ਰੱਖਿਆ ਸੈਕਟਰ: 'ਆਤਮਨਿਰਭਰ ਭਾਰਤ' ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਬੂਸਟ!
ਇਸ ਸਾਲ ਦੇ ਯੂਨੀਅਨ ਬਜਟ 2025-26 ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਖੇਤਰ ਲਈ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਕਦਮ ਚੁੱਕਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਕੁੱਲ ₹6.21 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਦਾ ਬਜਟ ਅਲਾਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ 13.07% ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚੋਂ ₹1.63 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਪੂੰਜੀਗਤ ਖਰਚ (Capital Expenditure) ਲਈ ਰੱਖੇ ਗਏ ਹਨ, ਜੋ ਸਰਕਾਰ ਦੀ 'ਆਤਮਨਿਰਭਰ ਭਾਰਤ' ਪਹਿਲ ਦੇ ਤਹਿਤ ਦੇਸੀ ਉਤਪਾਦਨ (Indigenous Procurement) ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਹੁਲਾਰਾ ਦੇਵੇਗਾ। ਇਸਦਾ ਫਾਇਦਾ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਪੈਸ਼ਲਾਈਜ਼ਡ ਉਪਕਰਨ, ਨਿਰਮਾਣ ਸਮੱਗਰੀ ਅਤੇ ਹਾਈ-ਮੋਬਿਲਿਟੀ ਵਾਹਨ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਹੋਵੇਗਾ।
ਇਸ ਪਹਿਲ ਦਾ ਫਾਇਦਾ ਉਠਾਉਣ ਵਾਲੇ ਮੁੱਖ ਸਟਾਕਾਂ ਵਿੱਚ Hindustan Aeronautics Limited (HAL) ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ, ਜਿਸਦੇ ਸ਼ੇਅਰ ਅੱਜ ਲਗਭਗ ₹3,000 'ਤੇ ਵਪਾਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ 1.2 ਮਿਲੀਅਨ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਦਾ ਵਪਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, Bharat Dynamics Limited (BDL), ਜਿਸਦਾ ਮਾਰਕੀਟ ਕੈਪ ਲਗਭਗ ₹30,000 ਕਰੋੜ ਹੈ ਅਤੇ P/E ਰੇਸ਼ੋ 48.00 ਹੈ, ਮਿਜ਼ਾਈਲਾਂ ਅਤੇ ਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ 'ਚ ਵਾਧੇ ਤੋਂ ਲਾਭ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੇਗੀ।
ਰੇਲਵੇ ਸੈਕਟਰ: ਵਾਲੀਅਮ ਗ੍ਰੋਥ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਣ ਦੀ ਲੋੜ
ਰੇਲਵੇ ਸੈਕਟਰ ਨੂੰ 2025-26 ਲਈ ₹2.55 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਦਾ ਕੈਪੀਟਲ ਆਊਟਲੇਅ (Capital Outlay) ਮਿਲਿਆ ਹੈ, ਪਰ ਮਾਰਕੀਟ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇੱਥੇ ਸਥਿਤੀ ਥੋੜ੍ਹੀ ਵੱਖਰੀ ਹੈ। Elara Securities ਦੇ ਵਾਈਸ ਪ੍ਰੈਜ਼ੀਡੈਂਟ, ਹਰਸ਼ਿਤ ਕਪਾੜੀਆ, ਅਨੁਸਾਰ, ਵਾਲੀਅਮ ਗ੍ਰੋਥ (Volume Growth) ਕੁਝ ਖਾਸ ਸੈਗਮੈਂਟਾਂ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਕੋਚ (Coaches) ਅਤੇ ਲੋਕੋਮੋਟਿਵ (Locomotives) ਵਿੱਚ। ਕੋਚਾਂ ਦੀ ਖਰੀਦ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 10% ਅਤੇ ਲੋਕੋਮੋਟਿਵਾਂ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 7% ਵਾਧਾ ਹੋਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ।
ਇਸ ਰੁਝਾਨ ਦਾ ਫਾਇਦਾ ਰੋਲਿੰਗ ਸਟਾਕ (Rolling Stock) ਅਤੇ ਲੋਕੋਮੋਟਿਵ ਸਿਸਟਮਜ਼ ਵਾਲੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਹੋਵੇਗਾ। BEML Limited, ਜੋ ਕਿ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਖਿਡਾਰੀ ਹੈ, ਦਾ ਮਾਰਕੀਟ ਕੈਪ ₹40,500 ਕਰੋੜ ਅਤੇ P/E 55.20 ਹੈ, ਉਹ ਇਸ ਖਾਸ ਆਰਡਰ ਬੁੱਕ ਦਾ ਲਾਭ ਲੈਣ ਲਈ ਚੰਗੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਹੈ। Siemens India, ਜੋ ਲਗਭਗ ₹4,500 'ਤੇ ਵਪਾਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ 700,000 ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਦਾ ਵਪਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਵੀ ਲੋਕੋਮੋਟਿਵ ਸਿਸਟਮਜ਼ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਭੂਮਿਕਾ ਕਾਰਨ ਪਸੰਦ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਨਵੇਂ ਰੇਲਵੇ ਲਾਈਨਾਂ ਅਤੇ ਟਰੈਕ ਵਿਛਾਉਣ ਵਰਗੇ ਨਿਰਮਾਣ-ਸਬੰਧਤ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਬਜਟ ਵਧਿਆ ਹੈ ਪਰ ਇਹ ਵਧੀ ਹੋਈ ਕੀਮਤ ਕਾਰਨ ਹੈ, ਨਾ ਕਿ ਭੌਤਿਕ ਕਾਰਜਾਂ (Physical Execution) ਦੇ ਵਿਸਥਾਰ ਕਾਰਨ।
ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਰਾਏ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖ ਦਾ ਨਜ਼ਰੀਆ
ਸੈਕਟਰ-ਵਾਈਡ ਗੱਲ ਕਰੀਏ ਤਾਂ, ਰੱਖਿਆ ਉਦਯੋਗ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਆਧੁਨਿਕੀਕਰਨ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ (Modernization Programs) ਅਤੇ ਦੇਸੀ ਉਤਪਾਦਨ ਵੱਲ ਰਣਨੀਤਕ ਝੁਕਾਅ ਕਾਰਨ ਜਾਰੀ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ (Geopolitical) ਕਾਰਕਾਂ ਨੇ ਹੋਰ ਵਧਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਜਨਤਕ ਖੇਤਰ ਦੀਆਂ ਇਕਾਈਆਂ ਜਿਵੇਂ HAL ਅਤੇ BDL ਨੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਆਰਡਰ ਬੁੱਕ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨਾਲ ਚੰਗਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਕੰਪਨੀਆਂ ਜਿਵੇਂ Solar Industries India Limited (ਮਾਰਕੀਟ ਕੈਪ: ₹50,000 ਕਰੋੜ, P/E: 68.30) ਵੀ ਮਾਈਨਿੰਗ ਅਤੇ ਇਨਫ్రాਸਟਰੱਕਚਰ ਤੋਂ ਮੰਗ ਦਾ ਲਾਭ ਉਠਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਰੇਲਵੇ ਸੈਕਟਰ ਵਿੱਚ, ਸਰਕਾਰੀ ਪਹਿਲਕਦਮੀਆਂ ਹਾਈ-ਸਪੀਡ ਰੇਲ ਅਤੇ ਨੈੱਟਵਰਕ ਆਧੁਨਿਕੀਕਰਨ 'ਤੇ ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇਲੈਕਟ੍ਰੀਫਿਕੇਸ਼ਨ (Electrification) 'ਤੇ ਵੀ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਲੈਕਟ੍ਰੀਕਲ ਉਪਕਰਣ ਅਤੇ ਕੰਪੋਨੈਂਟਸ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ, ਜਿਵੇਂ CG Power and Industrial Solutions Limited (ਮਾਰਕੀਟ ਕੈਪ: ₹35,000 ਕਰੋੜ, P/E: 58.50), ABB India Limited (ਮਾਰਕੀਟ ਕੈਪ: ₹70,000 ਕਰੋੜ, P/E: 82.00), ਅਤੇ HPL Electric & Power Limited (ਮਾਰਕੀਟ ਕੈਪ: ₹12,000 ਕਰੋੜ, P/E: 95.50), ਨੂੰ ਵਧੇ ਹੋਏ ਇਲੈਕਟ੍ਰੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਕੇਬਲਿੰਗ ਆਰਡਰਾਂ ਤੋਂ ਫਾਇਦਾ ਹੋਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ।
ਹਰਸ਼ਿਤ ਕਪਾੜੀਆ ਨੇ ਰੱਖਿਆ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਉਪਕਰਨ, ਨਿਰਮਾਣ-ਸਬੰਧਤ ਕੰਮ ਅਤੇ ਹਾਈ-ਮੋਬਿਲਿਟੀ ਵਾਹਨਾਂ ਵਰਗੇ ਸੈਗਮੈਂਟਾਂ 'ਚ ਗ੍ਰੋਥ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਰੇਲਵੇਜ਼ ਵਿੱਚ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਫੋਕਸ ਕੋਚਾਂ, ਲੋਕੋਮੋਟਿਵਾਂ ਅਤੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰੀਕਲ ਉਪਕਰਣਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ 'ਤੇ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ABB India (P/E: 82.00) ਅਤੇ HPL Electric & Power (P/E: 95.50) ਵਰਗੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਉੱਚ P/E ਰੇਸ਼ੋ ਮਾਰਕੀਟ ਦੇ ਭਵਿੱਖੀ ਉਮੀਦਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਆਰਡਰ ਬੁੱਕ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਦੇ ਕਾਰਜਾਂ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।