Amazon ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਕਾਨੂੰਨੀ ਮੁਕੱਦਮੇ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਦੋਸ਼ ਹੈ ਕਿ ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਲੇਟਫਾਰਮ 'ਤੇ ਵਿਕਣ ਵਾਲੇ ਸੀ-ਫੂਡ (Seafood) ਨੂੰ 'ਸਸਟੇਨੇਬਲ' ਦੱਸ ਕੇ ਗੁੰਮਰਾਹ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਪਟੀਸ਼ਨਕਰਤਾਵਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ 'ਡੌਲਫਿਨ ਸੇਫ' ਵਰਗੇ ਲੇਬਲ ਨਾਲ ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕੀਮਤ ਵਸੂਲੀ ਗਈ।
ਸੋਰਸਿੰਗ ਪਾਰਦਰਸ਼ਤਾ 'ਤੇ ਸਵਾਲ
Amazon ਖਿਲਾਫ ਇਹ ਕੇਸ ਸੀ-ਫੂਡ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਚੇਨ (Supply Chain) 'ਚ ਪਾਰਦਰਸ਼ਤਾ ਦੀ ਕਮੀ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਦਾਇਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਸਿਆਟਲ ਦੀ ਫੈਡਰਲ ਕੋਰਟ 'ਚ ਦਾਇਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਪਟੀਸ਼ਨ 'ਚ ਦੋਸ਼ ਲਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਕੰਪਨੀ ਨੇ 'ਸਸਟੇਨੇਬਲ', 'ਰਿਸਪੋਂਸੀਬਲੀ ਸੋਰਸਡ' ਅਤੇ 'ਡੌਲਫਿਨ ਸੇਫ' ਵਰਗੇ ਲੇਬਲਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾਅਵਿਆਂ ਦਾ ਕੋਈ ਠੋਸ ਸਬੂਤ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਪਟੀਸ਼ਨਕਰਤਾਵਾਂ, Madeleine Rogow ਅਤੇ Adam Sorkin, ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕਈ ਵਾਰ ਮੱਛੀ ਫੜਨ ਵਾਲੇ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਲੋਕੇਸ਼ਨ ਟ੍ਰੈਕਿੰਗ (Location Tracking) ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਗ੍ਰੀਨਵਾਸ਼ਿੰਗ ਦਾ ਦੋਸ਼
ਇਸ ਮਾਮਲੇ 'ਚ Amazon 'ਤੇ ਗ੍ਰੀਨਵਾਸ਼ਿੰਗ (Greenwashing) ਦਾ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਗ੍ਰੀਨਵਾਸ਼ਿੰਗ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਕੰਪਨੀ ਆਪਣੇ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੇ ਵਾਤਾਵਰਨਕ ਫਾਇਦਿਆਂ ਬਾਰੇ ਗਲਤ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਪਟੀਸ਼ਨਕਰਤਾਵਾਂ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਹੈ ਕਿ Amazon ਨੇ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੀ ਅਸਲ ਸੋਰਸਿੰਗ (Sourcing) ਪ੍ਰਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਲੁਕਾ ਕੇ ਖਰੀਦਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦਿਵਾਇਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਖਰੀਦ ਦਾ ਵਾਤਾਵਰਨ 'ਤੇ ਕੋਈ ਮਾੜਾ ਅਸਰ ਨਹੀਂ ਪਵੇਗਾ।
ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਂਡਾਂ 'ਤੇ ਅਸਰ
ਇਹ ਕਾਨੂੰਨੀ ਕਾਰਵਾਈ Bumble Bee, Chicken of the Sea, ਅਤੇ StarKist ਵਰਗੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਬ੍ਰਾਂਡਾਂ ਦੇ ਟੂਨਾ (Tuna) ਅਤੇ ਸੈਲਮਨ (Salmon) ਸਮੇਤ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੀ-ਫੂਡ ਉਤਪਾਦਾਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ 'ਚ Amazon ਦੀ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ-ਲੇਬਲ ਬ੍ਰਾਂਡ, 365 by Whole Foods Market, ਦੇ ਉਤਪਾਦ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਪਟੀਸ਼ਨਕਰਤਾਵਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੀ ਅਸਲੀ ਸੋਰਸਿੰਗ ਬਾਰੇ ਪਤਾ ਹੁੰਦਾ, ਤਾਂ ਉਹ ਇਹ ਚੀਜ਼ਾਂ ਖਰੀਦਦੇ ਹੀ ਨਹੀਂ ਜਾਂ ਘੱਟ ਕੀਮਤ 'ਤੇ ਖਰੀਦਦੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਸੂਬੇ ਦੇ ਉਪਭੋਕਤਾ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਦੇ ਉਲੰਘਣ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਮੁਆਵਜ਼ਾ ਅਤੇ ਸਜ਼ਾ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪੈਸੇ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਜੋਖਮ
ਇਹ ਕੇਸ ਰਿਟੇਲ ਸੈਕਟਰ 'ਚ ਵਾਤਾਵਰਨ, ਸਮਾਜਿਕ ਅਤੇ ਸ਼ਾਸਨ (ESG) ਸੰਬੰਧੀ ਦਾਅਵਿਆਂ ਦੀ ਵਧਦੀ ਜਾਂਚ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ ਵੱਡੇ ਈ-ਕਾਮਰਸ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਆਪਣੇ ਗਰੋਸਰੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ-ਲੇਬਲ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਤਪਾਦ ਸੋਰਸਿੰਗ ਅਤੇ ਰੈਗੂਲੇਟਰੀ ਪਾਲਣਾ (Regulatory Compliance) ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਜੋਖਮ ਵਧ ਰਹੇ ਹਨ। Amazon ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਆਪਣੇ ਮਾਰਕੀਟਪਲੇਸ 'ਤੇ ਲਿਸਟਡ ਉਤਪਾਦਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਕਈ ਮੁਕੱਦਮਿਆਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਮਾਮਲਾ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਭਾਸ਼ਾ (Marketing Language) ਖਪਤਕਾਰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੇ ਦਾਅਵਿਆਂ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦੇ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਅਜੇ ਤੱਕ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਸ਼ਾਂ 'ਤੇ ਕੋਈ ਅਧਿਕਾਰਤ ਜਵਾਬ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਅਦਾਲਤ ਹੁਣ ਇਹ ਤੈਅ ਕਰੇਗੀ ਕਿ ਇਸ ਕੇਸ ਨੂੰ ਕਲਾਸ-ਐਕਸ਼ਨ (Class-Action) ਮੁਕੱਦਮਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਵੇਗਾ ਜਾਂ ਨਹੀਂ।