ਖੇਡਾਂ ਦੇ ਸਮਾਨ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਵਿੱਚ ਮੇਰਠ ਨੇ ਨਵੀਂ ਉਡਾਣ ਭਰੀ ਹੈ। ਸ਼ਹਿਰ ਦੀਆਂ ਛੋਟੀਆਂ ਇਕਾਈਆਂ ਨੇ ਮਿਲ ਕੇ **₹975 ਕਰੋੜ** ਦਾ ਸਾਲਾਨਾ ਐਕਸਪੋਰਟ ਕੀਤਾ ਹੈ। ODOP ਅਤੇ 'Khelo India' ਵਰਗੀਆਂ ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੀਮਾਂ ਸਦਕਾ ਹੁਣ ਕ੍ਰਿਕਟ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਜਿੰਮ ਅਤੇ ਬਾਕਸਿੰਗ ਦੇ ਸਮਾਨ ਦੀ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਮੰਗ ਵਧੀ ਹੈ।
ਮੇਰਠ ਹੁਣ ਸਿਰਫ਼ ਕ੍ਰਿਕਟ ਬੈਟ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਮੈਨੂਫੈਕਚਰਿੰਗ ਹੱਬ ਬਣ ਕੇ ਉਭਰਿਆ ਹੈ। ਇੱਥੋਂ ਦਾ ਬਣਿਆ ਹਾਕੀ ਸਟਿਕਸ, ਬਾਕਸਿੰਗ ਗਲਵਜ਼ ਅਤੇ ਕਮਰਸ਼ੀਅਲ ਜਿੰਮ ਇਕੁਇਪਮੈਂਟ ਹੁਣ ਜਰਮਨੀ, ਇੰਗਲੈਂਡ, ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਵਰਗੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਧੁੰਮਾਂ ਪਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ
ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਸਮਝਣਾ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਇਹ ਕੋਈ ਇੱਕ ਲਿਸਟਡ ਕੰਪਨੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਹ 5,000 ਤੋਂ 7,000 ਛੋਟੀਆਂ-ਮੱਧਮ ਇਕਾਈਆਂ (MSMEs) ਦਾ ਇੱਕ ਸਮੂਹ ਹੈ। ਸਟਾਕ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੀ ਕੋਈ ਵੀ ਕੰਪਨੀ ਨਹੀਂ ਹੈ ਜੋ ਮੇਰਠ ਸਪੋਰਟਸ ਉੱਤੇ ਇੱਕਤਰਫਾ ਕਬਜ਼ਾ ਰੱਖਦੀ ਹੋਵੇ। ਇਹ ਪੂਰਾ ਸੈਕਟਰ ਖਿੱਲਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਸਰਕਾਰੀ ਸਹਾਇਤਾ ਦਾ ਰੋਲ
ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਸਰਕਾਰ ਦੀ 'One District One Product' (ODOP) ਅਤੇ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਦੀ 'Khelo India' ਸਕੀਮ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਛੋਟੀਆਂ ਇਕਾਈਆਂ ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਅਤੇ ਸਬਸਿਡੀ ਦੇ ਕੇ ਅੱਗੇ ਵਧਾਇਆ ਹੈ।
ਚੁਣੌਤੀਆਂ (Risks)
ਇੰਨੀ ਤਰੱਕੀ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਕੁਝ ਗੰਭੀਰ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਹਨ:
- ਫ੍ਰੈਗਮੈਂਟੇਸ਼ਨ: ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਇਕਾਈਆਂ ਛੋਟੀਆਂ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਜਾਂ R&D ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ।
- ਲੌਜਿਸਟਿਕਸ: ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਦੂਰ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਟ੍ਰਾਂਸਪੋਰਟੇਸ਼ਨ ਦਾ ਖਰਚਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
- ਗਲੋਬਲ ਮੁਕਾਬਲਾ: ਵੱਡੀਆਂ ਮਸ਼ੀਨੀਕ੍ਰਿਤ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਘੱਟ ਕੀਮਤਾਂ 'ਤੇ ਸਮਾਨ ਦੇਣਾ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਜੰਗ ਹੈ।
ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸੈਕਟਰ ਕਿੰਨਾ ਕੁ ਆਟੋਮੇਟਿਡ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਸਪੋਰਟ ਕਿੰਨੀ ਦੇਰ ਬਣੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਇਹ ਦੇਖਣਾ ਅਹਿਮ ਹੋਵੇਗਾ।