ਗਰੋਥ ਦੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਉਮੀਦਾਂ, ਪਰ ਰਾਹ 'ਚ ਰੁਕਾਵਟਾਂ
Go Digit Group ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਕਾਮੇਸ਼ ਗੋਇਲ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਬੀਮਾ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੇ ਇੱਕ ਅਜੀਬ ਪਹਿਲੂ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਪਾਸੇ, ਦੇਸ਼ ਦੀ ਆਰਥਿਕ ਤਰੱਕੀ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ FDI ਸੀਮਾ ਵਧਾਉਣ ਵਰਗੇ ਸੁਧਾਰ ਬੀਮਾ ਕੰਪਨੀਆਂ ਲਈ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਵੱਡੇ ਮੌਕੇ ਖੋਲ੍ਹ ਰਹੇ ਹਨ। ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਹੈ ਕਿ 2026 ਤੱਕ ਬਜ਼ਾਰ ਦਾ ਕੁੱਲ ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ ਲਗਭਗ ₹19.3 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਲਾਈਫ ਇੰਸ਼ੋਰੈਂਸ ਸੈਕਟਰ 2035 ਤੱਕ 10.5% ਸਾਲਾਨਾ ਵਾਧੇ ਨਾਲ ਏਸ਼ੀਆ ਦਾ ਦੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਬਾਜ਼ਾਰ ਬਣਨ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ। ਜਨਰਲ ਇੰਸ਼ੋਰੈਂਸ ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ FY26 ਵਿੱਚ 8.7% ਵਧਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ।
Go Digit General Insurance ਨੇ ਖੁਦ ਵੀ ਆਪਣਾ ਮਾਰਕੀਟ ਸ਼ੇਅਰ ਵਧਾ ਕੇ 3.2% ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਦਾ CAGR 22% ਹੈ। FDI ਦੀ ਸੀਮਾ 100% ਕਰਨ ਨਾਲ ਬਾਹਰਲੇ ਨਿਵੇਸ਼ ਨੂੰ ਵੀ ਉਤਸ਼ਾਹ ਮਿਲੇਗਾ।
ਨੰਬਰਾਂ 'ਚ ਕਿਹੜੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ?
ਹੈਲਥ ਇੰਸ਼ੋਰੈਂਸ 'ਚ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਦਾ ਹੜ੍ਹ: ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਚਿੰਤਾ ਹੈਲਥ ਇੰਸ਼ੋਰੈਂਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਦਾ ਵੱਧਣਾ ਹੈ। FY25 ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ 41% ਵਧ ਕੇ 1,37,361 ਹੋ ਗਈਆਂ, ਜਿਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਕਲੇਮ (Claim) ਮਿਲਣ 'ਚ ਦੇਰੀ ਜਾਂ ਇਨਕਾਰ ਹੈ। ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕਲੇਮ ਮਿਲਣ 'ਚ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨੀ, ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਦੇ ਅਸਪੱਸ਼ਟ ਬਿੱਲ, ਅਤੇ ਪਾਲਿਸੀ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਸ਼ਰਤਾਂ ਜੋ ਬਾਅਦ 'ਚ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਇਸ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹਨ। ਇਹ ਸਿਰਫ Go Digit ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ Star Health, Care Health, ਅਤੇ Niva Bupa ਵਰਗੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਵੀ ਇਸੇ ਦਿੱਕਤ ਨਾਲ ਜੂਝ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਬੈਂਕਾਂ ਰਾਹੀਂ ਵਿਕਰੀ 'ਚ ਗਵਰਨੈਂਸ ਦੀ ਕਮੀ: ਬੈਂਕਾਂ ਰਾਹੀਂ ਬੀਮਾ ਵੇਚਣ (Bancassurance) ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਅਹਿਮ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਵਿੱਚ ਗਵਰਨੈਂਸ ਦੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਕਮੀਆਂ ਹਨ। ਬੈਂਕਾਂ ਦੇ ਬੋਰਡਾਂ ਕੋਲ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਕੋਈ ਰਸਮੀ ਪ੍ਰਬੰਧ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਹਿਯੋਗੀ ਬੀਮਾ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨਾਲ ਹੋਏ ਸੌਦਿਆਂ ਨੂੰ ਪਾਰਦਰਸ਼ੀ (arm's-length) ਦੱਸਣ। ਇਸ ਨਾਲ ਗਾਹਕਾਂ ਦੀ ਚੋਣ ਸੀਮਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਮਹਿੰਗੀ ਪਾਲਿਸੀ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ। RBI ਨੇ ਗਲਤ ਵਿਕਰੀ (mis-selling) ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਨਿਯਮ ਬਣਾਏ ਹਨ, ਪਰ ਗਵਰਨੈਂਸ ਦੇ ਮੁੱਦੇ ਹਾਲੇ ਵੀ ਬਰਕਰਾਰ ਹਨ।
ਕੁੱਲ ਮਾਰਕੀਟ ਸ਼ੇਅਰ ਅਤੇ ਮੁਕਾਬਲਾ: ਭਾਰਤ ਦੇ ਨੌਨ-ਲਾਈਫ ਬੀਮਾ ਸੈਕਟਰ ਨੇ 2025 ਵਿੱਚ ₹2.58 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦਾ ਗਰੌਸ ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ ਕਮਾਇਆ। ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਬੀਮਾ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦਾ ਬਾਜ਼ਾਰ ਸ਼ੇਅਰ 52.9% ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। Go Digit General Insurance ਦਾ ਮਾਰਕੀਟ ਕੈਪ ਲਗਭਗ ₹30,900 ਕਰੋੜ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਮੋਟਰ ਇੰਸ਼ੋਰੈਂਸ (ਜੋ ਇਸਦੇ ਕੁੱਲ ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ ਦਾ 69% ਹੈ) ਵਿੱਚ ਮਜ਼ਬੂਤ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਹੈ। ICICI Lombard ਅਤੇ Bajaj Allianz ਵਰਗੇ ਮੁਕਾਬਲੇਬਾਜ਼ ਵੀ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪਕੜ ਬਣਾਈ ਹੋਏ ਹਨ।
ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦਾ ਸਵਾਲ: ਭਾਵੇਂ 100% FDI ਇੱਕ ਚੰਗੀ ਖ਼ਬਰ ਹੈ, ਪਰ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਨਿਵੇਸ਼ ਅਜੇ ਵੀ ਬੁਨਿਆਦੀ ਸੁਧਾਰਾਂ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਅੱਗੇ ਕੀ?
ਖੋਜਕਰਤਾਵਾਂ (Analysts) ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦਾ ਬੀਮਾ ਬਾਜ਼ਾਰ ਅੱਗੇ ਵੀ ਵਧਦਾ ਰਹੇਗਾ। Go Digit General Insurance ਲਈ, ਕੁਝ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕਾਂ ਨੇ ₹388.62 ਦਾ ਪ੍ਰਾਈਸ ਟਾਰਗੇਟ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਕੁਝ ਹੋਰ ਇਸ ਵਿੱਚ ਗਿਰਾਵਟ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਵੀ ਜਤਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਕੰਪਨੀ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰੇਗੀ ਕਿ ਉਹ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀਆਂ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਿਵੇਂ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਅੰਡਰਰਾਈਟਿੰਗ (underwriting) ਦੇ ਮੁਨਾਫੇ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਸੁਧਾਰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਕਲੇਮ ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ ਵਿੱਚ ਗਾਹਕਾਂ ਦਾ ਭਰੋਸਾ ਕਿਵੇਂ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ।