ਵਿਸ਼ਵ ਮੌਸਮ ਵਿਗਿਆਨ ਸੰਸਥਾ (WMO) ਦੀ ਨਵੀਂ ਰਿਪੋਰਟ ਨੇ ਚਿੰਤਾ ਵਧਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। 2024 ਦੇ ਅਖੀਰ ਤੋਂ 2025 ਤੱਕ **408 ਗੀਗਾਟਨ** ਗਲੇਸ਼ੀਅਰ ਪਿਘਲ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਇਹ 'ਪੀਕ ਵਾਟਰ' (Peak Water) ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਹਾਈਡ੍ਰੋਪਾਵਰ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਅਤੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਸੈਕਟਰ ਲਈ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦਾ ਖਤਰਾ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਗਲੇਸ਼ੀਅਰ ਪਿਘਲਣ ਦੀ ਰਫਤਾਰ
World Meteorological Organisation ਦੇ ਤਾਜ਼ਾ ਅੰਕੜੇ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਲਗਾਤਾਰ ਚੌਥੇ ਸਾਲ ਗਲੇਸ਼ੀਅਰਾਂ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਪਿਘਲਣ ਕਾਰਨ ਸਮੁੰਦਰ ਦਾ ਪੱਧਰ 1.1 mm ਤੱਕ ਵਧ ਗਿਆ ਹੈ। ਹੁਣ ਦੁਨੀਆ 'ਪੀਕ ਵਾਟਰ' ਪੜਾਅ ਵੱਲ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਪਿਘਲਦਾ ਪਾਣੀ ਆਪਣੇ ਅਧਿਕਤਮ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਾਣੀ ਦੀ ਉਪਲਬਧਤਾ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਕਮੀ ਆਵੇਗੀ।
ਭਾਰਤੀ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਕੀ ਹੈ ਖਤਰਾ?
ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਮੁੱਖ ਨਦੀਆਂ- ਸਿੰਧੂ, ਗੰਗਾ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਪੁੱਤਰ- ਹਿਮਾਲਿਆ ਦੇ ਗਲੇਸ਼ੀਅਰਾਂ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹਨ। ਇਹ ਨਦੀਆਂ ਨਾ ਸਿਰਫ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹਨ, ਸਗੋਂ ਬਿਜਲੀ ਉਤਪਾਦਨ (Hydroelectric Power) ਦਾ ਮੁੱਖ ਸਰੋਤ ਵੀ ਹਨ। NHPC, SJVN, ਅਤੇ Tata Power ਵਰਗੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਲਈ ਪਾਣੀ ਦਾ ਸਥਿਰ ਵਹਾਅ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਪਾਣੀ ਦਾ ਪੱਧਰ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹਨਾਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੀ ਪਾਵਰ ਜਨਰੇਸ਼ਨ ਸਮਰੱਥਾ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਸੈਕਟਰ 'ਤੇ ਅਸਰ
ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਿੰਚਾਈ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਹਾੜੀ ਨਦੀਆਂ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਮੌਸਮੀ ਪੈਟਰਨ ਬਦਲਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਫਸਲਾਂ ਦੇ ਚੱਕਰ (Crop Cycles) ਵਿਗੜ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਅਸਰ ਸੀਡ, ਫਰਟੀਲਾਈਜ਼ਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਐਗਰੀ-ਇਨਪੁਟ ਕੰਪਨੀਆਂ 'ਤੇ ਪਵੇਗਾ।
ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਦੇਖਣਾ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਪਾਵਰ ਅਤੇ ਯੂਟਿਲਿਟੀ ਸੈਕਟਰ ਦੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਪਾਣੀ ਦੇ ਬਦਲਦੇ ਵਹਾਅ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਲਈ ਆਪਣੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ (Infrastructure) ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਬਦਲਦੀਆਂ ਹਨ।