ਭਾਰਤੀ ਜੀਵਨ ਬੀਮਾ ਕੰਪਨੀਆਂ (Life Insurers) ਲਈ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਚਿੰਤਾ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਹੈ। ਸਾਲ **2025-26** ਤੱਕ, ਪਾਲਿਸੀਆਂ ਨੂੰ ਸਰੰਡਰ (Surrender) ਕਰਨ ਜਾਂ ਮਿਆਦ ਪੂਰੀ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪੈਸੇ ਕਢਵਾਉਣ ਦਾ ਰੁਝਾਨ ਕੁੱਲ ਭੁਗਤਾਨਾਂ ਦਾ **39%** ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਮੈਚਿਓਰਿਟੀ ਲਾਭਾਂ (Maturity Benefits) ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ।
ਪਾਲਿਸੀਆਂ ਜਲਦਬਾਜ਼ੀ 'ਚ ਛੱਡਣ ਦੇ ਕਾਰਨ
ਇਹ ਵੱਧ ਰਿਹਾ ਰੁਝਾਨ ਕਈ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਹੈ। ਭਾਰਤੀ ਬੀਮਾ ਰੈਗੂਲੇਟਰੀ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਅਥਾਰਟੀ (IRDAI) ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਹੈ ਕਿ ਲੋਕ ਅਕਸਰ ਉਹਨਾਂ ਪਾਲਿਸੀਆਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਵਿੱਤੀ ਲੋੜਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀਆਂ, ਜਿਹਨਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਲ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਜਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਉਮੀਦ ਮੁਤਾਬਕ ਰਿਟਰਨ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ।
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਗਲਤ ਵਿਕਰੀ (Mis-selling) ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵੀ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਬਣੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਪਾਲਿਸੀਆਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਝਾਏ ਬਿਨਾਂ ਵੇਚ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਨਿੱਜੀ ਵਿੱਤੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਅਤੇ ਬੀਮਾ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੀ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਬਣਤਰ ਦੀ ਘੱਟ ਸਮਝ ਵੀ ਇਸ ਰੁਝਾਨ ਨੂੰ ਵਧਾ ਰਹੇ ਹਨ।
ਕਿਵੇਂ ਬਦਲ ਰਹੀ ਹੈ ਭੁਗਤਾਨ ਦੀ ਸਥਿਤੀ?
ਸਾਲ 2021-22 ਵਿੱਚ, ਜਿੱਥੇ ਸਰੰਡਰ ਅਤੇ ਵਾਪਸੀ ਦਾ ਅੰਕੜਾ 32% ਸੀ, ਉੱਥੇ ਹੁਣ ਇਹ ਵੱਧ ਕੇ 39% (ਸਾਲ 2025-26 ਤੱਕ) ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਉਲਟ, ਮੈਚਿਓਰਿਟੀ ਲਾਭਾਂ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਪਿਛਲੇ ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ 48% ਤੋਂ ਘੱਟ ਕੇ 37% ਰਹਿ ਗਿਆ ਹੈ।
ਰੈਗੂਲੇਟਰ ਦਾ ਫੋਕਸ ਅਤੇ ਅਸਰ
IRDAI ਇਸ ਸਥਿਤੀ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪਾਲਿਸੀ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਅਤੇ ਬਿਹਤਰ ਖੁਲਾਸਾ (Disclosure) 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ ਕਿ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਹੀ ਅਤੇ ਲਾਭਕਾਰੀ ਪਾਲਿਸੀਆਂ ਮਿਲਣ। ਸਾਲ 2024 ਦੇ ਨਵੇਂ ਨਿਯਮਾਂ ਤਹਿਤ, ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਇੱਕ ਸਾਲ ਦਾ ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ ਭਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਸਰੰਡਰ ਵੈਲਿਊ ਦੀ ਗਣਨਾ ਵੀ ਨਿਰਪੱਖ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ।
ਇਹ ਵੱਧ ਰਹੀ ਸਰੰਡਰ ਦਰ ਜੀਵਨ ਬੀਮਾ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੀ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਮੁਨਾਫੇਬਾਜ਼ੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਬੰਧਨ 'ਤੇ ਅਸਰ ਪਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਪਾਲਿਸੀ ਧਾਰਕ ਜਲਦੀ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ ਆਮਦਨ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਕੰਪਨੀਆਂ ਲਈ ਇਹ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਉਹ ਵਧੇਰੇ ਢੁਕਵੀਆਂ ਪਾਲਿਸੀਆਂ ਵੇਚ ਕੇ ਅਤੇ ਗਾਹਕ ਅਨੁਭਵ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰ ਕੇ ਇਸ ਚੁਣੌਤੀ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨ।