US ਫੌਜ ਨੇ 30 ਅਗਸਤ, 2026 ਨੂੰ Larak Island 'ਤੇ ਇਰਾਨੀ ਰਾਕੇਟ ਲਾਂਚਰਾਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਇਆ ਹੈ। Strait of Hormuz ਵਿੱਚ ਤਣਾਅ ਵਧਣ ਕਾਰਨ ਗਲੋਬਲ Crude Oil ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਉਥਲ-ਪੁਥਲ ਹੋਣ ਦਾ ਖਦਸ਼ਾ ਹੈ, ਜੋ ਭਾਰਤੀ ਐਨਰਜੀ ਸਟਾਕਸ ਅਤੇ ਮਹਿੰਗਾਈ 'ਤੇ ਸਿੱਧਾ ਅਸਰ ਪਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਤਣਾਅ ਦਾ ਕਾਰਨ ਅਤੇ ਸਥਿਤੀ
ਅਮਰੀਕੀ ਫੌਜ ਨੇ 30 ਅਗਸਤ, 2026 ਨੂੰ Larak Island, ਇਰਾਨ 'ਤੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰੀਸਿਜ਼ਨ ਸਟ੍ਰਾਈਕ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਮੁੱਖ ਮਕਸਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਰਾਕੇਟ ਲਾਂਚਰਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨਾ ਸੀ ਜੋ Strait of Hormuz ਦੇ ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਸਮੁੰਦਰੀ ਮਾਈਨਾਂ (Sea Mines) ਵਿਛਾਉਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। Islamic Revolutionary Guard Corps ਨੇ ਇਸ ਘਟਨਾ ਵਿੱਚ ਜਾਨੀ ਨੁਕਸਾਨ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਬਦਲੇ ਦੀ ਧਮਕੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਗਲੋਬਲ ਐਨਰਜੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾ ਦਾ ਮਾਹੌਲ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ।
ਭਾਰਤੀ ਮਾਰਕੀਟ 'ਤੇ ਅਸਰ
ਭਾਰਤ ਆਪਣੀ ਕੁੱਲ Crude Oil ਲੋੜ ਦਾ 80% ਤੋਂ ਵੱਧ ਦਰਾਮਦ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ Strait of Hormuz ਦਾ ਰਸਤਾ ਸਾਡੀ ਐਨਰਜੀ ਸਕਿਉਰਿਟੀ ਲਈ ਬਹੁਤ ਅਹਿਮ ਹੈ। ਇਸ ਤਣਾਅ ਦੇ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਦੋ ਮੁੱਖ ਪਹਿਲੂ ਹਨ:
- Upstream ਕੰਪਨੀਆਂ: ONGC ਅਤੇ Oil India ਵਰਗੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਰੈਵੇਨਿਊ ਵਿੱਚ ਉਤਾਰ-ਚੜ੍ਹਾਅ ਆ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਸਪਲਾਈ ਦੇ ਡਰ ਨਾਲ Crude Oil ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਧ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
- Downstream ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਕੰਪਨੀਆਂ: IOCL, BPCL ਅਤੇ HPCL ਵਰਗੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਮਾਰਜਿਨ 'ਤੇ ਦਬਾਅ ਵਧ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜੇਕਰ ਗਲੋਬਲ ਕੀਮਤਾਂ ਦਾ ਵਾਧਾ ਰਿਟੇਲ ਫਿਊਲ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਤੁਰੰਤ ਨਹੀਂ ਦਿਖਦਾ।
ਲੌਜਿਸਟਿਕਸ ਅਤੇ ਮਹਿੰਗਾਈ ਦਾ ਜੋਖਮ
ਸਿਰਫ ਤੇਲ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਬਲਕਿ ਸ਼ਿਪਿੰਗ ਅਤੇ ਲੌਜਿਸਟਿਕਸ ਲਈ ਵੀ ਖਤਰਾ ਵਧ ਗਿਆ ਹੈ। ਫਾਰਸ ਦੀ ਖਾੜੀ ਵਿੱਚ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਲਈ 'War Risk Premiums' ਵਧਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਅਤੇ ਗੈਸ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਦਾ ਖਰਚਾ ਮਹਿੰਗਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਇਹ ਕੀਮਤਾਂ ਉੱਚੀਆਂ ਬਣੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਇਹ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਮਹਿੰਗਾਈ (Inflation) ਨੂੰ ਹੋਰ ਵਧਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਹੁਣ Brent Crude Oil ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਅਤੇ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੀ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ ਕਮੈਂਟਰੀ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਸਪਲਾਈ ਚੇਨ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਕੀ ਕਦਮ ਚੁੱਕ ਰਹੇ ਹਨ।