ਫਾਰਮਾਸਿਊਟੀਕਲ ਇੰਡਸਟਰੀ ਵਿੱਚ AI ਦਾ ਦਬਦਬਾ ਵੱਧ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸਟਾਰਟਅੱਪਸ ਹੁਣ ਵਰਚੁਅਲ ਸਿਮੂਲੇਸ਼ਨ ਰਾਹੀਂ ਕਲੀਨਿਕਲ ਟ੍ਰਾਇਲ ਦੇ ਨਤੀਜਿਆਂ ਦੀ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ Novartis ਵਰਗੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਹਲਚਲ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲੀ ਹੈ।
ਗਲੋਬਲ ਫਾਰਮਾ ਸੈਕਟਰ ਹਰ ਸਾਲ ਕਲੀਨਿਕਲ ਟ੍ਰਾਇਲ 'ਤੇ ਲਗਭਗ $140 ਬਿਲੀਅਨ ਖਰਚ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਸਿਰਫ 12% ਦਵਾਈਆਂ ਹੀ ਰੈਗੂਲੇਟਰੀ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਪਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਹੁਣ BioinvestGPT ਅਤੇ QuantHealth ਵਰਗੇ ਸਟਾਰਟਅੱਪਸ DNA ਅਤੇ ਕਲੀਨਿਕਲ ਡੇਟਾ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਇਹ ਦੱਸਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਇਨਸਾਨਾਂ 'ਤੇ ਟੈਸਟਿੰਗ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦਵਾਈ ਸਫਲ ਹੋਵੇਗੀ ਜਾਂ ਨਹੀਂ।
ਮਾਰਕੀਟ 'ਤੇ ਅਸਰ (Market Impact)
ਇਸ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦਾ ਅਸਰ ਸਿੱਧਾ ਸ਼ੇਅਰ ਬਾਜ਼ਾਰ 'ਤੇ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸਾਲ 2026 ਵਿੱਚ, BioinvestGPT ਦੇ ਮਾਡਲ ਨੇ Novartis ਦੀ muscular dystrophy ਦਵਾਈ 'del-desiran' ਦੇ ਫੇਲ ਹੋਣ ਦੀ ਸਹੀ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਸਤੰਬਰ 2026 ਵਿੱਚ ਇਹ ਟ੍ਰਾਇਲ ਅਸਫਲ ਰਿਹਾ, ਤਾਂ Novartis ਦੇ ਸ਼ੇਅਰ 11% ਡਿੱਗ ਗਏ ਅਤੇ ਕੰਪਨੀ ਦੀ ਮਾਰਕੀਟ ਵੈਲਿਊ ਵਿੱਚੋਂ $30 ਬਿਲੀਅਨ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਇਆ।
ਕੀ ਇਹ ਤਕਨੀਕ ਭਰੋਸੇਮੰਦ ਹੈ?
ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਹ AI ਮਾਡਲ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਟੱਲ ਨਹੀਂ ਹਨ। Novartis ਦੀ ਹੀ cholesterol ਦਵਾਈ 'pelacarsen' ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ, ਇਹੀ AI ਮਾਡਲ ਗਲਤ ਸਾਬਤ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਕਾਰਨ Takeda ਅਤੇ Biogen ਵਰਗੀਆਂ ਦਿੱਗਜ ਕੰਪਨੀਆਂ ਅਜੇ ਵੀ ਸਾਵਧਾਨ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਐਨ ਅਤੇ ਜੈਵਿਕ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਦੀ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾ ਨੂੰ ਸਿਰਫ ਐਲਗੋਰਿਦਮ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਸਮਝਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ।
ਅਮਰੀਕੀ ਹੈਲਥ ਰੈਗੂਲੇਟਰ ਹੁਣ ਇਸ AI ਮਾਡਲਿੰਗ ਲਈ ਇੱਕ ਫਾਰਮਲ ਫਰੇਮਵਰਕ ਤਿਆਰ ਕਰਨ 'ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਇਹ ਦੇਖਣਾ ਅਹਿਮ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਇਹ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਕਿੰਨੀ ਸਹੀ ਸਾਬਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਦਵਾਈ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ R&D ਖਰਚਿਆਂ ਅਤੇ ਜੋਖਮ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਦਾ ਨਕਸ਼ਾ ਬਦਲ ਸਕਦੀ ਹੈ।