ਭਾਰਤੀ IPO ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਵੱਡਾ ਬਦਲਾਅ ਆਇਆ ਹੈ। ਘਰੇਲੂ ਸੰਸਥਾਗਤ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ (DIIs) ਨੇ ਮਹਿੰਗੇ IPOs ਖਰੀਦਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਮੀਡੀਅਨ Price-to-Book ਰੇਸ਼ੋ **10.2** ਤੋਂ ਡਿੱਗ ਕੇ **7.4** 'ਤੇ ਆ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਦਬਾਅ ਕਾਰਨ National Stock Exchange ਨੂੰ ਆਪਣਾ IPO ਸਾਈਜ਼ ਘਟਾਉਣਾ ਪਿਆ ਹੈ।
ਘਰੇਲੂ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਵਧੀ ਪਾਵਰ
ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ, ਜਿੱਥੇ ਕੰਪਨੀਆਂ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ 'ਤੇ IPO ਲਿਆਉਂਦੀਆਂ ਸਨ, ਉੱਥੇ ਹੁਣ ਸਥਿਤੀ ਬਦਲ ਗਈ ਹੈ। ਸਾਲ 2026 ਵਿੱਚ ਘਰੇਲੂ ਮਿਊਚੁਅਲ ਫੰਡਾਂ ਅਤੇ ਬੀਮਾ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੀ IPO ਵਿੱਚ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ 33% ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਹੈ, ਜੋ 2021 ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ 24% ਸੀ। ਇਹ ਵਧੀ ਹੋਈ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਕੰਪਨੀ ਪ੍ਰਮੋਟਰਾਂ ਦੀਆਂ ਉੱਚੀਆਂ ਉਮੀਦਾਂ ਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਦੇਣ ਦਾ ਹੌਸਲਾ ਦੇ ਰਹੀ ਹੈ।
ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਗਿਰਾਵਟ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਫੈਸਲੇ
ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਹੁਣ 'FOMO' (ਮੌਕਾ ਖੁੰਝਣ ਦਾ ਡਰ) ਦੀ ਬਜਾਏ 'Value Investing' ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਹੈ ਕਿ ₹10 ਅਰਬ ਤੋਂ ਵੱਡੇ IPOs ਲਈ ਮੀਡੀਅਨ Price-to-Book ਰੇਸ਼ੋ 7.4 'ਤੇ ਆ ਗਈ ਹੈ।
ਇਸ ਸਖਤੀ ਦਾ ਅਸਰ ਵੱਡੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ 'ਤੇ ਸਾਫ ਦਿਖ ਰਿਹਾ ਹੈ:
- National Stock Exchange (NSE): ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦੇ ਫੀਡਬੈਕ ਤੋਂ ਬਾਅਦ NSE ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਆਫਰਿੰਗ ਸਾਈਜ਼ 15% ਤੱਕ ਘਟਾਉਣਾ ਪਿਆ।
- Prestige Hospitality Ventures: ਮਾਰਕੀਟ ਦੀ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ, ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਸਤੰਬਰ 2026 ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਡਰਾਫਟ ਪੇਪਰ ਵਾਪਸ ਲੈ ਲਏ ਅਤੇ IPO ਦੀ ਬਜਾਏ Canada Pension Plan Investment Board ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਫੰਡਿੰਗ ਲੈਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ।
ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਅੱਗੇ ਕੀ ਹੈ?
ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਇੱਕ ਚੰਗੀ ਗੱਲ ਹੈ ਕਿ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਪਰ ਨਾਲ ਹੀ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਵੀ ਹਨ। 2021 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਏ ਕਈ ਮਹਿੰਗੇ IPOs ਅੱਜ ਵੀ ਆਪਣੇ ਇਸ਼ੂ ਪ੍ਰਾਈਸ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਵਪਾਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ, ਸਿਰਫ ਉਹ ਕੰਪਨੀਆਂ ਹੀ ਸਫਲ ਹੋਣਗੀਆਂ ਜੋ ਮਜ਼ਬੂਤ ਫੰਡਾਮੈਂਟਲਜ਼ ਅਤੇ ਸਹੀ ਵੈਲਯੂਏਸ਼ਨ ਪੇਸ਼ ਕਰਨਗੀਆਂ।