Turkey ਦੀ ਪਾਰਲੀਮੈਂਟ ਕਮੇਟੀ ਨੇ Saudi Arabia ਅਤੇ Pakistan ਨਾਲ **10 ਸਾਲਾਂ** ਦੇ ਡਿਫੈਂਸ ਐਗਰੀਮੈਂਟ ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੇ ਸਾਂਝੇ ਉਤਪਾਦਨ ਅਤੇ ਇੱਕ ਮਿਊਚੁਅਲ ਡਿਫੈਂਸ ਕਲਾਜ਼ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ, ਜੋ ਖੇਤਰੀ ਸਥਿਰਤਾ ਅਤੇ ਡਿਫੈਂਸ ਸੈਕਟਰ ਦੇ ਨਿਵੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ।
ਡਿਫੈਂਸ ਪੈਕਟ ਦੀਆਂ ਅਹਿਮ ਗੱਲਾਂ
ਤੁਰਕੀ ਦੀ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਮਾਮਲਿਆਂ ਬਾਰੇ ਕਮੇਟੀ ਨੇ Mecca Joint Defence Agreement ਨੂੰ ਹਰੀ ਝੰਡੀ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਇਹ 16-ਆਰਟੀਕਲ ਦਾ ਪਲਾਨ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਮਕਸਦ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਟਰਾਂਸਫਰ ਅਤੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦਾ ਸਾਂਝਾ ਵਿਕਾਸ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਇਹ ਗਠਜੋੜ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਡਿਫੈਂਸ ਸਪੈਂਡਿੰਗ (Defense Spending) ਦੇ ਰੁਝਾਨ ਨੂੰ ਬਦਲ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਜੋਖਮ: ਕਲੈਕਟਿਵ ਡਿਫੈਂਸ ਕਲਾਜ਼
ਇਸ ਸਮਝੌਤੇ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਚਰਚਿਤ ਹਿੱਸਾ 'ਕਲੈਕਟਿਵ ਡਿਫੈਂਸ' ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਤਹਿਤ, ਜੇਕਰ ਤਿੰਨਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਸੇ ਇੱਕ 'ਤੇ ਵੀ ਹਮਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਤਿੰਨਾਂ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਸ ਨੂੰ ਡਿਟਰੈਂਸ (Deterrence) ਵਜੋਂ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਪਰ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰਾਂ ਨੂੰ ਡਰ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਅਣਚਾਹੇ ਖੇਤਰੀ ਸੰਘਰਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਖਿੱਚ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਕੀ ਹੈ ਸਬਕ?
ਆਰਥਿਕ ਨਜ਼ਰੀਏ ਤੋਂ, ਇਹ ਤਿੰਨੋਂ ਦੇਸ਼ ਆਪਣੀ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਿਰਭਰਤਾ ਘਟਾ ਕੇ ਡਿਫੈਂਸ ਮੈਨੂਫੈਕਚਰਿੰਗ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਹੁਣ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਪਾਰਲੀਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਅੰਤਿਮ ਵੋਟਿੰਗ 'ਤੇ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਇਹ ਪਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਖੇਤਰੀ ਵਪਾਰ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੀਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਬਦਲਾਅ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ ਉੱਭਰ ਰਹੇ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ (Emerging Markets) ਦੀ ਸੈਂਟੀਮੈਂਟ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਨਗੇ।