Bangladesh ਅਤੇ China ਹੁਣ ਮਿਆਂਮਾਰ (Myanmar) ਰਾਹੀਂ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਵਪਾਰਕ ਕੋਰੀਡੋਰ ਬਣਾਉਣ 'ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦਾ ਮੁੱਖ ਮਕਸਦ Bay of Bengal ਅਤੇ Mongla Port ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਜੋ China ਦੀ Belt and Road Initiative ਦਾ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਹਿੱਸਾ ਹੋਵੇਗਾ।
ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਹੋਈਆਂ ਕੂਟਨੀਤਕ ਗੱਲਬਾਤ ਵਿੱਚ, Bangladesh ਅਤੇ China ਨੇ ਇੱਕ ਅਜਿਹੇ ਨਵੇਂ ਕਨੈਕਟੀਵਿਟੀ ਕੋਰੀਡੋਰ ਦਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਜੋ ਮਿਆਂਮਾਰ ਰਾਹੀਂ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਜੋੜੇਗਾ। 14-15 ਸਤੰਬਰ 2026 ਨੂੰ ਜੂਨੀਅਰ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ Shama Obaed Islam ਅਤੇ Chinese Ambassador Yao Wen ਵਿਚਕਾਰ ਹੋਈ ਮੁਲਾਕਾਤ ਨੇ ਪੁਰਾਣੇ BCIM ਕੋਰੀਡੋਰ ਦੀ ਥਾਂ ਇਸ ਨਵੇਂ ਰੂਟ ਦੀ ਚਰਚਾ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਚੀਨ ਦੀ ਰਣਨੀਤੀ ਅਤੇ ਮੌਂਗਲਾ ਪੋਰਟ
ਇਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦਾ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮੀ China ਨੂੰ Bay of Bengal ਤੱਕ ਸਿੱਧੀ ਪਹੁੰਚ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨਾ ਹੈ। Mongla Port ਦੇ ਆਧੁਨਿਕੀਕਰਨ ਅਤੇ Bangladesh ਵਿੱਚ Chinese Economic Zones ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਨਾਲ ਲੋਜਿਸਟਿਕਸ ਅਤੇ ਐਨਰਜੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਬਦਲਾਅ ਆ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਚੀਨ ਲਈ ਇਹ ਕਦਮ ਰਣਨੀਤਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਹਿਮ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ Strait of Malacca 'ਤੇ ਆਪਣੀ ਨਿਰਭਰਤਾ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਕੀ ਹਨ ਵੱਡੇ ਖਤਰੇ ਅਤੇ ਚੁਣੌਤੀਆਂ?
ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਇਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਨੂੰ ਕਾਫੀ ਸਾਵਧਾਨੀ ਨਾਲ ਦੇਖ ਰਹੇ ਹਨ। ਮਿਆਂਮਾਰ ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਹੀ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਅਸਥਿਰਤਾ ਅਤੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਸੰਘਰਸ਼ ਇਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਖਤਰਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਦੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਵਿੱਚ ਡੈੱਟ ਸਸਟੇਨੇਬਿਲਿਟੀ (Debt Sustainability) ਦਾ ਮੁੱਦਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਬਣਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਇਹ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਤੁਰੰਤ ਮੁਨਾਫਾ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ, ਤਾਂ Bangladesh ਦੀ ਆਰਥਿਕਤਾ 'ਤੇ ਵਿੱਤੀ ਦਬਾਅ ਵਧ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਪ੍ਰਭਾਵ
ਇਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦਾ ਅਸਰ ਸਿਰਫ਼ ਵਪਾਰ ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਲਈ ਚੀਨ ਦੀ ਇਸ ਖੇਤਰੀ ਮੌਜੂਦਗੀ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਪੂਰਬੀ ਸਰਹੱਦਾਂ ਨੇੜੇ। ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦਾ ਰੂਟ, ਫੰਡਿੰਗ ਦੇ ਨਿਯਮ ਅਤੇ Mongla Port ਦੇ ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ ਦਾ ਟਾਈਮਲਾਈਨ ਹੀ ਤੈਅ ਕਰੇਗੀ ਕਿ ਇਹ ਖੇਤਰ ਲਈ ਕਿੰਨਾ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਸਾਬਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।