Helix Carbon ਨਾਮ ਦੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਸਟਾਰਟਅੱਪ ਨੇ ਅਜਿਹਾ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਲਾਈਸਿਸ ਸਿਸਟਮ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜੋ ਬਲਾਸਟ ਫਰਨੇਸ ਦੇ ਨਿਕਾਸ (emissions) ਨੂੰ ਰੀਸਾਈਕਲ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਸਟੀਲ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਵਰਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਕੋਕ (coke) ਦੀ ਖਪਤ ਘਟ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਉਦਯੋਗ ਲਈ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਬਦਲਾਅ ਸਾਬਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਸਟੀਲ ਇੰਡਸਟਰੀ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਕਾਰਬਨ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਸਰੋਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਹੁਣ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਸਟਾਰਟਅੱਪ, Helix Carbon ਨੇ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਲਾਈਸਿਸ-ਅਧਾਰਿਤ ਤਕਨੀਕ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਜੋ ਬਲਾਸਟ ਫਰਨੇਸ ਵਿੱਚੋਂ ਨਿਕਲਣ ਵਾਲੀ ਗੈਸ ਨੂੰ ਕਾਰਬਨ ਮੋਨੋਆਕਸਾਈਡ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਕੇ ਦੁਬਾਰਾ ਵਰਤੋਂ ਵਿੱਚ ਲਿਆਵੇਗੀ।
ਕੀ ਹੈ ਫਾਇਦਾ?
ਕੰਪਨੀ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਤਕਨੀਕ ਨਾਲ ਕੋਕ ਦੀ ਲੋੜੀਂਦੀ ਮਾਤਰਾ ਦਾ ਲਗਭਗ 1/3 ਹਿੱਸਾ ਘਟਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਪ੍ਰਤੀ ਟਨ ਆਇਰਨ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ 'ਤੇ ਲਗਭਗ $14 ਦੀ ਬਚਤ ਹੋਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਟੀਲ ਨਿਰਮਾਤਾਵਾਂ ਲਈ ਆਪਣੇ ਮੁਨਾਫੇ (Profit Margins) ਵਧਾਉਣ ਦਾ ਇੱਕ ਵਧੀਆ ਰਾਹ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਨੋਟ
ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਖਾਸ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ Helix Carbon ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਕੰਪਨੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ NSE ਜਾਂ BSE ਵਰਗੇ ਸਟਾਕ ਐਕਸਚੇਂਜਾਂ 'ਤੇ ਲਿਸਟਡ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਇਸਦੇ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਟ੍ਰੇਡਿੰਗ ਨਹੀਂ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। ਫਿਲਹਾਲ ਇਹ ਤਕਨੀਕ ਅਜੇ ਆਪਣੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ (R&D) ਪੜਾਅ ਵਿੱਚ ਹੈ।
ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖ
ਹਾਲਾਂਕਿ, ਅਜਿਹੀ ਤਕਨੀਕ ਨੂੰ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ (Industrial Scale) 'ਤੇ ਲਾਗੂ ਕਰਨਾ ਚੁਣੌਤੀਪੂਰਨ ਹੈ। ਸਟੀਲ ਪਲਾਂਟਾਂ ਦੇ ਉੱਚ ਤਾਪਮਾਨ ਵਾਲੇ ਮਾਹੌਲ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਰੁਕਾਵਟ ਦੇ ਚਲਾਉਣਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਹੋਵੇਗੀ। ਭਾਰਤ ਸਮੇਤ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ ਦੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਸਟੀਲ ਕੰਪਨੀਆਂ ਹੁਣ ਗ੍ਰੀਨ ਹਾਈਡ੍ਰੋਜਨ ਅਤੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਆਰਕ ਫਰਨੇਸ ਵਰਗੇ ਵਿਕਲਪਾਂ ਵੱਲ ਦੇਖ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਸਟੀਲ ਸੈਕਟਰ ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਦੇਖਣਾ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਕਿਹੜੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਅਜਿਹੀਆਂ ਨਵੀਂ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਨੂੰ ਅਪਣਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਕਿਹੜੀਆਂ ਪਾਰਟਨਰਸ਼ਿਪਾਂ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।