ਜੰਮੂ ਦੀ ਇੱਕ ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸਥਿਤ ਅੱਤਵਾਦੀ ਸੰਗਠਨ ਲਸ਼ਕਰ-ਏ-ਤੋਇਬਾ (LeT) ਦੇ ਮੁਖੀ ਹਾਫਿਜ਼ ਸਈਦ ਖਿਲਾਫ ਗੈਰ-ਜ਼ਮਾਨਤੀ ਵਾਰੰਟ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਵਾਰੰਟ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਪਹਿਲਗਾਮ ਇਲਾਕੇ 'ਚ ਹੋਏ ਅੱਤਵਾਦੀ ਹਮਲੇ ਦੇ ਸਬੰਧ ਵਿੱਚ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਨੈਸ਼ਨਲ ਇਨਵੈਸਟੀਗੇਸ਼ਨ ਏਜੰਸੀ (NIA) ਹੁਣ ਭਾਰਤੀ ਕਾਨੂੰਨ ਅਧੀਨ ਸਈਦ ਖਿਲਾਫ ਗੈਰ-ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਮੁਕੱਦਮਾ ਚਲਾਉਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।
ਹਾਫਿਜ਼ ਸਈਦ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਨਿਸ਼ਾਨਾ?
ਜੰਮੂ ਦੀ ਇੱਕ ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਅੱਤਵਾਦੀ ਸੰਗਠਨ ਲਸ਼ਕਰ-ਏ-ਤੋਇਬਾ ਦੇ ਮੁਖੀ ਹਾਫਿਜ਼ ਸਈਦ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਗੈਰ-ਜ਼ਮਾਨਤੀ ਵਾਰੰਟ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਕਦਮ ਨੈਸ਼ਨਲ ਇਨਵੈਸਟੀਗੇਸ਼ਨ ਏਜੰਸੀ (NIA) ਵੱਲੋਂ 6 ਜੁਲਾਈ, 2026 ਨੂੰ ਦਾਇਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਇੱਕ ਪੂਰਕ ਚਾਰਜਸ਼ੀਟ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਚੁੱਕਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। NIA ਨੇ ਇਸ ਚਾਰਜਸ਼ੀਟ 'ਚ ਸਈਦ ਨੂੰ 22 ਅਪ੍ਰੈਲ, 2025 ਨੂੰ ਪਹਿਲਗਾਮ 'ਚ ਹੋਏ ਅੱਤਵਾਦੀ ਹਮਲੇ ਦਾ ਮੁੱਖ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ਘਾੜਾ ਦੱਸਿਆ ਹੈ।
ਪਹਿਲਗਾਮ ਹਮਲੇ ਦਾ ਭਿਆਨਕ ਸੱਚ
ਅਪ੍ਰੈਲ 2025 'ਚ ਹੋਏ ਇਸ ਦਹਿਸ਼ਤੀ ਹਮਲੇ 'ਚ 26 ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਦੁਖਦ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ 'ਚ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸੈਲਾਨੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਜਾਂਚ ਏਜੰਸੀ ਨੇ ਅਦਾਲਤ ਨੂੰ ਸੂਚਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਦੋਸ਼ੀ ਨੂੰ ਇਨਸਾਫ ਦੇ ਕਟਹਿਰੇ 'ਚ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਹਰ ਸੰਭਵ ਹਵਾਲਗੀ (Extradition) ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਪਰ ਸਫਲਤਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ 'ਚ ਬੈਠੇ ਸਈਦ ਵੱਲੋਂ ਜਾਣਬੁੱਝ ਕੇ ਗੈਰ-ਹਾਜ਼ਰ ਰਹਿਣ ਕਾਰਨ, ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਹੁਣ ਉਸ ਖਿਲਾਫ ਗੈਰ-ਹਾਜ਼ਰੀ (in absentia) ਵਿੱਚ ਕਾਨੂੰਨੀ ਕਾਰਵਾਈ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਹੈ।
'In Absentia' ਮੁਕੱਦਮਾ ਕੀ ਹੈ?
ਭਾਰਤੀ ਕਾਨੂੰਨ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਭਾਰਤੀ ਨਾਗਰਿਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਸੰਹਿਤਾ (Bharatiya Nagarik Suraksha Sanhita) ਦੇ ਤਹਿਤ, ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਲਤਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਵਿਰੁੱਧ ਮੁਕੱਦਮਾ ਚਲਾਉਣ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਹੈ ਜੋ ਗੰਭੀਰ ਅਪਰਾਧਾਂ ਦੇ ਦੋਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਜਾਣਬੁੱਝ ਕੇ ਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਅਦਾਲਤ 'ਚ ਪੇਸ਼ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ। ਇਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ 'ਚ ਪਹਿਲਾਂ ਸੰਮਨ ਅਤੇ ਵਾਰੰਟ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਜੇਕਰ ਦੋਸ਼ੀ ਫਿਰ ਵੀ ਪੇਸ਼ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਭਗੌੜਾ (proclaimed offender) ਐਲਾਨਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਜਾਂਚ ਜਾਰੀ
ਹਮਲੇ ਦੀ ਜਾਂਚ ਅਜੇ ਵੀ ਜਾਰੀ ਹੈ ਅਤੇ NIA ਇਸ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ 'ਚ ਸ਼ਾਮਲ ਨੈੱਟਵਰਕ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਦਾਇਰ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਪਟੀਸ਼ਨਾਂ 'ਚ NIA ਨੇ ਕੁਝ ਹੋਰ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੇ ਨਾਮ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੇ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ 'ਚ ਤਿੰਨ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਨਾਗਰਿਕ - ਸੁਲੇਮਾਨ, ਜਿਬਰਾਨ, ਅਤੇ ਹਮਜ਼ਾ ਅਫਗਾਨੀ, ਲਸ਼ਕਰ-ਏ-ਤੋਇਬਾ ਦਾ ਆਪਰੇਟਿਵ ਸਾਜਿਦ ਸੈਫੁੱਲਾ ਜੱਟ, ਅਤੇ ਦੋ ਸਥਾਨਕ ਵਾਸੀ - ਬਸ਼ੀਰ ਹੈ ਅਹਿਮਦ ਅਤੇ ਪਰਵੇਜ਼ ਅਹਿਮਦ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ।
ਕਾਨੂੰਨੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਅੱਗੇ ਵਧਣ ਦੇ ਨਾਲ, ਅਦਾਲਤ NIA ਵੱਲੋਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਬੂਤਾਂ ਦੀ ਸਮੀਖਿਆ ਕਰੇਗੀ। ਅਗਲੇ ਕਦਮਾਂ ਵਿੱਚ ਗੈਰ-ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਮੁਕੱਦਮੇ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਰਸਮੀ ਬਣਾਉਣਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਵੇਗਾ, ਜੋ ਕਿ ਅਜਿਹੇ ਵੱਡੇ ਅਪਰਾਧਾਂ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਲਈ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਾਨੂੰਨੀ ਪ੍ਰਬੰਧ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸ਼ੱਕੀ ਆਮ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰੀ ਵਾਰੰਟਾਂ ਦੀ ਪਹੁੰਚ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹਨ।