ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਹੈਲਥ ਇੰਸ਼ੋਰੈਂਸ ਕਲੇਮ ਸਿਰਫ਼ ਇਸ ਲਈ ਰਿਜੈਕਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਪਾਲਿਸੀ ਦੀਆਂ ਬਰੀਕੀਆਂ ਜਾਂ ਪੁਰਾਣੀ ਮੈਡੀਕਲ ਹਿਸਟਰੀ ਨੂੰ ਸਹੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਡਿਸਕਲੋਜ਼ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ। ਸਿਰਫ਼ ਪਾਲਿਸੀ ਹੋਣਾ ਹੀ ਕਾਫ਼ੀ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਸਮੇਂ ਪੇਮੈਂਟ ਲਈ ਨਿਯਮਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਇਹ ਮੰਨ ਕੇ ਚੱਲਦੇ ਹਨ ਕਿ ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ ਭਰਨ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਹਸਪਤਾਲ ਦਾ ਸਾਰਾ ਖਰਚਾ ਇੰਸ਼ੋਰੈਂਸ ਕੰਪਨੀ ਹੀ ਚੁੱਕੇਗੀ। ਪਰ ਅਸਲ ਵਿੱਚ, ਇੰਸ਼ੋਰੈਂਸ ਕੰਟਰੈਕਟ ਕੁਝ ਖਾਸ ਸ਼ਰਤਾਂ ਨਾਲ ਬੱਝੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਇਹ ਸ਼ਰਤਾਂ ਪਾਲਿਸੀ ਲੈਂਦੇ ਸਮੇਂ ਨਾ ਸਮਝੀਆਂ ਜਾਣ, ਤਾਂ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਵੇਲੇ ਕਲੇਮ ਰਿਜੈਕਟ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਪੈਸੇ ਮਿਲ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਪੁਰਾਣੀ ਬਿਮਾਰੀ ਦਾ ਖੁਲਾਸਾ ਕਰਨਾ ਕਿਉਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ?
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕਲੇਮ ਰਿਜੈਕਸ਼ਨ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਹੈ—'ਪ੍ਰੀ-ਐਗਜ਼ਿਸਟਿੰਗ ਕੰਡੀਸ਼ਨ' ਨੂੰ ਲੁਕਾਉਣਾ। ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਪਾਲਿਸੀ ਲੈਂਦੇ ਸਮੇਂ ਆਪਣੀ ਪੁਰਾਣੀ ਬਿਮਾਰੀ ਜਾਂ ਸਰਜਰੀ ਬਾਰੇ ਨਹੀਂ ਦੱਸਿਆ, ਤਾਂ ਕੰਪਨੀ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡੀ ਅਰਜ਼ੀ ਨੂੰ ਇਨਵੈਲਿਡ ਕਰਾਰ ਦੇ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਏਜੰਟ ਦੇ ਭਰੋਸੇ ਰਹਿਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਫਾਰਮ ਨੂੰ ਖੁਦ ਚੈੱਕ ਕਰੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਗਲਤ ਜਾਣਕਾਰੀ ਤੁਹਾਡੇ ਕੰਟਰੈਕਟ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰੱਦ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਪਾਲਿਸੀ ਦੀਆਂ ਲੁਕੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ
ਕਈ ਵਾਰ ਕਲੇਮ ਸਹੀ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਵੀ ਪੂਰਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ। ਇਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ 'ਸਬ-ਲਿਮਿਟ' (Sub-limits) ਦਾ ਹੱਥ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਦਾਹਰਣ ਲਈ, ਜੇ ਤੁਹਾਡੀ ਪਾਲਿਸੀ ਵਿੱਚ ਰੂਮ ਰੈਂਟ ਦੀ ਲਿਮਿਟ ₹5,000 ਪ੍ਰਤੀ ਦਿਨ ਹੈ ਅਤੇ ਹਸਪਤਾਲ ₹10,000 ਚਾਰਜ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਬਾਕੀ ਦਾ ਪੈਸਾ ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਪਣੀ ਜੇਬ ਵਿੱਚੋਂ ਦੇਣਾ ਪਵੇਗਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ 'ਕੋ-ਪੇਮੈਂਟ' (Co-payment) ਕਲਾਜ਼ ਵੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਖਰਚੇ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਗਾਹਕ ਨੂੰ ਖੁਦ ਦੇਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
ਕੈਸ਼ਲੈੱਸ ਸਹੂਲਤ ਅਤੇ ਵੇਟਿੰਗ ਪੀਰੀਅਡ
'ਕੈਸ਼ਲੈੱਸ' ਸਹੂਲਤ ਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਿ ਸਭ ਕੁਝ ਮੁਫਤ ਹੈ। ਹਸਪਤਾਲ ਅਤੇ ਇੰਸ਼ੋਰੈਂਸ ਕੰਪਨੀ ਪਹਿਲਾਂ ਮੈਡੀਕਲ ਫਾਈਲ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ 'ਵੇਟਿੰਗ ਪੀਰੀਅਡ' (Waiting Period) ਨੂੰ ਸਮਝਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਪਾਲਿਸੀ ਲੈਣ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ ਹੀ ਕਿਸੇ ਪੁਰਾਣੀ ਬਿਮਾਰੀ ਦਾ ਇਲਾਜ ਕਰਵਾਉਂਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਕੰਪਨੀ ਕਲੇਮ ਰਿਜੈਕਟ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਕਲੇਮ ਰਿਜੈਕਟ ਹੋਣ 'ਤੇ ਕੀ ਕਰੀਏ?
ਜੇ ਕਲੇਮ ਰਿਜੈਕਟ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਹਿੰਮਤ ਨਾ ਹਾਰੋ। ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੰਪਨੀ ਤੋਂ ਰਿਜੈਕਸ਼ਨ ਦਾ ਲਿਖਤੀ ਕਾਰਨ ਮੰਗੋ। ਜੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਫੈਸਲਾ ਗਲਤ ਹੈ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਇੰਸ਼ੋਰੈਂਸ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਗ੍ਰੀਵੈਂਸ ਡਿਪਾਰਟਮੈਂਟ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਜੇ ਉੱਥੇ ਵੀ ਹੱਲ ਨਾ ਨਿਕਲੇ, ਤਾਂ IRDAI ਦੀਆਂ ਗਾਈਡਲਾਈਨਜ਼ ਮੁਤਾਬਕ 'Insurance Ombudsman' ਕੋਲ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਆਪਣੀ ਡਿਸਚਾਰਜ ਸਮਰੀ ਅਤੇ ਮੈਡੀਕਲ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸੰਭਾਲ ਕੇ ਰੱਖੋ।