ਪਿਛਲੇ ਤਿੰਨ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ Kraft Paper ਦੇ ਭਾਅ **25%** ਤੱਕ ਵੱਧ ਗਏ ਹਨ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਭਾਰਤ ਦੀ Corrugated Box ਇੰਡਸਟਰੀ ਦੇ ਮੁਨਾਫੇ 'ਤੇ ਗੰਭੀਰ ਅਸਰ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਕੱਚੇ ਮਾਲ ਦੀ ਮਹਿੰਗਾਈ ਅਤੇ ਟੈਕਸਾਂ ਦੇ ਬੋਝ ਕਾਰਨ ਹੁਣ ਡੱਬਿਆਂ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਧਾਉਣ ਦੀ ਮੰਗ ਉੱਠੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਅਸਰ FMCG ਅਤੇ e-commerce ਸੈਕਟਰ 'ਤੇ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਭਾਰਤੀ ਪੈਕੇਜਿੰਗ ਇੰਡਸਟਰੀ ਇਸ ਸਮੇਂ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਆਰਥਿਕ ਸੰਕਟ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘ ਰਹੀ ਹੈ। ਅਕਤੂਬਰ 2026 ਤੱਕ, Kraft Paper—ਜੋ ਕਿ ਬਕਸੇ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਮੁੱਖ ਕੱਚਾ ਮਾਲ ਹੈ—ਦੀ ਕੀਮਤ ਵਿੱਚ 22% ਤੋਂ 25% ਤੱਕ ਦਾ ਵਾਧਾ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਮੈਨੂਫੈਕਚਰਰਾਂ ਲਈ ਇਹ ਕੀਮਤ ₹7 ਤੋਂ ₹10 ਪ੍ਰਤੀ ਕਿੱਲੋ ਤੱਕ ਵਧ ਗਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਛੋਟੇ ਅਤੇ ਦਰਮਿਆਨੇ ਕਾਰੋਬਾਰਾਂ (SMEs) ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਔਖਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।
ਕੀਮਤਾਂ ਵਧਣ ਦਾ ਅਸਲੀ ਕਾਰਨ
ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਉਛਾਲ ਅਚਾਨਕ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਪੇਪਰ ਮਿੱਲਾਂ ਵੱਲੋਂ ਆਪਣਾ ਮਾਲ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਐਕਸਪੋਰਟ ਕਰਨ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਘਰੇਲੂ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਕੱਚੇ ਮਾਲ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਘਟ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਐਨਰਜੀ, ਕੈਮੀਕਲ ਅਤੇ ਲੌਜਿਸਟਿਕਸ ਦੇ ਵਧੇ ਹੋਏ ਖਰਚਿਆਂ ਨੇ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਹੋਰ ਗੰਭੀਰ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
GST ਦਾ ਉਲਟਾ ਗਣਿਤ
ਇੰਡਸਟਰੀ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਸਿਰਦਰਦੀ 'ਇਨਵਰਟਿਡ GST ਸਟ੍ਰਕਚਰ' ਹੈ। ਮੈਨੂਫੈਕਚਰਰਾਂ ਨੂੰ ਕੱਚੇ ਮਾਲ (Kraft Paper) 'ਤੇ 18% GST ਦੇਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਜਦੋਂ ਉਹ ਤਿਆਰ ਮਾਲ (Corrugated Box) ਵੇਚਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਹ ਸਿਰਫ਼ 5% GST ਚਾਰਜ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਟੈਕਸ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਫਸ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦਾ ਕੈਸ਼ ਫਲੋ ਰੁਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਬਾਜ਼ਾਰ 'ਤੇ ਕੀ ਅਸਰ ਪਵੇਗਾ?
Western India Corrugated Box Manufacturers Association (WICMA) ਨੇ ਤੁਰੰਤ ਕੀਮਤਾਂ ਸੋਧਣ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਕੁਝ ਸੰਗਠਨਾਂ ਨੇ ਤਾਂ ਬਕਸਿਆਂ ਦੀ ਕੀਮਤ ਵਿੱਚ 20% ਤੱਕ ਦਾ ਵਾਧਾ ਕਰਨ ਦਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਰੱਖਿਆ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਇਹ ਕੀਮਤਾਂ ਵਧਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ FMCG, ਫਾਰਮਾ ਅਤੇ e-commerce ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪੈਕੇਜਿੰਗ ਲਾਗਤ ਵਧਾਉਣੀ ਪਵੇਗੀ, ਜੋ ਅੱਗੇ ਜਾ ਕੇ ਗਾਹਕਾਂ ਲਈ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਕੀਮਤ ਵਧਾਉਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ।