Whalesbook
India-Australia ECTA: ਵਪਾਰ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਜ਼ਬਰਦਸਤ ਉਛਾਲ
2 ਅਪ੍ਰੈਲ, 2022 ਨੂੰ ਹਸਤਾਖਰ ਕੀਤੇ ਗਏ India-Australia ECTA (Economic Cooperation and Trade Agreement) ਨੇ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਵਪਾਰਕ ਸਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਉਡਾਣ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਅੰਕੜਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਭਾਰਤੀ ਨਿਰਯਾਤ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਨੂੰ FY 2020-21 ਦੇ $4 Billion ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ FY 2024-25 ਵਿੱਚ $8.5 Billion ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਏ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਸਮਝੌਤੇ ਤਹਿਤ, ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਨੇ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਲਗਭਗ 100% ਆਯਾਤ ਵਸਤੂਆਂ 'ਤੇ ਤੁਰੰਤ ਟੈਰਿਫ (Tariff) ਖਤਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਫਾਇਦਾ ਟੈਕਸਟਾਈਲ, ਫਾਰਮਾਸਿਊਟੀਕਲਜ਼, ਕੈਮੀਕਲਜ਼ ਅਤੇ ਐਗਰੀਕਲਚਰ (ਖੇਤੀਬਾੜੀ) ਵਰਗੇ ਮੁੱਖ ਸੈਕਟਰਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਹੈ।
ਵਾਧੇ ਦੇ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਅਤੇ ਸੈਕਟਰਲ ਲਾਭ
ECTA ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਭਾਰਤੀ ਟੈਕਸਟਾਈਲ ਐਕਸਪੋਰਟਰਾਂ ਨੂੰ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਵਿੱਚ 5% ਤੱਕ ਦੀ ਡਿਊਟੀ ਦੇਣੀ ਪੈਂਦੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਭਾਰਤੀ ਕੱਪੜਿਆਂ ਅਤੇ ਟੈਕਸਟਾਈਲ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੀ ਕੀਮਤ ਵਧ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਇਸ ਸਮਝੌਤੇ ਨੇ ਇਹ ਅੜਚਨ ਦੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਭਾਰਤੀ ਟੈਕਸਟਾਈਲ ਹੁਣ ਵਧੇਰੇ ਮੁਕਾਬਲੇਬਾਜ਼ ਬਣ ਗਏ ਹਨ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਫਾਰਮਾਸਿਊਟੀਕਲ ਸੈਕਟਰ ਵੀ ਲਾਭ ਵਿੱਚ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਦੀ TGA (Therapeutic Goods Administration) ਭਾਰਤੀ ਉਤਪਾਦਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਹੋਰ ਤੇਜ਼ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। 24 ਸਤੰਬਰ, 2025 ਨੂੰ ਆਰਗੈਨਿਕ ਪ੍ਰੋਡਕਟਸ (Organic Products) ਲਈ ਮਿਊਚਲ ਰੈਕਗਨੀਸ਼ਨ ਅਗਰੀਮੈਂਟ (MRA) 'ਤੇ ਦਸਤਖਤ ਹੋਣ ਨਾਲ ਵੀ ਇਸ ਸੈਕਟਰ ਵਿੱਚ ਵਪਾਰ ਨੂੰ ਹੋਰ ਹੁਲਾਰਾ ਮਿਲਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ।
ਬਾਕੀ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਅਤੇ ਅਸੰਤੁਲਨ
ਹਾਲਾਂਕਿ, ਵਪਾਰ ਦੇ ਅੰਕੜੇ ਬਹੁਤ ਉਤਸ਼ਾਹਜਨਕ ਹਨ, ਪਰ ਕੁਝ ਗੰਭੀਰ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਅਜੇ ਵੀ ਬਰਕਰਾਰ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਨੇ ਲਗਭਗ ਤੁਰੰਤ ਜ਼ੀਰੋ-ਡਿਊਟੀ ਪਹੁੰਚ ਦਿੱਤੀ, ਭਾਰਤ ਨੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀਆਂ ਕੁੱਲ ਟੈਰਿਫ ਲਾਈਨਾਂ ਦੇ ਸਿਰਫ 70.3% 'ਤੇ ਹੀ ਤਰਜੀਹੀ ਪਹੁੰਚ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਭਾਰਤ ਦਾ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਨਾਲ ਵਪਾਰ ਘਾਟਾ (Trade Deficit) ਅਜੇ ਵੀ ਵੱਡਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਤੋਂ ਕੋਲੇ ਵਰਗੀਆਂ ਵਸਤੂਆਂ ਦਾ ਵੱਡਾ ਆਯਾਤ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਰੈਗੂਲੇਟਰੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਅਤੇ ਬਿਊਰੋਕ੍ਰੇਟਿਕ ਅੜਚਨਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਪੂਰਾ ਲਾਭ ਲੈਣ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ECTA ਸੇਵਾਵਾਂ (Services), ਨਿਵੇਸ਼ ਸੁਰੱਖਿਆ (Investment Protection) ਜਾਂ ਲੇਬਰ ਮੋਬਿਲਿਟੀ (Labor Mobility) ਵਰਗੇ ਖੇਤਰਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ।
ਭਵਿੱਖ ਦੀਆਂ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ
ECTA ਨੂੰ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਆਰਥਿਕ ਸਹਿਯੋਗ ਸਮਝੌਤੇ (Comprehensive Economic Cooperation Agreement - CECA) ਲਈ ਇੱਕ ਨੀਂਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਵਿਆਪਕ ਸਮਝੌਤਾ ਹੋਵੇਗਾ ਜੋ ਕ੍ਰਿਟੀਕਲ ਮਿਨਰਲਜ਼, ਹੈਲਥਕੇਅਰ, ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨ ਵਰਗੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਹਿਯੋਗ ਨੂੰ ਹੋਰ ਡੂੰਘਾ ਕਰੇਗਾ। ਜੇਕਰ ਇਹਨਾਂ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਨੂੰ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਵਿਚਕਾਰ ਕੁੱਲ ਵਪਾਰ $45-50 Billion ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦਾ ਹੈ।