ਕੋਲੰਬੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਅਧਿਐਨ ਨੇ ਖੁਲਾਸਾ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਸਿਰਫ 80 ਮਿੰਟ ਦੀ ਨੀਂਦ ਘੱਟ ਲੈਣ ਨਾਲ ਛੇ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰੀਰ ਦਾ ਭਾਰ ਵਧ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਘੱਟ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਅਧਿਐਨ ਮੁਤਾਬਕ, ਸਿਹਤਮੰਦ ਰਹਿਣ ਅਤੇ ਮੋਟਾਪਾ ਤੇ ਸ਼ੂਗਰ ਵਰਗੀਆਂ ਬੀਮਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਨੀਂਦ ਦਾ ਪੂਰਾ ਹੋਣਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਕੋਲੰਬੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਖੋਜੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੇ ਗਏ ਇੱਕ ਤਾਜ਼ਾ ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਹੈ ਕਿ ਨੀਂਦ ਦੀ ਥੋੜ੍ਹੀ ਪਰ ਲਗਾਤਾਰ ਕਮੀ ਨਾਲ ਸਰੀਰਕ ਸਿਹਤ ਵਿੱਚ ਕਾਫੀ ਬਦਲਾਅ ਆ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ 95 ਬਾਲਗਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਰਾਤ ਨੂੰ 7 ਤੋਂ 8 ਘੰਟੇ ਸੌਂਦੇ ਸਨ। ਖੋਜ ਦੌਰਾਨ, ਇਹ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਕਿ ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਨੀਂਦ ਦਾ ਸਮਾਂ ਔਸਤਨ 80 ਮਿੰਟ ਘਟਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਛੇ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਰੀਰਕ ਭਾਰ ਲਗਭਗ 453 ਗ੍ਰਾਮ (ਲਗਭਗ ਅੱਧਾ ਕਿਲੋ) ਵਧ ਗਿਆ।
ਗਤੀਵਿਧੀ ਅਤੇ ਭਾਰ 'ਤੇ ਅਸਰ
ਸਿਰਫ ਸਰੀਰਕ ਭਾਰ ਹੀ ਨਹੀਂ ਵਧਿਆ, ਸਗੋਂ ਖੋਜ ਵਿੱਚ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੀਆਂ ਆਦਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸਪੱਸ਼ਟ ਬਦਲਾਅ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲੇ। ਵਿਅਰ-ਏਬਲ ਟ੍ਰੈਕਿੰਗ ਡਿਵਾਈਸਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਖੋਜੀਆਂ ਨੇ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਭਾਗੀਦਾਰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਮਾਂ ਬੈਠੇ ਰਹਿਣ ਲੱਗੇ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਕਿਰਿਆ (sedentary) ਰਹਿਣ ਦਾ ਸਮਾਂ ਔਸਤਨ 17 ਮਿੰਟ ਪ੍ਰਤੀ ਦਿਨ ਵਧ ਗਿਆ। ਇਹ ਵੀ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਮੀਨੋਪੌਜ਼ (menopause) ਤੋਂ ਗੁਜ਼ਰ ਚੁੱਕੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਇਸ ਨਾਲ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਈਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬੈਠੇ ਰਹਿਣ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਲਗਭਗ 30 ਮਿੰਟ ਦਾ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਨੀਂਦ ਪੂਰੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੀ ਕਸਰਤ ਅਤੇ ਸਰਗਰਮੀ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਲ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।
ਨੀਂਦ ਅਤੇ ਮੈਟਾਬੋਲਿਜ਼ਮ ਬਾਰੇ ਡਾਕਟਰੀ ਵਿਚਾਰ
'Annals of Internal Medicine' ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਇਸ ਅਧਿਐਨ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਨੀਂਦ ਸਿਰਫ ਆਰਾਮ ਕਰਨ ਦਾ ਸਮਾਂ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਬਲਕਿ ਇਹ ਮੈਟਾਬੋਲਿਕ ਕਿਰਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਨ ਦਾ ਇੱਕ ਬੁਨਿਆਦੀ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਮੁੱਖ ਖੋਜਕਰਤਾਵਾਂ Marie-Pierre St-Onge ਅਤੇ Faris Zuraikat ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਭਾਵੇਂ ਛੇ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਦੇ ਇਸ ਟ੍ਰਾਇਲ ਦੌਰਾਨ ਵਧਿਆ ਭਾਰ ਥੋੜ੍ਹਾ ਲੱਗ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੇ ਜੀਵਨ-ਸ਼ੈਲੀ ਬਦਲਾਵਾਂ ਦਾ ਇਕੱਠਾ ਅਸਰ ਦਿਲ ਦੇ ਰੋਗਾਂ ਅਤੇ ਟਾਈਪ 2 ਸ਼ੂਗਰ ਵਰਗੀਆਂ ਗੰਭੀਰ ਬੀਮਾਰੀਆਂ ਦੇ ਖਤਰੇ ਨੂੰ ਕਾਫੀ ਵਧਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਅਧਿਐਨ ਦੀਆਂ ਸੀਮਾਵਾਂ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖੀ ਖੋਜ
ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਅਧਿਐਨ ਇਸ ਬਾਰੇ ਕੀਮਤੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਨੀਂਦ ਦੀ ਮਾਮੂਲੀ ਪਰ ਲਗਾਤਾਰ ਕਮੀ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਮਾਹਰਾਂ ਨੇ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਤੀਜਿਆਂ ਨੂੰ ਸਾਵਧਾਨੀ ਨਾਲ ਸਮਝਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਲੋਕ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਕਾਰਡੀਓਮੈਟਾਬੋਲਿਕ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦੇ ਉੱਚ ਜੋਖਮ ਵਾਲੇ ਸਮੂਹ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸਨ, ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਨਤੀਜੇ ਸਿਹਤਮੰਦ ਆਬਾਦੀ 'ਤੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲਾਗੂ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੇ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਅਧਿਐਨ ਸਿਰਫ ਛੇ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਪਤਾ ਲਗਾਉਣਾ ਬਾਕੀ ਹੈ ਕਿ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਨੀਂਦ ਦੀ ਕਮੀ ਦੇ ਮੈਟਾਬੋਲਿਜ਼ਮ 'ਤੇ ਕੀ ਅਸਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਖੋਜ ਬਚਾਅ ਵਾਲੀ ਸਿਹਤ ਦੇ ਮੁੱਖ ਥੰਮ੍ਹਾਂ ਵਜੋਂ, ਖੁਰਾਕ ਅਤੇ ਕਸਰਤ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ, ਨੀਂਦ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਨੂੰ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਦੀ ਹੈ।