Whalesbook
ਸੇਮਾਗਲੂਟਾਈਡ (Semaglutide), ਜੋ ਕਿ ਵਜ਼ਨ ਘਟਾਉਣ (Weight-loss) ਅਤੇ ਡਾਇਬਟੀਜ਼ (Diabetes) ਵਰਗੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦੇ ਇਲਾਜ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਮਸ਼ਹੂਰ ਦਵਾਈ ਹੈ, ਇਸਦੇ ਪੇਟੈਂਟ (Patent) ਦੀ ਮਿਆਦ ਅਗਲੇ ਸਾਲ 20 ਮਾਰਚ, 2026 ਨੂੰ ਖਤਮ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਇਸ ਘਟਨਾਕ੍ਰਮ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਦੇ ਫਾਰਮਾਸਿਊਟੀਕਲ ਸੈਕਟਰ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਬਦਲਾਅ ਆਉਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਇਹ ਦਵਾਈ ਪੇਟੈਂਟ ਅਧੀਨ ਸੀ, ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਇਸਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਕਾਫੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਨ। ਪਰ ਪੇਟੈਂਟ ਖਤਮ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਕਈ ਭਾਰਤੀ ਫਾਰਮਾ ਕੰਪਨੀਆਂ ਇਸਦੇ ਸਸਤੇ ਜਨਰਿਕ (Generic) ਵਰਜ਼ਨ ਲਾਂਚ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹਨ, ਜੋ ਇੱਕ ਭਿਆਨਕ ਕੀਮਤ ਜੰਗ (Price War) ਨੂੰ ਜਨਮ ਦੇਵੇਗਾ। ਇਸ ਨਾਲ ਇਹ ਦਵਾਈਆਂ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਪਹੁੰਚ ਵਿੱਚ ਆ ਜਾਣਗੀਆਂ ਅਤੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦਾ ਆਕਾਰ ਵੀ ਕਈ ਗੁਣਾ ਵਧ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਕਦੋਂ ਅਤੇ ਕਿਹੜੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਕਰਨਗੀਆਂ ਲਾਂਚ?
ਕਈ ਵੱਡੀਆਂ Indian Pharma ਕੰਪਨੀਆਂ ਪਹਿਲੇ ਦਿਨ ਤੋਂ ਹੀ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਉਤਰਨ ਲਈ ਪੂਰੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ Sun Pharma, Dr. Reddy's Laboratories, Zydus Lifesciences, ਅਤੇ Natco Pharma ਵਰਗੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੇ ਜ਼ਰੂਰੀ ਰੈਗੂਲੇਟਰੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀਆਂ (Regulatory Approvals) ਹਾਸਲ ਕਰ ਲਈਆਂ ਹਨ।
- Sun Pharma ਆਪਣੀ ਬ੍ਰਾਂਡ Noveltreat ਨਾਲ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਪਹੁੰਚਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾ ਰਹੀ ਹੈ।
- Dr. Reddy's Laboratories ਨੂੰ ਟਾਈਪ 2 ਡਾਇਬਟੀਜ਼ ਲਈ ਜਨਰਿਕ Ozempic ਦੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਮਿਲ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਹਿਲੇ ਸਾਲ ਵਿੱਚ 12 ਮਿਲੀਅਨ (1.2 ਕਰੋੜ) ਪੈੱਨ ਲਾਂਚ ਕਰਨ ਦਾ ਟੀਚਾ ਰੱਖ ਰਹੀ ਹੈ।
- Zydus Lifesciences ਇੱਕ ਵੱਖਰੀ ਇੰਜੈਕਟੇਬਲ (Injectable) ਵਰਜ਼ਨ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।
- ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, Eris Lifesciences ਅਤੇ Natco Pharma ਵਰਗੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਵੀ ਸਾਂਝੇਦਾਰੀ (Collaboration) ਰਾਹੀਂ ਇਸ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨਗੀਆਂ।
ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਗਿਰਾਵਟ ਅਤੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ
ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਹੈ ਕਿ ਜਨਰਿਕ Semaglutide ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦਾ ਬ੍ਰਾਂਡਾਂ ਨਾਲੋਂ 30-50% ਤੱਕ ਘੱਟ ਹੋਣਗੀਆਂ। ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਇਹ ਗਿਰਾਵਟ 70-75% ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਇਹ ਇਲਾਜ ਹੁਣ ਸਿਰਫ ਅਮੀਰਾਂ ਲਈ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਵੀ ਪਹੁੰਚਯੋਗ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।
