ਅੱਜ ਦੇ IPO ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਪੈਸਾ SpaceX ਅਤੇ Anthropic ਵਰਗੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਿਮਟ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਦੀ ਚੇਤਾਵਨੀ ਹੈ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਉੱਚੀਆਂ ਵੈਲਿਊਏਸ਼ਨਾਂ ਕਾਰਨ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਉਮੀਦ ਮੁਤਾਬਕ ਰਿਟਰਨ ਮਿਲਣਾ ਔਖਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
IPO ਦਾ ਬਾਜ਼ਾਰ 1999 ਦੇ ਡਾਟ-ਕਾਮ ਯੁੱਗ ਤੋਂ ਬਿਲਕੁਲ ਬਦਲ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਉਦੋਂ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਸੈਂਕੜੇ ਛੋਟੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਆਉਂਦੀਆਂ ਸਨ, ਪਰ ਹੁਣ ਸਾਰਾ ਪੈਸਾ ਕੁਝ ਗਿਣੀਆਂ-ਚੁਣੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਵੱਲ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਜੋਖਮ ਦਾ ਪੱਧਰ ਵੱਧ ਗਿਆ ਹੈ।
ਕੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਅੰਕੜੇ?
DataTrek Research ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ 1999 ਵਿੱਚ 476 ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੇ IPO ਲਿਆ ਕੇ $65 ਬਿਲੀਅਨ ਜੁਟਾਏ ਸਨ। ਇਸ ਦੇ ਉਲਟ ਅੱਜ ਦਾ ਬਾਜ਼ਾਰ ਸਿਰਫ SpaceX ਅਤੇ Anthropic ਵਰਗੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ 'ਤੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਹੈ।
Anthropic ਦੀ ਸਥਿਤੀ
Anthropic ਦੇ ਵਿੱਤੀ ਅੰਕੜਿਆਂ 'ਤੇ ਸਵਾਲ ਉੱਠ ਰਹੇ ਹਨ। ਕੰਪਨੀ ਦੀ ਤੀਜੀ ਤਿਮਾਹੀ ਵਿੱਚ ਗਰੋਥ ਘੱਟ ਕੇ 45% ਰਹਿ ਗਈ ਹੈ। ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੇ ਮਾਹਿਰਾਂ ਨੂੰ ਡਰ ਹੈ ਕਿ $1.5 ਟ੍ਰਿਲੀਅਨ ਦੀ ਵੈਲਿਊਏਸ਼ਨ ਨੂੰ ਜਾਇਜ਼ ਠਹਿਰਾਉਣਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋਵੇਗਾ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਜਦੋਂ ਓਪਨ-ਸੋਰਸ AI ਮੁਕਾਬਲੇਬਾਜ਼ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਸਸਤੇ ਵਿਕਲਪ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ।
Nvidia ਨਾਲ ਤੁਲਨਾ ਕਿਉਂ ਗਲਤ ਹੈ?
ਕਈ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਵੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੀ ਤੁਲਨਾ Nvidia ਨਾਲ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜੋ $600 ਮਿਲੀਅਨ ਦੀ ਵੈਲਿਊਏਸ਼ਨ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਸੀ। ਪਰ ਅੱਜ ਦੀਆਂ AI ਕੰਪਨੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਹੀ ਬਹੁਤ ਉੱਚੀ ਵੈਲਿਊਏਸ਼ਨ 'ਤੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਆ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਪੁਰਾਣੇ ਦਿੱਗਜਾਂ ਵਾਂਗ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧਣਾ (Exponential Growth) ਬਹੁਤ ਚੁਣੌਤੀਪੂਰਨ ਹੈ।
ਹੁਣ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਸਿਰਫ ਨਾਮ ਦੇਖ ਕੇ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਕੰਪਨੀ ਦੀ ਰੈਵੇਨਿਊ ਗਰੋਥ, ਮੁਨਾਫੇ ਦੀ ਸਥਿਰਤਾ ਅਤੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਟਿਕੇ ਰਹਿਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਨੂੰ ਬਾਰੀਕੀ ਨਾਲ ਪਰਖਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।