਟਰੋਲ ਬੋਰਡ (TNPCB) ਨੂੰ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਵੀ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਸਕੂਲਾਂ ਦੇ ਨੇੜੇ ਬਿਨਾਂ ਢੁਕਵੇਂ ਲਾਇਸੈਂਸ ਤੋਂ ਕੋਈ ਵੀ ਛੋਟੀ ਇੰਡਸਟਰੀ ਨਾ ਚੱਲੇ। ਇਹ ਚੇਨਈ ਦੇ ਗੋਜਨ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਬਿਜ਼ਨਸ ਐਂਡ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੋਇਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨੇੜੇ-ਤੇੜੇ ਦੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਪਲਾਸਟਿਕ ਜਲਾਉਣ, ਗੰਦੀ ਸੈਨੀਟੇਸ਼ਨ, ਕੂੜਾ-ਕਰਕਟ ਅਤੇ ਸ਼ੋਰ-ਸ਼ਰਾਬੇ ਕਾਰਨ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਫੈਲਾਉਣ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਪੜ੍ਹਾਈ 'ਤੇ ਅਸਰ ਪੈ ਰਿਹਾ ਸੀ।
TNPCB ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਕਈ ਫੈਸਿਲਿਟੀਜ਼, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਪਲਾਸਟਿਕ ਰੀਸਾਈਕਲਰ ਅਤੇ ਹੌਟ ਮਿਕਸ ਪਲਾਂਟ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਪਰਮਿਟਾਂ ਦੇ ਚੱਲਦਾ ਪਾਇਆ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਖਿਲਾਫ ਅਧਿਕਾਰਤ ਨੋਟਿਸ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਗਏ। ਭਾਵੇਂ ਨਿਰੀਖਣ ਦੌਰਾਨ ਪਲਾਸਟਿਕ ਜਲਾਉਣ ਵਰਗੇ ਤੁਰੰਤ ਉਲੰਘਣਾਵਾਂ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀਆਂ, ਪਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਯੂਨਿਟਾਂ ਦੀ ਲਾਇਸੈਂਸ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਸਥਿਤੀ ਨੇ ਰੈਗੂਲੇਟਰੀ ਕਾਰਵਾਈ ਨੂੰ ਜ਼ਰੂਰੀ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ।
NGT ਨੇ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਪਿਛਲੀਆਂ ਉਲੰਘਣਾਵਾਂ 'ਤੇ ਜੁਰਮਾਨਾ ਲਗਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਚੱਲਣ ਦੇ ਪਰਮਿਟ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ, ਤਾਂ ਜੋ ਜਵਾਬਦੇਹੀ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਈ ਜਾ ਸਕੇ ਅਤੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਅਤੇ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਿਆ ਜਾ ਸਕੇ।