ਭਾਰਤ ਦਾ ਵਜ਼ਨ ਘਟਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਦਾ ਬਾਜ਼ਾਰ, ਜਿਸਦਾ ਮੁੱਲ ਅੰਦਾਜ਼ਨ ₹1,400 ਕਰੋੜ ਹੈ, ਅਗਲੇ ਇੱਕ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਦੁੱਗਣਾ ਹੋਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ। ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ, ਇਸਦੇ 10 ਗੁਣਾ ਤੱਕ ਵਧਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ। GLP-1 ਸੈਗਮੈਂਟ (ਜਿਸ ਵਿੱਚ Semaglutide ਆਉਂਦਾ ਹੈ) ਦੀ ਸਾਲਾਨਾ ਵਿਕਰੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ₹1,000 ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।
ਮੁਕਾਬਲਾ ਅਤੇ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ
ਇਸ ਵੱਡੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਕਈ ਕੰਪਨੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਿੱਤੀ ਸਥਿਤੀਆਂ ਨਾਲ ਦਾਖਲ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। Sun Pharma ਵਰਗੀ ਦਿੱਗਜ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ROCE 18.97% ਅਤੇ ROE 15.66% ਹੈ, ਪਰ ਇਸਦਾ P/E ਰੇਸ਼ੋ ਕਾਫੀ ਉੱਚਾ ਹੈ। Dr. Reddy's Laboratories ਦਾ P/E ਰੇਸ਼ੋ ਲਗਭਗ 18.36 ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਠੀਕ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। Zydus Lifesciences ਦਾ P/E ਰੇਸ਼ੋ ਲਗਭਗ 19.55 ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ROE 31.29% ਹੈ। Natco Pharma ਦਾ P/E ਰੇਸ਼ੋ ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ 10.36 ਹੈ, ਜੋ ਸੰਭਾਵੀ ਅੰਡਰਵੈਲਿਊਏਸ਼ਨ (undervaluation) ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਹਾਲਾਂਕਿ, Eris Lifesciences ਵਰਗੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦਾ P/E ਰੇਸ਼ੋ 40-60 ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਹੈ ਅਤੇ ਪਿਛਲੇ ਤਿੰਨ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਲਾਭ ਦੀ ਵਿਕਾਸ ਦਰ (Profit growth) ਘੱਟ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿਸ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੋਵੇਗੀ। ਭਾਰਤੀ ਫਾਰਮਾ ਸੈਕਟਰ ਵਿੱਚ FY26 ਲਈ 7-9% ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਦਰ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ।
ਜੋਖਮ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖ ਦੀਆਂ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ
ਇਸ ਕੀਮਤ ਜੰਗ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਜੋਖਮ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਮੁਨਾਫੇ (Profit Margins) 'ਤੇ ਦਬਾਅ ਪੈਣਾ ਹੈ। ਜੋ ਕੰਪਨੀਆਂ ਕੁਸ਼ਲਤਾ ਨਾਲ ਉਤਪਾਦਨ ਲਾਗਤਾਂ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਜਾਂ ਆਪਣੇ ਉਤਪਾਦਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੱਖਰਾਪਣ ਨਹੀਂ ਲਿਆ ਸਕਦੀਆਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਕੰਪਨੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਬਾਜ਼ਾਰ ਹਿੱਸਾ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਲਈ ਵਿਕਰੀ ਅਤੇ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ 'ਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਖਰਚਾ ਵੀ ਆ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਫਿਰ ਵੀ, ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਜ਼ਰੀਏ ਤੋਂ, Semaglutide ਜਨਰਿਕਸ ਦੀ ਵਧੀ ਹੋਈ ਪਹੁੰਚ ਭਾਰਤੀ ਫਾਰਮਾ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਹੋਰ ਤੇਜ਼ ਕਰੇਗੀ। ਜਿਹੜੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਲਾਗਤਾਂ ਦਾ ਕੁਸ਼ਲਤਾ ਨਾਲ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਸਪਲਾਈ ਚੇਨ (Supply Chain) ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਰੱਖ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਇਸ ਮੌਕੇ ਦਾ ਫਾਇਦਾ ਉਠਾਉਣਗੀਆਂ।
