ਭਾਰਤੀ ਫਾਰਮਾ ਬਾਜ਼ਾਰ 'ਚ ਨਵੇਂ ਰੁਝਾਨ: ਕੀਮਤਾਂ ਵਧੀਆਂ, ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਘਟੀ, ਜੈਨਰਿਕ ਦਵਾਈਆਂ ਦਾ ਬੋਲਬਾਲਾ

ਕੀਮਤਾਂ ਅਤੇ ਨਵੇਂ ਪ੍ਰੋਡਕਟਸ ਨੇ ਵਧਾਈ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੀ ਰਫ਼ਤਾਰ

ਪਿਛਲੇ ਪੰਜ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੋਂ ਭਾਰਤੀ ਫਾਰਮਾ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਡਬਲ-ਡਿਜਿਟ ਗਰੋਥ ਜਾਰੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਵਾਧਾ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਧਣ ਕਰਕੇ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਦਵਾਈਆਂ ਦੀਆਂ ਉੱਚੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਅਤੇ ਨਵੇਂ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੇ ਲਾਂਚ ਹੋਣ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਹੈ। ਇਹ ਰੁਝਾਨ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਕਾਰਡਿਅਕ (Cardiac), ਰੈਸਪੀਰੇਟਰੀ (Respiratory) ਅਤੇ ਐਂਟੀ-ਡਾਇਬਟਿਕ (Anti-diabetic) ਦਵਾਈਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਐਂਟੀ-ਡਾਇਬਟਿਕ ਸੈਗਮੈਂਟ 'ਚ ਜੈਨਰਿਕ ਦਵਾਈਆਂ ਦਾ ਦਬਦਬਾ

ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਐਂਟੀ-ਡਾਇਬਟਿਕ ਦਵਾਈਆਂ ਦੀ ਵਿਕਰੀ ਅਪ੍ਰੈਲ 2026 ਵਿੱਚ ₹2,000 ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਪਾਰ ਕਰ ਗਈ, ਜੋ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਇਸੇ ਮਹੀਨੇ ₹1,795 ਕਰੋੜ ਸੀ। ਇਸ ਸੈਗਮੈਂਟ ਨੇ 16% ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ਵਿਕਰੀ ਵਾਧਾ ਦਿਖਾਇਆ, ਅਤੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ ਵਿੱਚ 60 ਬੇਸਿਸ ਪੁਆਇੰਟਸ ਦਾ ਵਾਧਾ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਸੇਮਾਗਲੂਟਾਈਡ (Semaglutide) ਦੇ ਪੇਟੈਂਟ ਦੀ ਮਿਆਦ ਮਾਰਚ 2026 ਵਿੱਚ ਖਤਮ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਨਵੇਂ ਜੈਨਰਿਕ ਲਾਂਚ ਹਨ। ਨੋਮੁਰਾ (Nomura) ਅਨੁਸਾਰ, 13 ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੇ ਜੈਨਰਿਕ ਸੇਮਾਗਲੂਟਾਈਡ ਲਾਂਚ ਕੀਤੀਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਪ੍ਰੈਲ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ ₹44 ਕਰੋੜ ਦੀ ਵਿਕਰੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਸਾਲਾਨਾ ₹528 ਕਰੋੜ ਦੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ।

ਸੇਮਾਗਲੂਟਾਈਡ ਜੈਨਰਿਕਸ ਨੇ ਬਦਲੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੀ ਤਸਵੀਰ

ਮਾਰਚ 2026 ਵਿੱਚ ਸੇਮਾਗਲੂਟਾਈਡ ਦੇ ਪੇਟੈਂਟ ਦੀ ਮਿਆਦ ਖਤਮ ਹੋਣ ਨੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਡਾਇਬਟੀਜ਼ ਅਤੇ ਵੇਟ-ਲੌਸ (Weight-loss) ਦਵਾਈਆਂ ਦੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਸਿਰਫ ਕੁਝ ਹਫਤਿਆਂ ਵਿੱਚ 25 ਤੋਂ ਵੱਧ ਜੈਨਰਿਕ ਬ੍ਰਾਂਡ ਲਾਂਚ ਹੋ ਗਏ। ਟੋਰੈਂਟ ਫਾਰਮਾ (Torrent Pharma) ਨੇ ਜੈਨਰਿਕ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 38% ਮਾਰਕੀਟ ਸ਼ੇਅਰ ਅਤੇ ਅਪ੍ਰੈਲ ਵਿੱਚ ₹17 ਕਰੋੜ ਦੀ ਵਿਕਰੀ ਨਾਲ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਮੁਕਾਬਲੇ ਨੇ ਕੀਮਤਾਂ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ GLP-1 ਐਗੋਨਿਸਟ ਮਾਰਕੀਟ ਦਾ ਟਰਨਓਵਰ ਅਪ੍ਰੈਲ 2025 ਦੇ ₹545 ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ ਅਪ੍ਰੈਲ 2026 ਵਿੱਚ ₹1,736 ਕਰੋੜ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਸ ਕੀਮਤ ਦਬਾਅ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਐਲੀ ਲਿਲੀ (Eli Lilly) ਦੇ ਮਾਉਂਜਾਰੋ (Mounjaro) ਨੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਵਿਕਰੀ ਬਣਾਈ ਰੱਖੀ, ਜੋ ਸਾਲਾਨਾ ₹1,000 ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ।

ਕੰਪਨੀਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਅਤੇ ਬਾਜ਼ਾਰ 'ਤੇ ਦਬਾਅ

ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਡਰੱਗ ਮੇਕਰ, ਸਨ ਫਾਰਮਾ (Sun Pharma) ਨੇ ਅਪ੍ਰੈਲ ਵਿੱਚ 15% ਦੀ ਵਿਕਰੀ ਵਾਧਾ ਦਰਜ ਕੀਤਾ। ਇਸਦਾ P/E ਰੇਸ਼ੋ 40.31 ਹੈ, ਜੋ ਨਿਫਟੀ ਫਾਰਮਾ ਇੰਡੈਕਸ (Nifty Pharma index) ਦੇ ਔਸਤ 35.7 ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਹੈ। ਨੋਮੁਰਾ ਨੇ ਮਾਰਚ 2026 ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਕੀਮਤਾਂ ਨੇ ਗਰੋਥ ਵਿੱਚ 5.5%, ਨਵੇਂ ਪ੍ਰੋਡਕਟਸ ਨੇ 3.5%, ਅਤੇ ਵਾਲੀਅਮਜ਼ ਨੇ ਸਿਰਫ 1.1% ਦਾ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ। ਊਰਜਾ (Energy) ਸਮੇਤ ਵਧ ਰਹੇ ਇਨਪੁਟ ਖਰਚੇ (Input costs) ਦਬਾਅ ਪਾ ਰਹੇ ਹਨ।

ਟਿਕਾਊਤਾ ਬਾਰੇ ਚਿੰਤਾਵਾਂ

ਹਾਲਾਂਕਿ, ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਵਧਾਉਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਕੀਮਤਾਂ ਅਤੇ ਜੈਨਰਿਕ ਮੁਕਾਬਲੇ 'ਤੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੀ ਨਿਰਭਰਤਾ ਟਿਕਾਊਤਾ (Sustainability) ਬਾਰੇ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦਾ ਐਕਟਿਵ ਫਾਰਮਾਸਿਊਟੀਕਲ ਇੰਗਰੀਡੀਐਂਟਸ (APIs) ਲਈ ਆਯਾਤ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰਤਾ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਚੀਨ ਤੋਂ (74% ਤੋਂ ਵੱਧ), ਸਪਲਾਈ ਚੇਨ (Supply chain) ਮੁੱਦਿਆਂ ਅਤੇ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਉਤਰਾਅ-ਚੜ੍ਹਾਅ ਲਈ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ।

ਭਾਰਤੀ ਫਾਰਮਾ ਦਾ ਭਵਿੱਖ

ਨੋਮੁਰਾ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਪਾਈਪਲਾਈਨਾਂ (Pipelines) ਅਤੇ ਵਿਲੱਖਣ ਪੋਰਟਫੋਲੀਓ (Unique portfolios) ਦੇ ਨਾਲ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਦੇਖਦਾ ਹੈ। ਐਲੀ ਲਿਲੀ (Eli Lilly) ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਵਿੱਚ ਨਿਰੰਤਰ ਨਿਵੇਸ਼ ਭਵਿੱਖੀ ਵਾਲੀਅਮ ਗਰੋਥ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਮੋਟਾਪੇ ਦੇ ਇਲਾਜ ਵਿੱਚ। ਜੈਨਰਿਕਸ ਅਤੇ ਕੀਮਤ-ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਵੱਲ ਇਹ ਬਦਲਾਅ ਜਾਰੀ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਲਈ ਨਿਰੰਤਰ ਨਵੀਨਤਾ (Innovation) ਅਤੇ ਲਾਗਤ ਕੁਸ਼ਲਤਾ (Cost efficiency) ਦੀ ਲੋੜ ਹੋਵੇਗੀ।