Beijing ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਦੂਤਾਵਾਸ ਨੇ 26 ਅਗਸਤ ਦੇ ਭਿਆਨਕ ਹੜ੍ਹਾਂ ਅਤੇ ਬਰਫ਼ ਦੇ ਤੂਫਾਨ ਵਿੱਚ ਲਾਪਤਾ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਲਈ DNA ਸੈਂਪਲ ਇਕੱਠੇ ਕਰਨੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਬਾਹੀ ਨੇ ਨੇਪਾਲ-ਤਿੱਬਤ ਸਰਹੱਦ ਨੇੜੇ ਕਈ ਹਾਈਡ੍ਰੋਪਾਵਰ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਨੂੰ ਭਾਰੀ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਇਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਵਿੱਚ ਦੇਰੀ ਦਾ ਖਤਰਾ ਵਧ ਗਿਆ ਹੈ।
ਫੋਰੈਂਸਿਕ ਪਛਾਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ
ਭਾਰਤੀ ਦੂਤਾਵਾਸ ਵੱਲੋਂ ਚੀਨੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਤਾਲਮੇਲ ਕਰਕੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ CODIS ਫਾਰਮੈਟ ਵਿੱਚ ਜੈਨੇਟਿਕ ਸੈਂਪਲ ਲਏ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਪਛਾਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਲਈ ਮਾਪਿਆਂ ਨੂੰ ਪਹਿਲ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜੀਵਨ ਸਾਥੀ, ਬੱਚੇ ਅਤੇ ਹੋਰ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਦੇ ਸੈਂਪਲ ਲਏ ਜਾਣਗੇ। ਹੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਮ੍ਰਿਤਕਾਂ ਦੀਆਂ ਦੇਹਾਂ ਦੀ ਹਾਲਤ ਖਰਾਬ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਵਿਜ਼ੂਅਲ ਪਛਾਣ ਕਰਨਾ ਅਸੰਭਵ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਫੋਰੈਂਸਿਕ ਕਦਮ ਬੇਹੱਦ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਇਨਫਰਾਸਟ੍ਰਕਚਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ 'ਤੇ ਅਸਰ
ਇਸ ਕੁਦਰਤੀ ਆਫ਼ਤ ਨੇ ਕੇਵਲ ਮਨੁੱਖੀ ਜਾਨਾਂ ਦਾ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਖੇਤਰੀ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਦਾ ਵੀ ਭਾਰੀ ਨੁਕਸਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਭੋਟੇਕੋਸ਼ੀ ਨਦੀ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਬਣੇ ਸੜਕੀ ਮਾਰਗ, ਪੁਲ ਅਤੇ ਕਈ ਵੱਡੇ ਹਾਈਡ੍ਰੋਪਾਵਰ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਹੜ੍ਹ ਦੀ ਲਪੇਟ ਵਿੱਚ ਆ ਗਏ ਹਨ। ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਇਹ ਸਥਿਤੀ ਚਿੰਤਾਜਨਕ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੂਰ-ਦਰਾਜ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁਰੰਮਤ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਬਹੁਤ ਮੁਸ਼ਕਲ ਅਤੇ ਸਮਾਂ-ਖਪਤ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਦੇ ਪੂਰੇ ਹੋਣ ਵਿੱਚ ਲੰਬੀ ਦੇਰੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਖੋਜ ਅਤੇ ਬਚਾਅ ਕਾਰਜ
ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ 19 ਮੈਂਬਰੀ ਭਾਰਤੀ ਫੋਰੈਂਸਿਕ ਟੀਮ ਸਥਾਨਕ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਮੌਜੂਦਾ ਅੰਕੜਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ ਮੌਤਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 1,350 ਤੋਂ ਪਾਰ ਹੋ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਲਗਭਗ 5,000 ਲੋਕ ਲਾਪਤਾ ਹਨ। ਚੀਨੀ ਪਾਸੇ ਤਿੱਬਤ ਵਿੱਚ ਵੀ 43 ਮੌਤਾਂ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਹੋਈ ਹੈ ਅਤੇ 500 ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਅਜੇ ਤੱਕ ਕੋਈ ਸੁਰਾਗ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ ਹੈ। ਹੁਣ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੇ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਹੈ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਦੇ ਬੀਮਾ ਦਾਅਵਿਆਂ ਅਤੇ ਬਹਾਲੀ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿੰਨਾ ਸਮਾਂ ਲੱਗਦਾ ਹੈ।