ਦਿੱਲੀ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨੇ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਫੈਸਲਾ ਸੁਣਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਹੁਣ ਮਸ਼ਹੂਰ ਬ੍ਰਾਂਡਜ਼ ਨੂੰ ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਟ੍ਰੇਡਮਾਰਕਸ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਰੋਕਣ ਲਈ 'Well-Known' ਸਟੇਟਸ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਪਵੇਗੀ। ਇਸ ਨਾਲ Columbia Pictures ਵਰਗੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਬੌਧਿਕ ਸੰਪਤੀ (Intellectual Property) ਨੂੰ ਗਲਤ ਵਰਤੋਂ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਮਦਦ ਮਿਲੇਗੀ।
ਦਿੱਲੀ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨੇ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਸਪੱਸ਼ਟਤਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਆਪਣੇ ਬ੍ਰਾਂਡ ਨਾਮਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਗਲਤ ਵਰਤੋਂ ਤੋਂ ਬਚਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਹੀਆਂ।
Columbia Pictures Industries Inc. ਅਤੇ 'Ghostbusters' ਟ੍ਰੇਡਮਾਰਕ ਦੇ ਇੱਕ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ, ਕੋਰਟ ਨੇ ਫੈਸਲਾ ਸੁਣਾਇਆ ਕਿ ਕਿਸੇ ਕੰਪਨੀ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਉਤਪਾਦਾਂ ਲਈ ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਨਾਮ ਰਜਿਸਟਰ ਕਰਨ ਤੋਂ ਰੋਕਣ ਲਈ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਮੌਜੂਦ 'Well-Known' ਸਟੇਟਸ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਕਿਉਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ ਇਹ ਫੈਸਲਾ?
ਇਹ ਕਾਨੂੰਨੀ ਅਪਡੇਟ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਲਈ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ ਜੋ ਬ੍ਰਾਂਡ ਦੀ ਪਛਾਣ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਪਹਿਲਾਂ, ਟ੍ਰੇਡਮਾਰਕ ਰਜਿਸਟਰਾਰ ਨੇ Columbia Pictures ਵੱਲੋਂ ਇੱਕ ਫਾਰਮਾਸਿਊਟੀਕਲ ਕੰਪਨੀ ਦੁਆਰਾ 'Ghost Buster' ਨਾਮ ਦੀ ਦਵਾਈਆਂ ਲਈ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਰਜਿਸਟਰਾਰ ਦਾ ਤਰਕ ਸੀ ਕਿ ਕਿਉਂਕਿ 'Ghostbusters' ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਨੋਰੰਜਨ, ਕੱਪੜੇ ਅਤੇ ਖਿਡੌਣਿਆਂ ਲਈ ਰਜਿਸਟਰਡ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਇਸਨੂੰ ਫਾਰਮਾਸਿਊਟੀਕਲ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨਹੀਂ ਰੋਕਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ।
ਜਸਟਿਸ ਜਯੋਤੀ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕੀ ਕਿਹਾ?
ਜਸਟਿਸ ਜਯੋਤੀ ਸਿੰਘ ਨੇ ਇਸ ਫੈਸਲੇ ਨੂੰ ਪਲਟ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕਾਨੂੰਨ - ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਟ੍ਰੇਡ ਮਾਰਕਸ ਐਕਟ, 1999 ਦੀ ਧਾਰਾ 11(2) - ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਅਜਿਹੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਪ੍ਰਬੰਧ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਕੋਰਟ ਨੇ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਰਜਿਸਟਰਾਰ ਕੋਲ ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੌਰਾਨ ਹੀ ਬ੍ਰਾਂਡ ਦੀ ਵਰਤੋਂ, ਜਨਤਾ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਅਤੇ ਪ੍ਰਚਾਰ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਇਹ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕਰਨ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਹੈ ਕਿ ਕੋਈ ਬ੍ਰਾਂਡ ਕਿੰਨਾ ਜਾਣਿਆ-ਪਛਾਣਿਆ ਹੈ।
ਬ੍ਰਾਂਡ ਸੁਰੱਖਿਆ 'ਤੇ ਅਸਰ
ਇਸ ਫੈਸਲੇ ਨਾਲ ਕਾਰੋਬਾਰਾਂ ਲਈ ਬੌਧਿਕ ਸੰਪਤੀ (Intellectual Property) ਦਾ ਬਚਾਅ ਕਰਨਾ ਕਾਨੂੰਨੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਰਲ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬ੍ਰਾਂਡ ਦੀ ਸਾਖ ਦੀ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕੀ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਦੀ ਬਜਾਏ ਜਨਤਾ ਦੀ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਅਤੇ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਯਤਨਾਂ ਦੇ ਸਬੂਤਾਂ ਰਾਹੀਂ ਸਾਬਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਕੋਰਟ ਨੇ ਮਾਮਲੇ ਨੂੰ ਰਜਿਸਟਰਾਰ ਕੋਲ ਨਵੇਂ ਸਿਰਿਓਂ ਸਮੀਖਿਆ ਲਈ ਭੇਜਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕਰਨ ਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਕੀ 'Ghostbusters' ਨਾਮ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਨਵੇਂ ਅਰਜ਼ੀਕਰਤਾ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੇ ਹੱਕਦਾਰ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਵਿੱਚ ਬਦਨੀਤੀ ਦੇ ਦੋਸ਼ਾਂ 'ਤੇ ਵੀ ਵਿਚਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।
ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਕਿਸੇ ਵੀ ਖਾਸ ਬ੍ਰਾਂਡ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ 'Well-Known' ਸਟੇਟਸ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ, ਪਰ ਇਹ ਬ੍ਰਾਂਡ ਡਿਲਿਊਸ਼ਨ (brand dilution) ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਲਈ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਬੌਧਿਕ ਸੰਪਤੀ ਦੇ ਮਾਹੌਲ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।