ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ ਗਲੇਸ਼ੀਅਰ ਟੁੱਟਣ ਕਾਰਨ ਆਏ ਹੜ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵੱਡੀ ਤਬਾਹੀ ਮਚਾਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ **538** ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਕੁਦਰਤੀ ਆਫ਼ਤ ਕਾਰਨ **748 MW** ਦੀ ਹਾਈਡਰੋਪਾਵਰ ਸਮਰੱਥਾ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਅਸਰ నేਪਾਲ ਸਟਾਕ ਐਕਸਚੇਂਜ (NEPSE) 'ਤੇ ਵੀ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਨੇਪਾਲ-ਤਿੱਬਤ ਸਰਹੱਦ ਨੇੜੇ ਗਲੇਸ਼ੀਅਰ ਡਿੱਗਣ ਨਾਲ ਭਿਆਨਕ ਫਲੈਸ਼ ਫਲੱਡ ਆਏ ਹਨ, ਜਿਸ ਨੇ ਪੂਰੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਤਬਾਹੀ ਮਚਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। 28 ਅਗਸਤ 2026 ਤੱਕ ਮ੍ਰਿਤਕਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 538 ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ 85 ਭਾਰਤੀ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਪਰ ਭੋਟੇਕੋਸ਼ੀ ਅਤੇ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲੀ ਦਰਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ ਆਏ ਹੜ੍ਹਾਂ ਦਾ ਆਰਥਿਕ ਅਸਰ ਹੁਣ ਸਾਫ਼ ਨਜ਼ਰ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਪਾਵਰ ਸੈਕਟਰ 'ਤੇ ਡੂੰਘਾ ਅਸਰ
ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਚਿੰਤਾ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਦੇ ਨੁਕਸਾਨ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਹੈ। 748 MW ਦੀ ਕੁਲ ਸਮਰੱਥਾ ਵਾਲੇ ਹਾਈਡਰੋਪਾਵਰ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨੁਕਸਾਨੇ ਗਏ ਹਨ। ਇਹ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਨੇਪਾਲ ਦੀ ਊਰਜਾ ਗਰਿੱਡ ਦੀ ਰੀੜ੍ਹ ਦੀ ਹੱਡੀ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਸੜਕਾਂ ਅਤੇ ਪੁਲਾਂ ਦੇ ਟੁੱਟਣ ਨਾਲ ਸਪਲਾਈ ਚੇਨ ਅਤੇ ਰਾਹਤ ਕਾਰਜਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵੱਡੀਆਂ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਆ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਬਾਜ਼ਾਰ ਅਤੇ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਚੇਤਾਵਨੀ
ਨੇਪਾਲ ਸਟਾਕ ਐਕਸਚੇਂਜ (NEPSE) ਵਿੱਚ ਇਸ ਸਮੇਂ ਭਾਰੀ ਉਤਾਰ-ਚੜਾਅ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦਾ ਸਾਰਾ ਧਿਆਨ ਇੰਸ਼ੋਰੈਂਸ ਅਤੇ ਹਾਈਡਰੋਪਾਵਰ ਕੰਪਨੀਆਂ 'ਤੇ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਤਿਮਾਹੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇੰਸ਼ੋਰੈਂਸ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਮੁਨਾਫੇ 'ਤੇ ਕਲੇਮ (Claims) ਦਾ ਭਾਰੀ ਬੋਝ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ ਵੱਡੀਆਂ FMCG ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੇ ਅਜੇ ਤੱਕ ਕਿਸੇ ਵੱਡੇ ਵਿੱਤੀ ਨੁਕਸਾਨ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਹੈ, ਪਰ ਡਿਸਟ੍ਰੀਬਿਊਸ਼ਨ ਨੈੱਟਵਰਕ ਵਿੱਚ ਆਈ ਖਰਾਬੀ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਣੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਅੱਗੇ ਕੀ ਹੋਵੇਗਾ?
ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੇ ਦੁਬਾਰਾ ਹੜ੍ਹ ਆਉਣ ਦੀ ਚਿਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਮਲਬੇ ਕਾਰਨ ਬਣੇ ਡੈਮ ਅਜੇ ਵੀ ਅਸਥਿਰ ਹਨ। ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਨੇਪਾਲ ਸਰਕਾਰ ਬਹਾਲੀ ਲਈ ਕਿੰਨੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਕਦਮ ਚੁੱਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਖੇਤਰੀ ਮਦਦ ਦੀ ਲੋੜ ਪਵੇਗੀ।