ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੇ ਉਤਰਾਅ-ਚੜ੍ਹਾਅ ਨੇ ਬਦਲੀ ਬੀਮਾ ਖੇਤਰ ਦੀ ਰੀਤ
ਭਾਰਤੀ ਜੀਵਨ ਬੀਮਾ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੀ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾ ਕਾਰਨ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਬਦਲਾਅ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪਾਲਿਸੀਧਾਰਕ ਹੁਣ ਬਾਜ਼ਾਰ-ਲਿੰਕਡ ਨਿਵੇਸ਼ਾਂ (Market-linked Investments) ਤੋਂ ਉੱਚ ਰਿਟਰਨ ਦੀ ਬਜਾਏ ਪੂੰਜੀ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ (Capital Preservation) ਅਤੇ ਸਥਿਰ ਆਮਦਨ (Stable Income) ਵੱਲ ਜ਼ਿਆਦਾ ਧਿਆਨ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਗਾਰੰਟੀਡ ਬੀਮਾ ਅਤੇ ਐਨੂਇਟੀ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੀ ਮੰਗ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ।
ULIPs ਤੋਂ ਗਾਰੰਟੀਡ ਉਤਪਾਦਾਂ ਵੱਲ ਮੋਹ
Canara HSBC Life Insurance ਨੇ ਆਪਣੇ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੇ ਮਿਕਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਬਦਲਾਅ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ 2026 ਦੇ ਦਸੰਬਰ ਮਹੀਨੇ ਤੱਕ ਪਿਛਲੇ ਨੌਂ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਯੂਨਿਟ-ਲਿੰਕਡ ਬੀਮਾ ਯੋਜਨਾਵਾਂ (ULIPs) ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਐਨੂਅਲਾਈਜ਼ਡ ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ ਇਕੂਇਵੈਲੈਂਟ (APE) ਦਾ 61% ਹਿੱਸਾ ਸਨ। ਪਰ ਮਾਰਚ 2026 ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ, ਇਹ ਅੰਕੜਾ ਘਟ ਕੇ 51% ਰਹਿ ਗਿਆ। MD ਅਤੇ CEO ਅਨੁਜ ਮਾਥੁਰ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਅਗਲੇ ਚਾਰ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਲਗਭਗ 80% ਨਵੇਂ ਕਾਰੋਬਾਰ (New Business) ਵਿੱਚ ਰਵਾਇਤੀ ਗਾਰੰਟੀਡ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦਾ ਯੋਗਦਾਨ ਰਿਹਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੌਜੂਦਾ ਮਾਹੌਲ ਗਾਰੰਟੀਡ ਰਿਟਰਨ ਲਈ ਵਧੇਰੇ ਅਨੁਕੂਲ ਹੈ।
ਐਨੂਇਟੀ ਉਤਪਾਦਾਂ ਨਾਲ ਰਿਟਾਇਰਮੈਂਟ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ
ਗਾਹਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਰਿਟਾਇਰਮੈਂਟ ਲਈ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਆਮਦਨ ਦੀ ਭਾਲ ਕਾਰਨ ਐਨੂਇਟੀ ਉਤਪਾਦਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਵਾਧਾ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। IndiaFirst Life Insurance ਦੇ CEO ਰੁਸ਼ਭ ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਗਾਰੰਟੀਡ ਐਨੂਇਟੀ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੀ ਮੰਗ ਵਿੱਚ "ਜ਼ਿਕਰਯੋਗ ਵਾਧਾ" ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ (Geopolitical) ਅਸਥਿਰਤਾ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਦੇ ਡਰ ਕਾਰਨ ਆਮਦਨ ਦੀ ਨਿਰੰਤਰਤਾ ਬਾਰੇ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਰਸਮੀ ਸਮਾਜਿਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਣਾਲੀ (Social Security System) ਨਾ ਹੋਣ ਕਾਰਨ, ਐਨੂਇਟੀ ਰਿਟਾਇਰਮੈਂਟ ਯੋਜਨਾ ਲਈ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਾਧਨ ਬਣ ਰਹੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਰੈਗੂਲਰ-ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ ਐਨੂਇਟੀ ਪਲਾਨ ਵਧੇਰੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ।
ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੀ ਅਸਥਿਰਤਾ ਅਤੇ ਸੈਕਟਰ ਦੇ ਰੁਝਾਨ
ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਤਣਾਅ ਅਤੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੀ ਅਸਥਿਰਤਾ ਇਸ ਬਦਲਾਅ ਨੂੰ ਹੋਰ ਤੇਜ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ, ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਸੰਘਰਸ਼ ਨੇ ICICI Prudential Life Insurance ਵਰਗੀਆਂ ਬੀਮਾ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਕਾਰੋਬਾਰ 'ਤੇ ਅਸਰ ਪਾਇਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ULIP ਸ਼ੇਅਰ ਵਿੱਚ ਗਿਰਾਵਟ ਆਈ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਉਲਟ, HDFC Life Insurance ਨੇ ਆਪਣੇ ULIP ਸ਼ੇਅਰ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਦੇਖਿਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉੱਚ ਸਮ-ਯੋਜਨਾ (High Sum-Assured) ਵਾਲੇ ULIPs 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਜੋ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੇ ਉਤਰਾਅ-ਚੜ੍ਹਾਅ ਪ੍ਰਤੀ ਘੱਟ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਹਨ। ਇਹ ਇੱਕ ਵਿਆਪਕ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਸੋਚ ਨਾਲ ਮੇਲ ਖਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤ ਆਰਥਿਕ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਉੱਚ ਰਿਟਰਨ ਦੀ ਬਜਾਏ ਸਥਿਰਤਾ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਭਾਰਤੀ ਜੀਵਨ ਬੀਮਾ ਖੇਤਰ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਅਜੇ ਵੀ ਘੱਟ ਪਹੁੰਚ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਅਗਲੇ ਤਿੰਨ ਤੋਂ ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ ਲਈ 14-15% ਦੀ ਚੱਕਰਵૃਧੀ ਸਲਾਨਾ ਵਿਕਾਸ ਦਰ (CAGR) ਨਾਲ ਵਧਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ। ਐਨੂਇਟੀ, ਜੋ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਬੀਮਾ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਉਤਪਾਦ ਮਿਕਸ ਦਾ 2-8% ਹਿੱਸਾ ਬਣਦੀ ਹੈ, ਨੇ FY20-25 ਤੋਂ 21-53% ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਵਾਧਾ ਦਿਖਾਇਆ ਹੈ।
ਜੋਖਮ ਅਤੇ ਮੁਕਾਬਲੇਬਾਜ਼ੀ ਦਾ ਦਬਾਅ
ਗਾਰੰਟੀਡ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੀ ਮੰਗ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਬੀਮਾ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਕਈ ਜੋਖਮਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਘਟਨਾਵਾਂ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ, ਮਾਲ-ਢੁਆਈ ਅਤੇ ਬੀਮਾ ਲਾਗਤਾਂ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਬਰਾਮਦ ਮੁਕਾਬਲੇਬਾਜ਼ੀ ਅਤੇ ਸਪਲਾਈ ਚੇਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਵਿੱਤੀ ਅਤੇ ਬੀਮਾ ਖੇਤਰ ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਿਰਮਾਣ ਖੇਤਰ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਦੇ ਬਦਲਾਅ ਤੋਂ ਘੱਟ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਲਗਾਤਾਰ ਅਸਥਿਰਤਾ ਕਾਰਜਸ਼ੀਲ ਪੂੰਜੀ (Working Capital) 'ਤੇ ਦਬਾਅ ਪਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਾਰਨ ਸਮੁੰਦਰੀ ਬੀਮਾ ਖੇਤਰ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਯੁੱਧ-ਜੋਖਮ ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ (War-risk Premiums) ਅਤੇ ਸ਼ਿਪਿੰਗ ਲੇਨ ਵਿਘਨ ਕਾਰਨ ਭਾਰਤੀ ਬਰਾਮਦਕਾਰਾਂ ਲਈ ਕਾਰਜਸ਼ੀਲ ਲਾਗਤਾਂ ਵਧ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਭਾਰਤ ਦੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਘਰੇਲੂ P&I (Protection and Indemnity) ਈਕੋਸਿਸਟਮ ਦੀ ਘਾਟ ਵੀ ਭਾਰਤੀ ਸਮੁੰਦਰੀ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਖਿਡਾਰੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹਾਸਲ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਪਰ ਉਦਯੋਗ ਨੂੰ ਵਿਕਸਤ ਹੋ ਰਹੇ ਨਿਯਮਾਂ ਅਤੇ ਨਵੀਨ ਉਤਪਾਦਾਂ (Innovative Products) ਨਾਲ ਤਾਲਮੇਲ ਬਿਠਾਉਣਾ ਪਵੇਗਾ। ਉੱਚ ਸਮ-ਯੋਜਨਾ ਵਾਲੇ ULIPs 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਬੀਮਾ ਕੰਪਨੀਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ICICI Prudential, ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੀ ਅਸਥਿਰਤਾ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰਨ ਦਾ ਟੀਚਾ ਰੱਖਦੇ ਹਨ ਪਰ ਆਰਥਿਕ ਗਿਰਾਵਟ ਲਈ ਕਮਜ਼ੋਰ ਬਣੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀ ਦਰਾਮਦ 'ਤੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਨਿਰਭਰਤਾ ਵੀ ਇਸਨੂੰ ਗਲੋਬਲ ਕੀਮਤਾਂ ਦੇ ਝਟਕਿਆਂ ਪ੍ਰਤੀ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਅਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਖਪਤਕਾਰ ਖਰਚ (Consumer Spending) ਅਤੇ ਬੀਮਾ ਮੰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ।
