ਨੇਪਾਲ ਦੇ ਚਿਲਿਮੇ ਹਾਈਡ੍ਰੋਪਾਵਰ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਵਿੱਚ ਆਈ ਤਬਾਹੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭਾਰਤੀ ਟੈਕਨੀਕਲ ਟੀਮਾਂ ਮਲਬਾ ਹਟਾਉਣ ਵਿੱਚ ਜੁਟੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਕੁਦਰਤੀ ਆਫ਼ਤ ਨੇ ਨੇਪਾਲ ਦੇ ਸਟਾਕ ਮਾਰਕੀਟ (NEPSE) ਵਿੱਚ ਹਲਚਲ ਮਚਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਸਿੱਧਾ ਅਸਰ ਹਾਈਡ੍ਰੋਪਾਵਰ ਅਤੇ ਇੰਸ਼ੋਰੈਂਸ ਸੈਕਟਰ ਦੇ ਸ਼ੇਅਰਾਂ 'ਤੇ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਰਾਹਤ ਕਾਰਜਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਤੀ
ਭਾਰਤੀ ਟੈਕਨੀਕਲ ਮਾਹਰਾਂ ਅਤੇ ਨੇਪਾਲੀ ਫੌਜ ਨੇ ਰਸੁਵਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਚਿਲਿਮੇ ਹਾਈਡ੍ਰੋਪਾਵਰ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਸਫਲਤਾ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਟੀਮਾਂ ਨੇ ਟਨਲ ਵਿੱਚ ਮਲਬੇ ਨੂੰ ਹਟਾ ਕੇ ਭਾਰੀ ਮਸ਼ੀਨਰੀ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਦਾ ਰਸਤਾ ਸਾਫ਼ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਆਫ਼ਤ 26 ਅਗਸਤ, 2026 ਨੂੰ ਨੇਪਾਲ-ਤਿੱਬਤ ਸਰਹੱਦ ਨੇੜੇ ਗਲੇਸ਼ੀਅਰ ਟੁੱਟਣ ਕਾਰਨ ਆਏ ਭਿਆਨਕ ਹੜ੍ਹਾਂ ਕਾਰਨ ਵਾਪਰੀ ਸੀ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਤੱਕ 1,344 ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ ਅਤੇ ਲਗਭਗ 4,900 ਲੋਕ ਲਾਪਤਾ ਹਨ।
ਮਾਰਕੀਟ 'ਤੇ ਅਸਰ (Market Volatility)
ਇਸ ਤਬਾਹੀ ਦਾ ਅਸਰ ਨੇਪਾਲ ਸਟਾਕ ਐਕਸਚੇਂਜ (NEPSE) 'ਤੇ ਸਾਫ਼ ਨਜ਼ਰ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹਾਈਡ੍ਰੋਪਾਵਰ ਅਤੇ ਨਾਨ-ਲਾਈਫ ਇੰਸ਼ੋਰੈਂਸ ਇੰਡੈਕਸ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਵਿਕਵਾਲੀ (Selling Pressure) ਦੇਖੀ ਗਈ ਹੈ। ਰਸੁਵਾ ਅਤੇ ਨੁਵਾਕੋਟ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਪਾਵਰ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਦੇ ਬੰਦ ਹੋਣ ਨਾਲ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦਾ ਮਾਲੀਆ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਕਰਜ਼ੇ (Debt) ਚੁਕਾਉਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ 'ਤੇ ਵੀ ਸਵਾਲੀਆ ਨਿਸ਼ਾਨ ਲੱਗ ਗਿਆ ਹੈ।
ਇੰਸ਼ੋਰੈਂਸ ਸੈਕਟਰ ਲਈ ਚੁਣੌਤੀ
ਇੰਸ਼ੋਰੈਂਸ ਕੰਪਨੀਆਂ ਹੁਣ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਕਲੇਮ (Claims) ਆਉਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਭੋਟੇਕੋਸ਼ੀ ਨਦੀ ਦੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਹੋਈ ਭਾਰੀ ਤਬਾਹੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਇੰਸ਼ੋਰੈਂਸ ਫਰਮਾਂ ਦੀ ਮੁਨਾਫੇ (Profitability) ਅਤੇ ਕੈਪੀਟਲ ਬਫਰ 'ਤੇ ਵੱਡਾ ਅਸਰ ਪੈਣ ਦਾ ਖਦਸ਼ਾ ਹੈ। ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਹੁਣ ਸਾਈਟ ਦੇ ਮੁਲਾਂਕਣ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸੰਭਾਵਿਤ ਵਿੱਤੀ ਰਾਹਤ ਜਾਂ ਕਰਜ਼ਾ ਪੁਨਰਗਠਨ (Debt Restructuring) ਦੇ ਐਲਾਨਾਂ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।