ਸਾਲ 2026 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ IPO ਮਾਰਕੀਟ ਨੇ ਕਾਫੀ ਹਲਚਲ ਦੇਖੀ ਹੈ, ਪਰ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਬਦਲਾਅ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਹੁਣ ਔਸਤ IPO ਸਾਈਜ਼ **₹1,700 ਕਰੋੜ** ਤੋਂ ਘਟ ਕੇ **₹1,445 ਕਰੋੜ** ਰਹਿ ਗਿਆ ਹੈ। ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾ ਅਤੇ ਚੋਣਵੇਂ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਮੰਗ ਕਾਰਨ ਕੰਪਨੀਆਂ ਹੁਣ ਛੋਟੇ ਅਤੇ ਸਾਵਧਾਨੀ ਭਰੇ ਆਫਰ ਲਿਆ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਸਾਲ 2026 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ IPO ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦੋਹਰਾ ਰਵੱਈਆ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਅੰਕੜਿਆਂ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰੀਏ ਤਾਂ ਜਨਵਰੀ ਤੋਂ ਅਕਤੂਬਰ 2026 ਵਿਚਕਾਰ 109 ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੇ ₹1,57,560 ਕਰੋੜ ਜੁਟਾਏ ਹਨ। ਪਰ ਇਸ ਵੱਡੇ ਅੰਕੜੇ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਅਸਲੀਅਤ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਹਰੇਕ ਡੀਲ ਦਾ ਸਾਈਜ਼ ਲਗਾਤਾਰ ਸੁੰਗੜ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਮੈਗਾ-ਲਿਸਟਿੰਗਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ
ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ Jio Platforms, National Stock Exchange (NSE), SBI Funds Management ਅਤੇ Manipal Health Enterprises ਵਰਗੇ ਵੱਡੇ ਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢਦੇ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਬਾਕੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ IPO ਦਾ ਔਸਤ ਸਾਈਜ਼ ਡਿੱਗ ਕੇ ਸਿਰਫ ₹820 ਕਰੋੜ ਰਹਿ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਫ਼ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਸਿਰਫ਼ ਦਿੱਗਜ ਕੰਪਨੀਆਂ 'ਤੇ ਹੀ ਭਰੋਸਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਦਕਿ ਮਿਡ-ਸਾਈਜ਼ ਕੰਪਨੀਆਂ ਲਈ ਪੂੰਜੀ ਜੁਟਾਉਣਾ ਔਖਾ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਮਾਰਕੀਟ ਵੋਲੇਟਿਲਿਟੀ ਦਾ ਦਬਾਅ
FII (Foreign Institutional Investors) ਦੀ ਨਿਕਾਸੀ ਅਤੇ ਗਲੋਬਲ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਤਣਾਅ ਕਾਰਨ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਹੁੰਚ ਬਹੁਤ ਸਾਵਧਾਨੀ ਵਾਲੀ ਕਰ ਲਈ ਹੈ। ਇਸੇ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ SEBI ਨੇ ਰਾਹਤ ਦਿੰਦਿਆਂ ਨਿਯਮਾਂ ਵਿੱਚ ਢਿੱਲ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਹੁਣ ਕੰਪਨੀਆਂ 31 ਮਾਰਚ 2027 ਤੱਕ ਆਪਣੇ ਫਰੈਸ਼ ਇਸ਼ੂ ਸਾਈਜ਼ ਨੂੰ 50% ਤੱਕ ਘਟਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਬਿਨਾਂ ਨਵੇਂ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਫਾਈਲ ਕੀਤੇ। ਇਹ ਇੱਕ 'ਸੇਫਟੀ ਵਾਲਵ' ਵਾਂਗ ਕੰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ IPO ਫੇਲ੍ਹ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਚ ਸਕੇ।
ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਇਹ ਸਮਾਂ 'ਪ੍ਰਾਈਸ ਸੈਂਸਟਿਵਿਟੀ' ਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਕੰਪਨੀਆਂ ਵੱਡੇ ਟੀਚਿਆਂ ਦੀ ਬਜਾਏ ਲਿਸਟਿੰਗ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਨੂੰ ਪਹਿਲ ਦੇ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।