ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਖੁਲਾਸੇ ਵਿੱਚ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਹੈ ਕਿ ਈਰਾਨ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਇੱਕ ਨੈੱਟਵਰਕ **$2 ਬਿਲੀਅਨ** ਦੇ ਫੌਜੀ ਅਤੇ ਉਦਯੋਗਿਕ ਸਮਾਨ ਦੀ ਖਰੀਦਦਾਰੀ ਲਈ **5,000** ਤੋਂ ਵੱਧ ਫਰਜ਼ੀ ਏਜੰਸੀਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਲਈ ਗੰਭੀਰ ਕੰਪਲਾਇੰਸ ਅਤੇ ਸਾਖ (reputational) ਦਾ ਜੋਖਮ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।
ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਸ਼ੈਡੋ ਨੈੱਟਵਰਕ, ਜੋ Iranian Ministry of Defense and Armed Forces Logistics (MODAFL) ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਨੇ ਸਾਲ 2025 ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੋਂ ਹੁਣ ਤੱਕ $2 ਬਿਲੀਅਨ ਦਾ ਫੌਜੀ ਹਾਰਡਵੇਅਰ ਅਤੇ ਉਦਯੋਗਿਕ ਮਸ਼ੀਨਰੀ ਦਰਾਮਦ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਰਾ ਕਾਰੋਬਾਰ 5,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਫਰਜ਼ੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਰਾਹੀਂ ਚਲਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।\n\n### ਸ਼ੈਡੋ ਸਪਲਾਈ ਚੇਨ ਦੀ ਖੇਡ\n\nਇਹ ਸਿਸਟਮ ਬੈਂਕਿੰਗ ਅਤੇ ਐਕਸਪੋਰਟ ਕੰਟਰੋਲ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਹੈਰਾਨੀ ਦੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ 97% ਲੈਣ-ਦੇਣ ਸਿੱਧੀ ਕਰੰਸੀ ਟ੍ਰਾਂਸਫਰ ਰਾਹੀਂ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਤੀਜੀ ਧਿਰ (third-party) ਰਾਹੀਂ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ ਤਾਂ ਜੋ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿੱਤੀ ਅਲਰਟ ਤੋਂ ਬਚਿਆ ਜਾ ਸਕੇ।\n\n### ਗਲੋਬਲ ਕੰਪਨੀਆਂ ਲਈ ਵੱਡੀ ਮੁਸੀਬਤ\n\nਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਨੈੱਟਵਰਕ ਵਿੱਚ Iveco ਅਤੇ Toyota ਵਰਗੀਆਂ ਦਿੱਗਜ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਭਾਰੀ ਵਾਹਨਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਹੁੰਦੀ ਪਾਈ ਗਈ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ ਇਹ ਕੰਪਨੀਆਂ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਪਰ ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਉਤਪਾਦਾਂ ਨੂੰ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਲਾਂਚਰਾਂ ਵਿੱਚ ਬਦਲਣ ਨਾਲ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੀ ਸਾਖ ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਧੱਕਾ ਲੱਗ ਸਕਦਾ ਹੈ।\n\nਰੈਗੂਲੇਟਰੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਹੁਣ 'Know-your-distributor' ਨਿਯਮਾਂ ਨੂੰ ਸਖ਼ਤ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਕੰਪਨੀ ਦਾ ਸਮਾਨ ਗਲਤ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਭਾਰੀ ਜੁਰਮਾਨਿਆਂ ਅਤੇ ਆਡਿਟ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ।\n\n### ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਕੀ ਕਰਨ?\n\nਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੇ ਵੱਡੀਆਂ ਇੰਡਸਟ੍ਰੀਅਲ ਅਤੇ ਆਟੋਮੋਟਿਵ ਕੰਪਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪੈਸਾ ਲਗਾਇਆ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕੰਪਨੀ ਦੀ 'ਸਪਲਾਈ ਚੇਨ ਟ੍ਰਾਂਸਪੇਰੈਂਸੀ' ਅਤੇ 'ਐਕਸਪੋਰਟ ਕੰਪਲਾਇੰਸ' ਉੱਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਵਪਾਰਕ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਸਖ਼ਤੀ ਕਾਰਨ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਮੁਨਾਫੇ ਅਤੇ ਵਿਤਰਣ (distribution) ਉੱਤੇ ਅਸਰ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ।