ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਕਈ ਆਟੋ ਕੰਪੋਨੈਂਟ ਕੰਪਨੀਆਂ ਹੁਣ ਡਿਫੈਂਸ ਮੈਨੂਫੈਕਚਰਿੰਗ ਵੱਲ ਵਧ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਭਾਵੇਂ ਇਹ ਕੰਪਨੀਆਂ ਕੋਲ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਦੀ ਮੁਹਾਰਤ ਹੈ, ਪਰ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਸਾਵਧਾਨ ਰਹਿਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਡਿਫੈਂਸ ਆਰਡਰ ਪੂਰੇ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਕਈ ਸਾਲ ਲੱਗ ਸਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਨਿਵੇਸ਼ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਭਾਰਤੀ ਆਟੋ ਕੰਪੋਨੈਂਟ ਨਿਰਮਾਤਾ ਹੁਣ ਡਿਫੈਂਸ ਸੈਕਟਰ ਨੂੰ ਗ੍ਰੋਥ ਦੇ ਨਵੇਂ ਰਾਹ ਵਜੋਂ ਦੇਖ ਰਹੇ ਹਨ। ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਮਿਲਟਰੀ ਸਾਜ਼ੋ-ਸਾਮਾਨ ਦੇ ਸਵਦੇਸ਼ੀਕਰਨ (Indigenization) 'ਤੇ ਦਿੱਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਜ਼ੋਰ ਕਾਰਨ, ਕਈ ਕੰਪਨੀਆਂ ਆਪਣੇ ਪੁਰਾਣੇ ਆਟੋ ਪਾਰਟਸ ਵਾਲੇ ਪਲਾਂਟਾਂ ਨੂੰ ਡਿਫੈਂਸ ਹਾਰਡਵੇਅਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਬਦਲ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਇਸਦੇ ਪਿੱਛੇ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ 'ਪ੍ਰਿਸੀਜ਼ਨ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ' ਹੈ।
ਕੀ ਇਹ ਬਦਲਾਅ ਆਸਾਨ ਹੈ?
ਤਕਨੀਕੀ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਆਟੋ ਪਾਰਟਸ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਅਤੇ ਡਿਫੈਂਸ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੀ ਮੈਨੂਫੈਕਚਰਿੰਗ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਸਮਾਨਤਾਵਾਂ ਹਨ। ਫਿਰ ਵੀ, ਡਿਫੈਂਸ ਦਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਆਟੋ ਸੈਕਟਰ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਵੱਖਰਾ ਹੈ। ਆਟੋਮੋਟਿਵ ਸੈਕਟਰ ਵਿੱਚ ਜਿੱਥੇ ਆਰਡਰ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਕੁਝ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਉਤਪਾਦਨ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਡਿਫੈਂਸ ਵਿੱਚ ਸਰਟੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਟੈਸਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਹੀ ਕਈ ਸਾਲ ਲੱਗ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਮਸ਼ੀਨਰੀ ਅਤੇ ਕੰਪਲਾਇੰਸ 'ਤੇ ਭਾਰੀ ਅਗਾਊਂ ਖਰਚਾ (Upfront Capital) ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਚੁਣੌਤੀਆਂ
ਡਿਫੈਂਸ ਖਰੀਦਦਾਰੀ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸਰਕਾਰੀ ਏਜੰਸੀਆਂ ਅਤੇ ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰਾਲੇ (Ministry of Defence) ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਕਾਫੀ ਸੁਸਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਕਈ ਵਾਰ MoU ਸਾਈਨ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਉਸਦਾ ਅਸਲ ਰੈਵੇਨਿਊ ਵਿੱਚ ਬਦਲਣਾ ਬਹੁਤ ਹੌਲੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਹੁਣ ਇਹ ਦੇਖਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ ਕਿ ਕਿਹੜੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਸਿਰਫ਼ ਦਾਅਵੇ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਕਿਹੜੀਆਂ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਆਰਡਰ ਡਿਲੀਵਰ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। Bharat Forge ਵਰਗੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੇ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਲੰਬਾ ਸਮਾਂ ਬਿਤਾਇਆ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਨਵੇਂ ਆਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਜੋਖਮ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ। ਅਸਲ ਗ੍ਰੋਥ ਦਾ ਪਤਾ ਆਰਡਰ ਬੁੱਕ ਦੇ ਐਗਜ਼ੀਕਿਊਸ਼ਨ ਤੋਂ ਲੱਗੇਗਾ, ਨਾ ਕਿ ਸਿਰਫ਼ ਨਵੇਂ ਕੰਟਰੈਕਟ ਸਾਈਨ ਕਰਨ ਤੋਂ।