ਤਾਜ਼ਾ ਜਲਵਾਯੂ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਪਿਛਲੇ ਚਾਰ ਦਹਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ El Nino ਦੀ ਤੀਬਰਤਾ ਵਿੱਚ **40%** ਦਾ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਭਾਰਤੀ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਇਹ ਖ਼ਬਰ ਅਹਿਮ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਮਾਨਸੂਨ, ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਉਪਜ ਅਤੇ ਮਹਿੰਗਾਈ ਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਗਲਾਪਾਗੋਸ ਟਾਪੂਆਂ ਦੇ ਕੋਰਲ ਨਮੂਨਿਆਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਤੋਂ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਹੈ ਕਿ ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਮਹਾਸਾਗਰ ਦੇ ਤਾਪਮਾਨ ਵਿੱਚ ਵਾਧੇ ਕਾਰਨ ਮੌਸਮੀ ਹਲਚਲ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਭਾਰਤੀ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਲਈ, ਇਹ ਸਿਰਫ ਵਾਤਾਵਰਣ ਦਾ ਮੁੱਦਾ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਮੈਕਰੋ-ਇਕੋਨੋਮਿਕ ਸੰਕੇਤ ਹੈ।
ਮਾਨਸੂਨ ਅਤੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ 'ਤੇ ਅਸਰ
El Nino ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਸਬੰਧ ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮੀ ਮਾਨਸੂਨ ਨਾਲ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਵਧਦੀ ਤੀਬਰਤਾ ਕਾਰਨ ਮਾਨਸੂਨ ਵਿੱਚ ਦੇਰੀ ਜਾਂ ਬੇਵਕਤੀ ਬਾਰਸ਼ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਉਤਪਾਦਨ ਨੂੰ ਘਟਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਸੈਕਟਰਾਂ ਅਤੇ ਮਹਿੰਗਾਈ 'ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ
ਜਦੋਂ ਖੇਤੀ ਉਤਪਾਦਨ ਘਟਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਖੁਰਾਕੀ ਵਸਤੂਆਂ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਧਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਨਾਲ ਹੈੱਡਲਾਈਨ ਮਹਿੰਗਾਈ (Inflation) ਉੱਪਰ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ Reserve Bank of India (RBI) ਨੂੰ ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ (Interest Rates) ਵਿੱਚ ਕਟੌਤੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਰੋਕ ਸਕਦੀ ਹੈ।
FMCG ਸੈਕਟਰ, ਜੋ ਪੇਂਡੂ ਖਪਤ (Rural Demand) 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੈ, ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਨਾਲ ਹੀ, ਐਗਰੋ-ਕੈਮੀਕਲ ਅਤੇ ਫਰਟੀਲਾਈਜ਼ਰ ਕੰਪਨੀਆਂ ਵੀ ਬਾਰਸ਼ ਦੇ ਡੇਟਾ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਦੀਆਂ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹੀ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਬਿਜਾਈ ਨੂੰ ਤੈਅ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਹੁਣ ਮੌਸਮ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਅਨੁਮਾਨਾਂ ਅਤੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਡੇਟਾ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਰਣਨੀਤੀ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣਾਉਣਾ ਹੋਵੇਗਾ।
