ਭਾਰਤੀ ਸਟੀਲ ਨਿਰਮਾਤਾਵਾਂ ਨੇ ਕੋਕਿੰਗ ਕੋਲ (Coking Coal) ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ **26%** ਦੇ ਉਛਾਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਟੀਲ ਦੇ ਰੇਟ **₹2,000 ਤੋਂ ₹3,500** ਪ੍ਰਤੀ ਟਨ ਤੱਕ ਵਧਾ ਦਿੱਤੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚਾ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਤੋਂ ਮੰਗ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ, ਪਰ ਸਸਤੇ ਦਰਾਮਦ (Import) ਕਾਰਨ ਇੰਡਸਟਰੀ ਅੱਗੇ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਵੀ ਖੜ੍ਹੀਆਂ ਹਨ।
ਭਾਰਤੀ ਸਟੀਲ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਉਤਪਾਦਨ ਲਾਗਤ ਨੂੰ ਕਵਰ ਕਰਨ ਲਈ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ₹2,000 ਤੋਂ ₹3,500 ਪ੍ਰਤੀ ਟਨ ਦਾ ਵਾਧਾ ਕਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਕੋਕਿੰਗ ਕੋਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਆਇਆ 26% ਦਾ ਭਾਰੀ ਉਛਾਲ ਹੈ। ਆਟੋਮੋਬਾਈਲ ਅਤੇ ਇਨਫਰਾਸਟ੍ਰਕਚਰ ਸੈਕਟਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਪਲਾਈ ਲਈ ਕੰਪਨੀਆਂ ਆਪਣੇ ਮਾਰਜਿਨ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਇਹ ਬੋਝ ਗਾਹਕਾਂ 'ਤੇ ਪਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਮੰਗ ਅਤੇ ਸਪਲਾਈ ਦਾ ਗਣਿਤ
ਮਾਨਸੂਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਹੇ ਇਨਫਰਾਸਟ੍ਰਕਚਰ ਕੰਮਾਂ ਕਾਰਨ ਸਟੀਲ ਦੀ ਮੰਗ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ, ਕਈ ਸਟੀਲ ਮਿੱਲਾਂ ਵਿੱਚ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਮੇਨਟੇਨੈਂਸ ਬੰਦ (Shutdowns) ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਸਪਲਾਈ ਘੱਟ ਗਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਫਾਇਦਾ ਚੁੱਕਦੇ ਹੋਏ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੇ ਕੀਮਤਾਂ ਵਧਾਈਆਂ ਹਨ।
ਸਸਤੇ ਇੰਪੋਰਟ ਦਾ ਵੱਡਾ ਖਤਰਾ
ਕੀਮਤਾਂ ਵਧਾਉਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਸਟੀਲ ਉਦਯੋਗ ਸਾਹਮਣੇ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਖੜ੍ਹੀ ਹੈ, ਉਹ ਹੈ ਸਸਤੇ ਇੰਪੋਰਟ। ਅਪ੍ਰੈਲ ਤੋਂ ਜੁਲਾਈ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਫਿਨਿਸ਼ਡ ਸਟੀਲ ਦੀ ਦਰਾਮਦ 36.6% ਵਧੀ ਹੈ। ਇਸ ਇੰਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਚੀਨ ਦਾ ਯੋਗਦਾਨ ਲਗਭਗ ਇੱਕ-ਤਿਹਾਈ (1/3) ਹੈ। ਜੇਕਰ ਘਰੇਲੂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਧਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਗਾਹਕਾਂ ਦੇ ਸਸਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਸਟੀਲ ਵੱਲ ਮੁੜਨ ਦਾ ਖਤਰਾ ਬਣਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਵੱਡੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਬਨਾਮ ਛੋਟੇ ਖਿਡਾਰੀ
Tata Steel ਅਤੇ JSW Steel ਵਰਗੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਕੋਲ ਆਪਣੇ ਆਪਰੇਸ਼ਨਾਂ ਅਤੇ ਕੱਚੇ ਮਾਲ ਦੀ ਸੋਰਸਿੰਗ ਨੂੰ ਮੈਨੇਜ ਕਰਨ ਦੀ ਵਧੇਰੇ ਸਮਰੱਥਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਆਪਣੇ ਮੁਨਾਫੇ (Profit Margins) ਨੂੰ ਸਥਿਰ ਰੱਖ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਉਲਟ, ਛੋਟੇ ਉਤਪਾਦਕਾਂ ਲਈ ਇਹ ਸਮਾਂ ਕਾਫੀ ਦਬਾਅ ਭਰਿਆ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਹੁਣ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਤਿਮਾਹੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਕੰਪਨੀਆਂ ਆਪਣਾ ਮਾਰਕੀਟ ਸ਼ੇਅਰ ਕਿਵੇਂ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਦੀਆਂ ਹਨ।