ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੈਲਥ ਇੰਸ਼ੋਰੈਂਸ ਦਾ ਬਾਜ਼ਾਰ ਹੁਣ ਵੱਡੇ ਮੈਟਰੋ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਤੋਂ ਨਿਕਲ ਕੇ ਛੋਟੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵੱਲ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ। FY22 ਤੋਂ FY26 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ Tier 2 ਅਤੇ 3 ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਇੰਸ਼ੋਰੈਂਸ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ **351%** ਦਾ ਵੱਡਾ ਉਛਾਲ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਹੈ।
ਭਾਰਤੀ ਹੈਲਥ ਇੰਸ਼ੋਰੈਂਸ ਸੈਕਟਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਬਦਲਾਅ ਆਇਆ ਹੈ। ਹੁਣ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਛੋਟੇ ਸ਼ਹਿਰ ਇੰਡਸਟਰੀ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਦਾ ਨਵਾਂ ਇੰਜਣ ਬਣ ਗਏ ਹਨ। ਅੰਕੜਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਹੁਣ ਨਵੀਆਂ ਇੰਸ਼ੋਰੈਂਸ ਪਾਲਿਸੀਆਂ ਵਿੱਚ 67% ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ ਇਹਨਾਂ ਛੋਟੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦੀ ਹੈ, ਜੋ FY22 ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ 56% ਸੀ।
ਵੱਧ ਰਹੀ ਹੈ ਕਵਰੇਜ ਦੀ ਕੀਮਤ (Higher Coverage Values)
ਸਿਰਫ਼ ਗਾਹਕਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਲੋਕ ਹੁਣ ਪਹਿਲਾਂ ਨਾਲੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵੱਡੀ ਕਵਰੇਜ ਲੈ ਰਹੇ ਹਨ। ਔਸਤ ਸਮ ਇੰਸ਼ੋਰੈਂਡ (Sum Insured) ਜੋ FY22 ਵਿੱਚ ₹6.3 ਲੱਖ ਸੀ, ਉਹ ਹੁਣ ਵਧ ਕੇ ₹13.1 ਲੱਖ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਹੈਰਾਨੀ ਦੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ 68% ਨਵੀਆਂ ਪਾਲਿਸੀਆਂ ਹੁਣ ₹10 ਲੱਖ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦੀ ਕਵਰੇਜ ਦੇ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ ਚਾਰ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਸਿਰਫ਼ 32% ਸੀ। ਇਹ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਮਹਿੰਗੇ ਇਲਾਜ ਦੇ ਖਰਚਿਆਂ ਪ੍ਰਤੀ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਵਧੀ ਹੈ।
ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਅਹਿਮ ਨੁਕਤੇ (Investor Monitorables)
ਇਸ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਜਿੱਥੇ ਕੰਪਨੀਆਂ ਲਈ ਮੌਕੇ ਹਨ, ਉੱਥੇ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਵੀ ਹਨ। ਮੁਕਾਬਲਾ ਹੁਣ ਜਨਰਲ ਇੰਸ਼ੋਰੈਂਸ ਕੰਪਨੀਆਂ ਅਤੇ ਸਪੈਸ਼ਲਾਈਜ਼ਡ ਹੈਲਥ ਇੰਸ਼ੋਰੈਂਸ ਕੰਪਨੀਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਤੇਜ਼ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਅਸਲੀ ਪਰਖ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਹੋਵੇਗੀ ਕਿ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨਵੇਂ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ 'ਕਲੇਮ ਸੈਟਲਮੈਂਟ' (Claim Settlement) ਨੂੰ ਕਿੰਨੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਨਿਪਟਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਛੋਟੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਦਾ ਨੈੱਟਵਰਕ ਹੋਣਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਗਾਹਕਾਂ ਨੂੰ ਕੈਸ਼ਲੈੱਸ ਸਹੂਲਤ ਮਿਲ ਸਕੇ।
ਡੈਮੋਗ੍ਰਾਫਿਕ ਚੁਣੌਤੀ
ਹਾਲਾਂਕਿ 26 ਤੋਂ 45 ਸਾਲ ਦੇ ਉਮਰ ਵਰਗ ਵਿੱਚ ਇਹ ਮੰਗ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ, ਪਰ ਹੈਰਾਨੀਜਨਕ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇੰਸ਼ੋਰੈਂਸ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ 82% ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪੁਰਸ਼ ਹਨ। ਜੇ ਕੰਪਨੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ ਪ੍ਰੋਡਕਟ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਕਰਨ, ਤਾਂ ਇਹ ਮਾਰਕੀਟ ਹੋਰ ਵੀ ਵੱਡੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਹੁਣ ਇਹ ਦੇਖਣਾ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਕੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਆਪਣਾ ਮੁਨਾਫ਼ਾ (Margin) ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ ਇਸ ਵਧਦੀ ਹੋਈ ਡਿਮਾਂਡ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲ ਪਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਜਾਂ ਨਹੀਂ।