2026 ਦੇ ਬਾਜ਼ਾਰੀ ਅੰਕੜਿਆਂ ਨੇ ਦਿਖਾਇਆ ਹੈ ਕਿ ਜਿਹੜੇ IPOs **20x** ਦੀ P/E ਰੇਸ਼ੋ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਲਾਂਚ ਹੋਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ **45.4%** ਦਾ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਰਿਟਰਨ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਮਹਿੰਗੇ ਵੈਲਯੂਏਸ਼ਨ ਵਾਲੇ IPOs ਨੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਤਾਂ ਚਮਕ ਦਿਖਾਈ, ਪਰ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਨਿਰਾਸ਼ ਕੀਤਾ।
2026 ਦੇ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਾਫ਼ ਵੰਡ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲੀ ਹੈ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੇ ਵਾਜਬ ਵੈਲਯੂਏਸ਼ਨ 'ਤੇ ਐਂਟਰੀ ਕੀਤੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਨੇ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਮਾਲਾਮਾਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਦੇ ਉਲਟ, ਜਿਹੜੇ IPOs 30 ਤੋਂ 50 ਦੇ P/E ਮਲਟੀਪਲ 'ਤੇ ਆਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਮੁਨਾਫਾ ਸਿਰਫ ਲਿਸਟਿੰਗ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਹੀ ਸੀਮਤ ਰਿਹਾ।
ਵੈਲਯੂਏਸ਼ਨ ਦਾ ਅਸਲ ਫਰਕ
ਹਾਈ-ਵੈਲਯੂਏਸ਼ਨ IPOs ਲਿਸਟਿੰਗ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਔਸਤਨ 23.2% ਦਾ ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ ਤਾਂ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰਫਤਾਰ ਸੁਸਤ ਪੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਅੰਕੜੇ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਲਿਸਟਿੰਗ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਰਿਟਰਨ ਸਿਰਫ 10.5% ਰਹਿ ਗਿਆ। ਜਦੋਂ ਕਿਸੇ ਕੰਪਨੀ ਦਾ ਪ੍ਰਾਈਸ ਬਹੁਤ ਮਹਿੰਗਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉੱਥੇ ਵਾਧੇ ਦੀ ਗੁੰਜਾਇਸ਼ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
Fresh Capital ਬਨਾਮ OFS
IPO ਦਾ ਸਟਰਕਚਰ ਵੀ ਬਹੁਤ ਮਾਇਨੇ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੇ ਨਵੀਂ ਪੂੰਜੀ (Fresh Capital) ਜੁਟਾਉਣ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 51.3% ਦਾ ਔਸਤ ਰਿਟਰਨ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਦੇ ਉਲਟ, ਜਿੱਥੇ ਸਿਰਫ Offer for Sale (OFS) ਰਾਹੀਂ ਪੁਰਾਣੇ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲੇ, ਉੱਥੇ ਨਵੇਂ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਕਮਾਈ ਦੇ ਮੌਕੇ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਸਨ।
ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੀ ਹਕੀਕਤ
National Stock Exchange (NSE) ਵਰਗੇ ਵੱਡੇ ਨਾਮ ਵੀ ਇਸ ਦਬਾਅ ਤੋਂ ਬਚ ਨਹੀਂ ਸਕੇ। NSE ਦਾ ਸ਼ੇਅਰ ₹1,761 ਦੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਕਾਰੋਬਾਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜੋ ਇਸ ਦੇ ₹1,785 ਦੇ IPO ਪ੍ਰਾਈਸ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਬਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਅਤੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੇ ਉਤਰਾਅ-ਚੜ੍ਹਾਅ ਦੌਰਾਨ ਮਹਿੰਗੇ ਸਟਾਕ ਜ਼ਿਆਦਾ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਡਿੱਗਦੇ ਹਨ।