ਮਾਰਕੀਟ ਐਕਸਪਰਟ Deven Choksey ਦੀ ਸਲਾਹ ਹੈ ਕਿ ਰਿਟੇਲ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਲਿਸਟਿੰਗ ਗੇਨ (Listing Gains) ਦੇ ਲਾਲਚ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਉੱਠ ਕੇ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਬਿਜ਼ਨਸ ਮਾਡਲ ਨੂੰ ਸਮਝਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਅਕਸਰ ਰਿਟੇਲ ਨਿਵੇਸ਼ਕ IPO ਵਿੱਚ ਇਸ ਲਈ ਪੈਸਾ ਲਗਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਜਲਦੀ ਪੈਸਾ ਡਬਲ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਗ੍ਰੇ ਮਾਰਕੀਟ ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ (GMP) ਦੇਖ ਕੇ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਲਿਸਟਿੰਗ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਹੀ ਮੋਟੀ ਕਮਾਈ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ, ਪਰ ਇਹ ਸੋਚ ਅਕਸਰ ਜੋਖਮ ਭਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਡਰਾਫਟ ਰੈੱਡ ਹੈਰਿੰਗ ਪ੍ਰਾਸਪੈਕਟਸ (DRHP) ਵਿੱਚ ਕੰਪਨੀ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਕਈ ਲੁਕਵੇਂ ਜੋਖਮ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਅਣਦੇਖਿਆ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
OFS ਅਤੇ ਫ੍ਰੈਸ਼ ਇਸ਼ੂ ਵਿੱਚ ਫਰਕ ਸਮਝੋ
DRChoksey FinServ ਦੇ ਮੈਨੇਜਿੰਗ ਡਾਇਰੈਕਟਰ Deven Choksey ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਲਿਸਟਿੰਗ ਡੇਅ ਦੀ ਪਰਫਾਰਮੈਂਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਭੱਜਣਾ ਇੱਕ ਜਾਲ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਹ ਦੇਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ IPO ਵਿੱਚ ਕਿੰਨਾ ਹਿੱਸਾ Fresh Issue ਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਿੰਨਾ Offer for Sale (OFS) ਦਾ।
- Fresh Issue: ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੰਪਨੀ ਨਵੇਂ ਸ਼ੇਅਰ ਜਾਰੀ ਕਰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਪੈਸਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਵਧਾਉਣ, ਕਰਜ਼ਾ ਉਤਾਰਨ ਜਾਂ ਨਵੇਂ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗ ਸਕੇ। ਇਹ ਚੰਗਾ ਸੰਕੇਤ ਹੈ।
- OFS: ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਸ਼ੇਅਰਧਾਰਕ ਜਾਂ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਇਕੁਇਟੀ ਫਰਮਾਂ ਆਪਣੇ ਸ਼ੇਅਰ ਵੇਚ ਕੇ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਰਹੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਕੰਪਨੀ ਨੂੰ ਪੈਸਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ, ਸਗੋਂ ਪ੍ਰਮੋਟਰਾਂ ਦੀ ਜੇਬ ਭਰਦੀ ਹੈ।
ਨਿਵੇਸ਼ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਚਾਰ-ਪੁਆਇੰਟ ਆਡਿਟ:
- ਆਫਰ ਦਾ ਸਾਈਜ਼: ਇਹ ਦੇਖੋ ਕਿ ਪੈਸਾ ਕਿੱਥੇ ਵਰਤਿਆ ਜਾਵੇਗਾ?
- ਬਿਜ਼ਨਸ ਮਾਡਲ: ਕੰਪਨੀ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਕੀ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕਮਾਈ ਕਿਵੇਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ?
- ਹਿਸਟੋਰੀਕਲ ਪਰਫਾਰਮੈਂਸ: ਪਿਛਲੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਕਿਵੇਂ ਗਰੋਥ ਕੀਤੀ ਹੈ?
- ਰਿਸਕ ਡਿਸਕਲੋਜ਼ਰ: ਪ੍ਰਾਸਪੈਕਟਸ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੇ ਜੋਖਮਾਂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹੋ।
ਯਾਦ ਰੱਖੋ, ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਦੌਲਤ (Wealth) ਮਾਰਕੀਟ ਦੇ ਸ਼ੋਰ-ਸ਼ਰਾਬੇ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ਫੰਡਾਮੈਂਟਲਸ ਵਾਲੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰਨ ਨਾਲ ਬਣਦੀ ਹੈ।