ਸਾਇੰਸਦਾਨਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਖਾਸ ਆਰਟੀਫਿਸ਼ੀਅਲ ਸਰਕੂਲੇਸ਼ਨ ਸਿਸਟਮ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖੀ ਅੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਰੈਟੀਨਲ ਸੈੱਲਾਂ (Retinal Cells) ਨੂੰ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ **10 ਘੰਟਿਆਂ** ਤੱਕ ਰੌਸ਼ਨੀ ਪ੍ਰਤੀ ਜਵਾਬਦੇਹ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਸਫਲਤਾ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਹ ਖੋਜ ਅੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਲਈ ਨਵੇਂ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਖੋਲ੍ਹ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਮੈਡੀਕਲ ਸਾਇੰਸ 'ਚ ਵੱਡੀ ਛਲਾਂਗ!
ਸੈਂਟਰ ਫਾਰ ਜੀਨੋਮਿਕ ਰੈਗੂਲੇਸ਼ਨ (Centre for Genomic Regulation) ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਇੱਕ ਖੋਜ ਟੀਮ ਨੇ ਮੈਡੀਕਲ ਸਾਇੰਸ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਮੀਲ-ਪੱਥਰ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮਨੁੱਖੀ ਅੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਰੈਟੀਨਲ ਸੈੱਲਾਂ ਨੂੰ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲਗਭਗ 10 ਘੰਟਿਆਂ ਤੱਕ ਰੌਸ਼ਨੀ ਪ੍ਰਤੀ ਜਵਾਬਦੇਹ (Responsive) ਰੱਖਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਖੋਜ ਲਈ ਇੱਕ ਖਾਸ ਆਰਟੀਫਿਸ਼ੀਅਲ ਸਰਕੂਲੇਸ਼ਨ ਸਿਸਟਮ (Artificial Circulation System) ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਜਿਸ ਨੇ ਦਾਨ ਕੀਤੇ ਗਏ ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਟਿਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਆਕਸੀਜਨ ਅਤੇ ਜ਼ਰੂਰੀ ਪੋਸ਼ਕ ਤੱਤ ਪਹੁੰਚਾ ਕੇ ਕੁਦਰਤੀ ਖੂਨ ਦੇ ਪ੍ਰਵਾਹ ਦੀ ਨਕਲ ਕੀਤੀ।
ਅੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦੇ ਇਲਾਜ 'ਚ ਮਦਦਗਾਰ
ਰੈਟੀਨਾ ਅੱਖ ਦਾ ਉਹ ਹਿੱਸਾ ਹੈ ਜੋ ਰੌਸ਼ਨੀ ਨੂੰ ਇਲੈਕਟ੍ਰੀਕਲ ਸਿਗਨਲਾਂ ਵਿੱਚ ਬਦਲਦਾ ਹੈ। ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਆਕਸੀਜਨ ਸਪਲਾਈ ਬੰਦ ਹੋਣ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ ਇਹ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਰੁਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ ਹੋਈਆਂ ਖੋਜਾਂ ਵਿੱਚ, ਸਾਇੰਸਦਾਨ ਸਿਰਫ 5 ਘੰਟਿਆਂ ਤੱਕ ਹੀ ਇਹ ਜਵਾਬਦੇਹੀ ਬਣਾਈ ਰੱਖ ਸਕੇ ਸਨ। ਪਰ, ਪ੍ਰਫਿਊਜ਼ਨ ਤਕਨੀਕਾਂ (Perfusion Techniques) ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਕਰਕੇ, ਟੀਮ ਨੇ ਹੁਣ ਇਹ ਦਿਖਾਇਆ ਹੈ ਕਿ ਪ੍ਰਯੋਗਾਤਮਕ ਹਾਲਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖੀ ਰੈਟੀਨਲ ਟਿਸ਼ੂ ਦੀ ਕਾਰਜਸ਼ੀਲਤਾ ਦੀ ਸਮਾਂ ਸੀਮਾ ਨੂੰ 24 ਘੰਟਿਆਂ ਤੱਕ ਵਧਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਵਿਕਾਸ ਇਸ ਲਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਅੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਗਤੀ ਦਾ ਵਧੇਰੇ ਸਟੀਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਸਾਇੰਸਦਾਨਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਵੀ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਖੋਜ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ (Vision) ਬਹਾਲ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਅੱਖਾਂ ਦਿਮਾਗ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਫਿਰ ਵੀ, ਮੈਡੀਕਲ ਰਿਸਰਚ ਲਈ ਇਹ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਕਦਮ ਹੈ, ਜੋ ਮੈਕੂਲਰ ਡੀਜਨਰੇਸ਼ਨ (Macular Degeneration) ਵਰਗੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦੇ ਨਵੇਂ ਇਲਾਜਾਂ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਅਗਲੇ ਚੁਣੌਤੀਆਂ
ਬਾਇਓਟੈਕ ਅਤੇ ਹੈਲਥਕੇਅਰ ਸੈਕਟਰ ਲਈ, ਇਹ ਤਰੱਕੀ ਮਨੁੱਖੀ-ਆਧਾਰਿਤ ਟੈਸਟਿੰਗ ਮਾਡਲਾਂ ਵੱਲ ਇੱਕ ਕਦਮ ਹੈ। ਇਹ ਫਾਰਮਾਸਿਊਟੀਕਲ ਅਤੇ ਮੈਡੀਕਲ ਰਿਸਰਚ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ (Investors) ਲਈ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਥੈਰੇਪੀਆਂ ਦੇ ਕਲੀਨਿਕਲ ਟ੍ਰਾਇਲਾਂ (Clinical Trials) ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਦਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ।