Pak-India Business Council ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ 2019 ਤੋਂ ਭਾਰਤ ਨਾਲ ਵਪਾਰ ਬੰਦ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਨੂੰ **$40 ਬਿਲੀਅਨ** ਦਾ ਵੱਡਾ ਘਾਟਾ ਪਿਆ ਹੈ। ਅਧਿਕਾਰਤ ਪਾਬੰਦੀ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਅੰਕੜੇ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਵਪਾਰ ਅਜੇ ਵੀ ਅਸਿੱਧੇ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਜਾਰੀ ਹੈ ਅਤੇ FY2026-27 ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਤਿਮਾਹੀ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਇੰਪੋਰਟ **$61.74 ਮਿਲੀਅਨ** ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਹੈ।
ਵਪਾਰਕ ਪਾਬੰਦੀ ਦੀ ਕੀਮਤ
Pak-India Business Council ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, 2019 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਦੋਂ ਤੋਂ ਦੋਵਾਂ ਮੁਲਕਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਵਪਾਰ ਮੁਅੱਤਲ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਨੂੰ $40 ਬਿਲੀਅਨ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਝੱਲਣਾ ਪਿਆ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਜ਼ਰੂਰੀ ਵਸਤੂਆਂ ਨੂੰ ਦੂਰ-ਦੁਰਾਡੇ ਦੇ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਤੋਂ ਮਹਿੰਗੇ ਭਾਅ 'ਤੇ ਮੰਗਵਾਉਣਾ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਗੁਆਂਢੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਸਪਲਾਈ ਚੇਨ ਬਹੁਤ ਸਸਤੀ ਪੈ ਸਕਦੀ ਸੀ।
ਅਸਿੱਧੇ ਵਪਾਰ ਦਾ ਵਾਧਾ
State Bank of Pakistan ਦੇ ਅੰਕੜੇ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਵਪਾਰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੰਦ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ। FY2026-27 ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਤਿਮਾਹੀ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਇੰਪੋਰਟ $61.74 ਮਿਲੀਅਨ ਰਹੀ ਹੈ, ਜੋ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ 68.9% ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਮਾਲ ਦੁਬਈ, ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਅਤੇ ਕੋਲੰਬੋ ਵਰਗੇ ਰੂਟਾਂ ਰਾਹੀਂ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਲੌਜਿਸਟਿਕ ਖਰਚੇ ਕਈ ਗੁਣਾ ਵਧ ਗਏ ਹਨ।
ਸੈਕਟਰਾਂ 'ਤੇ ਮਾਰ
ਟੈਕਸਟਾਈਲ ਅਤੇ ਫਾਰਮਾਸਿਊਟੀਕਲ ਸੈਕਟਰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹਨ। ਕਪਾਹ ਦੀ ਘਾਟ ਕਾਰਨ ਟੈਕਸਟਾਈਲ ਮੈਨੂਫੈਕਚਰਰਾਂ ਨੂੰ ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਅਤੇ ਮਿਸਰ ਵਰਗੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਕੱਚਾ ਮਾਲ ਮੰਗਵਾਉਣਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਮੁਕਾਬਲੇਬਾਜ਼ੀ ਘੱਟ ਗਈ ਹੈ।
ਮੈਕਰੋ-ਇਕਨਾਮਿਕ ਚੁਣੌਤੀਆਂ
ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਕੁੱਲ ਵਪਾਰ ਘਾਟਾ (Trade Deficit) $39.5 ਬਿਲੀਅਨ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਹੈ। ਚੀਨੀ, ਖਾਦ ਅਤੇ ਪੈਟਰੋਲੀਅਮ ਵਰਗੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਲਈ ਲੰਬੀ ਦੂਰੀ ਦੀ ਸ਼ਿਪਿੰਗ ਨੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਮੁਦਰਾ ਭੰਡਾਰ 'ਤੇ ਦਬਾਅ ਵਧਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਮਹਿੰਗਾਈ ਹੋਰ ਵੀ ਗੰਭੀਰ ਮੁੱਦਾ ਬਣ ਗਈ ਹੈ।