ਰੈਗੂਲੇਟਰ ਦੀ ਚੇਤਾਵਨੀ ਅਤੇ ਮੁਹਿੰਮ 'ਤੇ ਰੋਕ
ਭਾਰਤ ਦੇ ਡਰੱਗ ਰੈਗੂਲੇਟਰ ਵੱਲੋਂ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਚੇਤਾਵਨੀ ਨੇ Eli Lilly ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਹੀ ਮੋਟਾਪਾ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਮੁਹਿੰਮ 'ਤੇ ਅਚਾਨਕ ਰੋਕ ਲਗਾਉਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਰੈਗੂਲੇਟਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਕੰਪਨੀ ਦੀ 'We Know Now' ਮੁਹਿੰਮ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਿੰਟ, ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਅਤੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਸਤੀਆਂ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ, ਸੰਭਾਵੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰੈਸਕ੍ਰਿਪਸ਼ਨ ਦਵਾਈਆਂ ਦੇ ਅਸਿੱਧੇ ਪ੍ਰਚਾਰ (indirect promotion) ਸੰਬੰਧੀ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।
ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ "ਨਿਯਮਤ ਸਾਵਧਾਨੀ" (Regulatory Caution) ਵਜੋਂ ਮੁਅੱਤਲ (Pause) ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਖ਼ਤ ਪ੍ਰਚਾਰ ਨਿਯਮਾਂ 'ਤੇ ਸਪੱਸ਼ਟਤਾ ਮੰਗ ਰਹੀ ਹੈ। Eli Lilly ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲੀ ਹਦਾਇਤਾਂ ਬ੍ਰਾਂਡ-ਰਹਿਤ, ਡਾਕਟਰਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੀਆਂ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਮੁਹਿੰਮਾਂ 'ਤੇ ਵੀ ਰੋਕ ਲਗਾਉਂਦੀਆਂ ਜਾਪਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਲੋਕਾਂ ਤੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਜਨਤਕ ਸਿਹਤ ਸੰਦੇਸ਼ ਪਹੁੰਚਾਉਣਾ ਚੁਣੌਤੀਪੂਰਨ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਭਾਰਤੀ ਨਿਯਮ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ FDA ਦੇ ਉਲਟ ਹਨ, ਜੋ ਪ੍ਰੈਸਕ੍ਰਿਪਸ਼ਨ ਦਵਾਈਆਂ ਦੇ ਸਿੱਧੇ ਖਪਤਕਾਰ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰਾਂ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ 'Drugs and Magic Remedies (Objectionable Advertisements) Act, 1954' ਵਰਗੇ ਕਾਨੂੰਨ ਇਸ 'ਤੇ ਸਖ਼ਤੀ ਨਾਲ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਭਾਰਤ ਦਾ ਮੋਟਾਪਾ ਬਾਜ਼ਾਰ ਅਤੇ ਮੁਕਾਬਲਾ
ਇਹ ਘਟਨਾਕ੍ਰਮ ਭਾਰਤ ਦੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵੱਧ ਰਹੇ ਮੋਟਾਪਾ ਅਤੇ ਸ਼ੂਗਰ ਇਲਾਜ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਵਾਪਰਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ₹80 ਅਰਬ (ਲਗਭਗ $839 ਮਿਲੀਅਨ) ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ। Eli Lilly ਦੀ GLP-1 ਦਵਾਈ, Mounjaro, ਜੋ ਮਾਰਚ 2025 ਵਿੱਚ ਲਾਂਚ ਹੋਈ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕੀਮਤ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਚੋਟੀ ਦੀ ਵਿਕਣ ਵਾਲੀ ਦਵਾਈ ਬਣ ਗਈ। ਪਰ, ਇਸਨੂੰ Novo Nordisk ਦੀਆਂ Ozempic ਅਤੇ Wegovy ਵਰਗੀਆਂ semaglutide-ਅਧਾਰਿਤ ਦਵਾਈਆਂ ਤੋਂ ਸਖ਼ਤ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਅਪ੍ਰੈਲ 2026 ਵਿੱਚ, Novo Nordisk ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਕਟੌਤੀ ਕਰਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲਗਭਗ 5,660 ਰੁਪਏ ($60) ਤੱਕ ਲਿਆਂਦਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਿਕਰੀ ਵਿੱਚ 40% ਦਾ ਜ਼ਬਰਦਸਤ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ। ਮਾਰਚ 2026 ਤੱਕ, 13 ਨਿਰਮਾਤਾਵਾਂ ਦੇ ਜੈਨਰਿਕ semaglutide ਉਤਪਾਦਾਂ ਨੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਕੇ Eli Lilly ਦੀ GLP-1 ਬਾਜ਼ਾਰ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ ਨੂੰ 61% ਤੋਂ ਘਟਾ ਕੇ 56% ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਇਸ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, Mounjaro ਮੁੱਲ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਦੀ ਮੁੱਖ GLP-1 ਪ੍ਰਦਾਤਾ ਬਣੀ ਰਹੀ।
ਰੈਗੂਲੇਟਰੀ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਅਤੇ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦਾ ਨਜ਼ਰੀਆ
ਰੈਗੂਲੇਟਰ ਦੀ ਇਹ ਚੇਤਾਵਨੀ Eli Lilly ਦੀ ਭਾਰਤੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਰਣਨੀਤੀ ਲਈ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਚੁਣੌਤੀ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਕੰਪਨੀ ਦੀਆਂ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਰਣਨੀਤੀਆਂ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਖ਼ਤ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ ਨਿਯਮਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਢਾਲਣਾ ਪਵੇਗਾ। ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕ ਗਲੋਬਲ ਮੋਟਾਪਾ ਦਵਾਈ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਮਜ਼ਬੂਤ ਵਿਕਾਸ ਦੀ ਉਮੀਦ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਜੋ 2030 ਤੱਕ $150 ਅਰਬ ਸਾਲਾਨਾ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦਾ ਹੈ। Eli Lilly ਦਾ ਮੌਜੂਦਾ P/E ਅਨੁਪਾਤ ਲਗਭਗ 34.1x ਹੈ, ਜੋ ਭਵਿੱਖੀ ਕਮਾਈ ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦੇ ਭਰੋਸੇ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਮਾਰਕੀਟ ਦੇ ਔਸਤ P/E 38.43x ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹਾ ਘੱਟ ਹੈ। ਕੰਪਨੀ ਕੋਲ ਇਸ ਸਮੇਂ 'Moderate Buy' ਰੇਟਿੰਗ ਅਤੇ $1,218.33 ਦਾ ਔਸਤ ਕੀਮਤ ਟਾਰਗੇਟ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਰੈਗੂਲੇਟਰੀ ਅੜਿੱਕੇ, Novo Nordisk ਤੋਂ ਸਖ਼ਤ ਮੁਕਾਬਲਾ ਅਤੇ ਜੈਨਰਿਕ ਦਵਾਈਆਂ ਦਾ ਵਧਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ, Eli Lilly ਲਈ ਮੁੱਖ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਬਣੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ।
