ਭਾਰਤ ਦਾ ਸਸਟੇਨੇਬਲ ਪੈਕੇਜਿੰਗ ਸੈਕਟਰ ਹੁਣ ਪ੍ਰਯੋਗਾਂ ਦੇ ਦੌਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਆ ਕੇ ਵੱਡੇ ਕਮਰਸ਼ੀਅਲ B2B ਕੰਟਰੈਕਟਸ 'ਤੇ ਫੋਕਸ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। PeelON ਅਤੇ Lucro ਵਰਗੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਹੁਣ ਵੱਡੇ FMCG ਬ੍ਰਾਂਡਾਂ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਰਵਾਇਤੀ ਪਲਾਸਟਿਕ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਕੀਮਤ ਦਾ ਫਰਕ ਅਜੇ ਵੀ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ ਹੈ।
ਉਦਯੋਗਿਕ ਤਬਦੀਲੀ ਦਾ ਦੌਰ
ਭਾਰਤੀ ਸਸਟੇਨੇਬਲ ਪੈਕੇਜਿੰਗ ਮਾਰਕੀਟ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਮੋੜ 'ਤੇ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਸੈਕਟਰ ਸਿਰਫ ਛੋਟੇ ਪ੍ਰਯੋਗਾਂ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਸੀ, ਪਰ ਹੁਣ ਇਹ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਮਰਸ਼ੀਅਲ ਬੁਨਿਆਦ ਵੱਲ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸਰਕਾਰੀ ਨਿਯਮਾਂ ਅਤੇ ਵੱਡੇ FMCG ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੀ ਮੰਗ ਨੇ ਇਸ ਸੈਕਟਰ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਧਾਰਾ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਕੇ ਖੜ੍ਹਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਸਟਾਰਟਅੱਪਸ ਦਾ ਵਧਦਾ ਕਾਰੋਬਾਰ
Lucro ਵਰਗੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਹੁਣ ਰੀਸਾਈਕਲ ਕੀਤੇ ਕੂੜੇ ਨੂੰ ਵਰਤ ਕੇ ਵੱਡੇ ਬ੍ਰਾਂਡਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਪੈਕੇਜਿੰਗ ਬਣਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਉੱਥੇ ਹੀ, PeelON ਵਰਗੇ ਬਾਇਓਟੈਕ ਸਟਾਰਟਅੱਪਸ ਨੇ $1 ਮਿਲੀਅਨ ਦੀ ਸੀਡ ਫੰਡਿੰਗ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਫਰੈਸ਼ ਫੂਡ ਅਤੇ ਡੇਅਰੀ ਪ੍ਰੋਡਕਟਸ ਲਈ ਨਵੀਂ ਸਮੱਗਰੀ ਤਿਆਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।
ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਅਤੇ ਕੀਮਤ ਦਾ ਫਰਕ
ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਰੁਕਾਵਟ ਅਜੇ ਵੀ ਕੀਮਤ ਹੈ। ਇਕੋ-ਫਰੈਂਡਲੀ ਰੇਜ਼ਿਨ (Resins) ਦੀ ਕੀਮਤ ਆਮ ਪਲਾਸਟਿਕ ਨਾਲੋਂ 85% ਤੋਂ 130% ਤੱਕ ਮਹਿੰਗੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। Boston Polymers ਵਰਗੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਇਸ ਦਾ ਹੱਲ ਕੱਢਣ ਲਈ ਅਜਿਹੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਬਣਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੀ ਸ਼ੈਲਫ ਲਾਈਫ ਵਧਾ ਸਕਣ, ਤਾਂ ਜੋ ਉੱਚੀ ਕੀਮਤ ਨੂੰ ਜਾਇਜ਼ ਠਹਿਰਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ।
ਸਰਕਾਰੀ ਨਿਯਮਾਂ ਦਾ ਅਸਰ
ਭਾਰਤ ਦੇ EPR (Extended Producer Responsibility) ਨਿਯਮਾਂ ਨੇ ਖੇਡ ਬਦਲ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਰੀਸਾਈਕਲ ਕੀਤੇ ਪਲਾਸਟਿਕ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਦਾ ਟੀਚਾ 30% ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ 60% ਤੱਕ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਵੱਡੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਮਜਬੂਰਨ ਟਿਕਾਊ ਪੈਕੇਜਿੰਗ ਸਪਲਾਇਰਾਂ ਨਾਲ ਹੱਥ ਮਿਲਾਉਣਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਅਸਲੀ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਕੰਪਨੀਆਂ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ ਲਾਗਤ ਨੂੰ ਕਿੰਨੀ ਜਲਦੀ ਘਟਾ ਕੇ ਵੱਡੇ ਆਰਡਰ ਹਾਸਲ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।