Global Vision Energy Partners ਅਤੇ Khanjee Holdings ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੇ ਇੱਕ ਕੰਸੋਰਟੀਅਮ ਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ Port Qasim ਵਿਖੇ **$4.4 ਅਰਬ** ਦੇ LNG ਟਰਮੀਨਲ ਅਤੇ ਪਾਈਪਲਾਈਨ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਨਿਵੇਸ਼ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ 'ਮਰਚੈਂਟ ਮਾਡਲ' 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਹੋਵੇਗਾ, ਪਰ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਪੱਕੀ ਫੰਡਿੰਗ ਦੀ ਘਾਟ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਅਸਫਲਤਾਵਾਂ ਇਸ ਰਾਹ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀਆਂ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਹਨ।
ਇਸ ਅਮਰੀਕੀ-ਸਮਰਥਿਤ ਕੰਸੋਰਟੀਅਮ ਵਿੱਚ Global Vision Energy Partners, Khanjee Holdings ਅਤੇ ਲਕਸਮਬਰਗ-ਅਧਾਰਤ General Mediterranean Holding ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦਾ ਮੁੱਖ ਮਕਸਦ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਨਿਰਭਰਤਾ ਨੂੰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸ਼ਿਪਿੰਗ ਸ਼ਡਿਊਲ ਤੋਂ ਹਟਾ ਕੇ ਸਿੱਧੇ ਇੰਪੋਰਟ ਅਤੇ ਸਟੋਰੇਜ ਸਿਸਟਮ ਵੱਲ ਲਿਜਾਣਾ ਹੈ।
ਦੋ ਪੜਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇਗੀ ਉਸਾਰੀ
ਇਹ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੋ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ ਹੈ:
- ਪਹਿਲਾ ਪੜਾਅ: Port Qasim ਵਿਖੇ ਟਰਮੀਨਲ ਅਤੇ ਸਟੋਰੇਜ ਲਈ $1.7 ਅਰਬ ਦਾ ਨਿਵੇਸ਼।
- ਦੂਜਾ ਪੜਾਅ: 1,100 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਲੰਬੀ ਗੈਸ ਪਾਈਪਲਾਈਨ ਲਈ $2.7 ਅਰਬ ਦਾ ਨਿਵੇਸ਼।
ਪੂਰੇ ਫੰਡਿੰਗ ਸਟਰਕਚਰ ਵਿੱਚ 70% ਡੈਬਟ (Debt) ਅਤੇ 30% ਇਕੁਇਟੀ (Equity) ਰੱਖਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਹੈ।
ਮਰਚੈਂਟ ਮਾਡਲ ਦੀ ਨਵੀਂ ਪਹਿਲ
ਇਹ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਪੁਰਾਣੇ ਸਰਕਾਰੀ-ਗਾਰੰਟੀਸ਼ੁਦਾ ਸਮਝੌਤਿਆਂ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੰਸੋਰਟੀਅਮ ਸਿੱਧੇ ਉਦਯੋਗਿਕ ਗਾਹਕਾਂ ਨਾਲ ਗੈਸ ਦਾ ਵਪਾਰ ਕਰੇਗਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਮਾਰਕੀਟ-ਅਧਾਰਤ ਐਨਰਜੀ ਵਾਤਾਵਰਣ ਤਿਆਰ ਹੋਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਸ ਨਾਲ ਡਿਮਾਂਡ ਅਤੇ ਕੀਮਤਾਂ ਦਾ ਜੋਖਮ ਹੁਣ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਬਜਾਏ ਕੰਪਨੀਆਂ 'ਤੇ ਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਦਾ ਪਹਾੜ
ਇਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੀ ਸਫਲਤਾ 'ਤੇ ਕਈ ਸਵਾਲ ਵੀ ਖੜ੍ਹੇ ਹਨ:
- ਫੰਡਿੰਗ: ਅਜੇ ਤੱਕ ਕੋਈ ਬਾਈਡਿੰਗ ਵਿੱਤੀ ਵਚਨਬੱਧਤਾ (Binding financial commitment) ਨਹੀਂ ਮਿਲੀ ਹੈ।
- ਇਤਿਹਾਸ: ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਅਜਿਹੇ ਕਈ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਨੀਤੀਗਤ ਅਤੇ ਵਿੱਤੀ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਕਾਰਨ ਅੱਧ ਵਿਚਕਾਰ ਰੁਕ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।
- ਮਨਜ਼ੂਰੀ: Port Qasim Authority ਤੋਂ ਸਾਈਟ ਦੀ ਸਹਿਮਤੀ ਮਿਲ ਚੁੱਕੀ ਹੈ, ਪਰ Oil and Gas Regulatory Authority ਤੋਂ ਲਾਇਸੈਂਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਅਜੇ ਜਾਰੀ ਹੈ।