ਰੈਗੂਲੇਟਰੀ ਐਕਸ਼ਨ ਦੀ ਤਿਆਰੀ
ਅੱਜ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਦੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਬੀਮਾ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਮੁੱਖ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਅਧਿਕਾਰੀ (CEOs) ਬੀਮਾ ਰੈਗੂਲੇਟਰ, IRDAI ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਨਾਲ ਮਿਲ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਹ ਮੀਟਿੰਗ ਬੀਮਾ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਵੱਧ ਰਹੇ ਡਿਸਟ੍ਰੀਬਿਊਸ਼ਨ ਖਰਚਿਆਂ ਅਤੇ ਕਮਿਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਬੋਝ ਕਾਰਨ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। ਪਿਛਲੇ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ 2025 (FY25) ਦੇ ਅੰਕੜੇ ਚਿੰਤਾਜਨਕ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਲਾਈਫ ਇੰਸ਼ੋਰੈਂਸ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੇ ਕਮਿਸ਼ਨਾਂ 'ਤੇ ₹60,800 ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਵੱਧ ਖਰਚ ਦਿੱਤਾ, ਜਦਕਿ ਜਨਰਲ ਇੰਸ਼ੋਰੈਂਸ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦਾ ਖਰਚਾ ₹47,000 ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਪਾਰ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਭਾਰੀ ਖਰਚਿਆਂ ਕਾਰਨ ਕਈ ਬੀਮਾ ਕੰਪਨੀਆਂ ਆਪਣੇ Expense of Management (EoM) ਦੀਆਂ ਤੈਅ ਸੀਮਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ। ਜਨਰਲ ਅਤੇ ਸਟੈਂਡਅਲੋਨ ਹੈਲਥ ਇੰਸ਼ੋਰਰਾਂ ਲਈ EoM ਲਿਮਟ ਕ੍ਰਮਵਾਰ 30% ਅਤੇ 35% ਹੈ। ਅਪ੍ਰੈਲ 2023 ਵਿੱਚ ਕਮਿਸ਼ਨ ਸੀਮਾਵਾਂ ਹਟਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਨ੍ਹਾਂ ਖਰਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਵਾਧਾ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਜਦਕਿ ਇੰਡਸਟਰੀ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਵਧਦੀਆਂ ਵੰਡ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ, ਸਰਵਿਸਿੰਗ ਅਤੇ ਸਲਾਹਕਾਰ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਕਾਰਨ ਅਜਿਹਾ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਰੈਗੂਲੇਟਰ ਇਸ ਵੱਲੋਂ ਅੰਡਰਰਾਈਟਿੰਗ ਮਾਰਜਿਨ ਘਟਣ ਅਤੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਸਥਿਰਤਾ 'ਤੇ ਪੈਣ ਵਾਲੇ ਮਾੜੇ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਚਿੰਤਤ ਹਨ।
ਬਾਜ਼ਾਰ ਦਾ ਰੁਖ ਅਤੇ ਮੁਲਾਂਕਣ (Valuation)
ਭਾਰਤੀ ਬੀਮਾ ਸੈਕਟਰ, ਜਿਸ ਦੇ 2025 ਤੱਕ 1.86 ਬਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਅਤੇ 12.20% ਦੀ ਸਾਲਾਨਾ ਦਰ (CAGR) ਨਾਲ ਵਧਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ, ਵਿੱਚ ਮੁੱਲਾਂਕਣ (Valuation) ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਅੰਤਰ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। SBI Life Insurance ਅਤੇ HDFC Life Insurance ਵਰਗੀਆਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਲਾਈਫ ਇੰਸ਼ੋਰੈਂਸ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦਾ Price-to-Earnings (P/E) ਰੇਸ਼ੋ ਲਗਭਗ 80-82 ਦੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਭਵਿੱਖ ਦੀ ਵਿਕਾਸ ਦਰ ਪ੍ਰਤੀ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦਾ ਭਰੋਸਾ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਉਲਟ, ICICI Lombard General Insurance ਦਾ P/E ਰੇਸ਼ੋ 33-34 ਦੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਹੈ। ਜਨਤਕ ਖੇਤਰ ਦੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ General Insurance Corporation of India (GIC Re) ਅਤੇ Life Insurance Corporation of India (LIC) ਦਾ P/E ਰੇਸ਼ੋ ਕਾਫੀ ਘੱਟ, ਲਗਭਗ 7 ਅਤੇ 11 ਹੈ। ਇਹ ਅੰਤਰ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਿਕਾਸ ਦਰਾਂ ਅਤੇ ਜੋਖਮ ਪ੍ਰੋਫਾਈਲਾਂ ਬਾਰੇ ਧਾਰਨਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਪਿਛਲੇ ਦਹਾਕੇ ਦੌਰਾਨ ਪਾਲਿਸੀ ਵਾਲੀਅਮ ਵਿੱਚ ਸਥਿਰਤਾ ਅਤੇ ਖਰਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 9.4% ਸਲਾਨਾ ਵਾਧਾ ਸੈਕਟਰ ਲਈ ਚੁਣੌਤੀ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਹੈਲਥ ਇੰਸ਼ੋਰੈਂਸ, ਵੱਧ ਰਹੇ ਸਿਹਤ ਖਰਚਿਆਂ ਅਤੇ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਕਾਰਨ, ਨਾਨ-ਲਾਈਫ ਇੰਸ਼ੋਰੈਂਸ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕੁੱਲ ਨਾਨ-ਲਾਈਫ ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ ਦਾ 41% ਬਣਦਾ ਹੈ।
ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਜੋਖਮ ਅਤੇ ਸੰਭਾਵੀ ਬਦਲਾਅ
ਕਮਿਸ਼ਨ ਪੇਆਉਟਸ ਵਿੱਚ ਹੋ ਰਿਹਾ ਇਹ ਵੱਡਾ ਵਾਧਾ ਭਾਰਤੀ ਬੀਮਾ ਸੈਕਟਰ ਲਈ ਕਾਫੀ ਜੋਖਮ ਲੈ ਕੇ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਰੈਗੂਲੇਟਰਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣਾ ਪਵੇਗਾ ਕਿ ਪਾਲਿਸੀ ਹੋਲਡਰਾਂ ਦੇ ਹਿੱਤਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਕੰਪਨੀਆਂ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਸਥਿਰ ਰਹਿਣ। IRDAI ਜਲਦ ਹੀ ਨਵੇਂ ਡਰਾਫਟ ਨਿਯਮ ਜਾਰੀ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਅੰਤਿਮ ਨਿਯਮ ਤਿੰਨ ਤੋਂ ਚਾਰ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਕਮਿਸ਼ਨਾਂ 'ਤੇ ਸਖ਼ਤ ਅਤੇ ਇੱਕੋ ਜਿਹੀਆਂ ਸੀਮਾਵਾਂ ਲਗਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਇਹ ਏਜੰਸੀ-ਆਧਾਰਤ ਨੈੱਟਵਰਕਾਂ ਅਤੇ ਬੈਂਕਐਸ਼ੋਰੈਂਸ ਭਾਈਵਾਲੀਆਂ ਵਰਗੇ ਸਥਾਪਿਤ ਵੰਡ ਚੈਨਲਾਂ ਨੂੰ ਗੰਭੀਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਡਿਸਟ੍ਰੀਬਿਊਟਰਾਂ ਅਤੇ ਬੀਮਾ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੋਵਾਂ ਦੇ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਵਾਲੀਅਮ ਵਿੱਚ ਕਮੀ ਆ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਕਈ ਵਾਰ ਰਵਾਇਤੀ ਉਤਪਾਦਾਂ 'ਤੇ 60-70% ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਵਾਲੀਆਂ ਉੱਚ ਫਰੰਟ-ਐਂਡ ਕਮਿਸ਼ਨਾਂ, ਗਲਤ ਵਿਕਰੀ (mis-selling) ਅਤੇ ਪਾਲਿਸੀ ਹੋਲਡਰਾਂ ਦੇ ਮੁੱਲ ਦੇ ਘਟਣ ਬਾਰੇ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। FY25 ਵਿੱਚ ਸਿੰਗਲ-ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ ਪੇਆਉਟਸ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 37% ਦਾ ਵਾਧਾ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੰਪਨੀਆਂ ਹੁਣ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਗਾਹਕ ਪ੍ਰਾਪਤੀ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਨਿਯਮ ਇਸ ਰਣਨੀਤੀ ਨੂੰ ਬਦਲ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਭਵਿੱਖ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ
ਬੀਮਾ ਉਦਯੋਗ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਰੈਗੂਲੇਟਰੀ ਬਦਲਾਅ ਦੇ ਕੰਢੇ 'ਤੇ ਖੜ੍ਹਾ ਹੈ। ਨਵੇਂ ਨਿਯਮ ਕਮਿਸ਼ਨ ਢਾਂਚੇ ਨੂੰ ਮੁੜ-ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਕਮਿਸ਼ਨਾਂ ਦੀ ਉਚਿਤਤਾ (reasonableness) 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ ਅਤੇ ਸ਼ਾਇਦ ਪਾਲਿਸੀ ਦੀ ਨਿਰੰਤਰਤਾ ਅਤੇ ਸੇਵਾ ਗੁਣਵੱਤਾ ਨਾਲ ਵਧੇਰੇ ਨੇੜਿਓਂ ਜੋੜਿਆ ਜਾਵੇਗਾ, ਨਾ ਕਿ ਸਿਰਫ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਵਾਲੀਅਮ 'ਤੇ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਇਹ ਉੱਚ-ਕਮਿਸ਼ਨ ਮਾਡਲਾਂ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਡਿਸਟ੍ਰੀਬਿਊਟਰਾਂ ਅਤੇ ਬੀਮਾ ਕੰਪਨੀਆਂ ਲਈ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਧੇਰੇ ਸਥਿਰ ਅਤੇ ਪਾਲਿਸੀ ਹੋਲਡਰ-ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਬਾਜ਼ਾਰ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਕੁਝ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕਾਂ ਦਾ ਸੁਝਾਅ ਹੈ ਕਿ ਬਾਜ਼ਾਰ ਨੇ ਅਜੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਰੈਗੂਲੇਟਰੀ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਦੇ ਸੰਭਾਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਜੇਕਰ ਬਦਲਾਅ ਉਮੀਦ ਨਾਲੋਂ ਵਧੇਰੇ ਸਖ਼ਤ ਹੋਏ ਤਾਂ ਅਸਥਿਰਤਾ ਵਧ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਫੋਕਸ ਉਨ੍ਹਾਂ ਬੀਮਾ ਕੰਪਨੀਆਂ 'ਤੇ ਜਾਵੇਗਾ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਮਜ਼ਬੂਤ ਖਰਚਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਸਮਰੱਥਾ ਅਤੇ ਵਿਭਿੰਨ ਆਮਦਨ ਦੇ ਸਰੋਤ ਹਨ, ਨਾ ਕਿ ਸਿਰਫ ਕਮਿਸ਼ਨ-ਆਧਾਰਿਤ ਵਾਲੀਅਮ ਵਾਧੇ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀਆਂ।