ਕੇਂਦਰੀ ਵਾਤਾਵਰਣ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ 2026 ਦੇ ਕਲੀਨ-ਏਅਰ ਸਰਵੇਖਣ ਵਿੱਚ Delhi ਨੂੰ **21ਵਾਂ** ਸਥਾਨ ਮਿਲਿਆ ਹੈ, ਜੋ Bengaluru ਅਤੇ Srinagar ਤੋਂ ਬਿਹਤਰ ਹੈ। ਇਹ ਰੈਂਕਿੰਗ ਅਸਲ ਹਵਾ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਦੀ ਬਜਾਏ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਰੋਕਣ ਲਈ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਰਕਾਰੀ ਉਪਰਾਲਿਆਂ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ।
ਕੇਂਦਰੀ ਵਾਤਾਵਰਣ, ਜੰਗਲਾਤ ਅਤੇ ਜਲਵਾਯੂ ਪਰਿਵਰਤਨ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ 7 ਸਤੰਬਰ, 2026 ਨੂੰ 'International Day of Clean Air for Blue Skies' ਮੌਕੇ 5ਵਾਂ 'Swachh Vayu Sarvekshan' ਐਵਾਰਡ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਸਰਵੇਖਣ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੇ 130 ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਰੈਂਕਿੰਗ ਦਾ ਅਸਲੀ ਸੱਚ
10 ਲੱਖ ਤੋਂ ਵੱਧ ਆਬਾਦੀ ਵਾਲੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦੀ ਕੈਟਾਗਰੀ ਵਿੱਚ Lucknow ਪਹਿਲੇ, Indore ਦੂਜੇ ਅਤੇ Jabalpur ਤੀਜੇ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਰਿਹਾ। ਦਿੱਲੀ, ਜਿੱਥੇ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹਵਾ ਬਹੁਤ ਖਰਾਬ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਇਸ ਲਿਸਟ ਵਿੱਚ 21ਵੇਂ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਹੈ। ਹੈਰਾਨੀ ਦੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਦਿੱਲੀ ਇਸ ਰੈਂਕਿੰਗ ਵਿੱਚ Srinagar (26ਵੇਂ) ਅਤੇ Bengaluru (32ਵੇਂ) ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਨਿਕਲ ਗਈ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਰੈਂਕਿੰਗ ਸਿਰਫ 'ਪਾਲਿਸੀ ਇੰਪਲੀਮੈਂਟੇਸ਼ਨ' ਦੇਖਦੀ ਹੈ, ਨਾ ਕਿ ਅਸਲੀ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਲੈਵਲ।
ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਮੌਕੇ
ਇਹ ਸਰਵੇਖਣ National Clean Air Programme (NCAP) ਦੀ ਪ੍ਰਗਤੀ ਨੂੰ ਮਾਪਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਸੜਕਾਂ ਦੀ ਸਫਾਈ, ਕੂੜਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ, ਉਦਯੋਗਿਕ ਨਿਕਾਸੀ ਕੰਟਰੋਲ ਅਤੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਵਾਹਨਾਂ ਦੇ ਅਡੌਪਸ਼ਨ ਨੂੰ ਅਹਿਮੀਅਤ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਇਹ ਸੰਕੇਤ ਹੈ ਕਿ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ Industrial Air Scrubbers, ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਬੱਸ ਫਲੀਟ ਅਤੇ ਆਟੋਮੇਟਿਡ ਵੇਸਟ ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਡਿਮਾਂਡ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਚੁਣੌਤੀ ਬਨਾਮ ਪਾਲਿਸੀ
ਭਾਵੇਂ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨਿਕ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਕਾਗਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਦਿਖ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਪਰ ਅਸਲੀ ਚੁਣੌਤੀ PM10 ਅਤੇ PM2.5 ਦੇ ਲੈਵਲ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣਾ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਹੁਣ ਇਸ ਨੂੰ 'ਮਿਸ਼ਨ ਮੋਡ' ਵਿੱਚ ਲੈ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਗ੍ਰੀਨ ਐਨਰਜੀ ਅਤੇ ਸਵੱਛ ਤਕਨੀਕਾਂ ਲਈ ਫੰਡਿੰਗ ਲਗਾਤਾਰ ਜਾਰੀ ਰਹੇਗੀ।