US ਮਿਲਟਰੀ ਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ Strait of Hormuz ਮਾਈਨਜ਼ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੈ, ਪਰ Iran ਦੀ Revolutionary Guard ਨੇ ਇਸ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਗਲੋਬਲ ਐਨਰਜੀ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾ ਪੈਦਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਅਸਰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਆਇਲ ਇੰਪੋਰਟ ਬਿੱਲ ਅਤੇ ਸ਼ੇਅਰ ਬਾਜ਼ਾਰ 'ਤੇ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਸਥਿਤੀ ਕੀ ਹੈ?
United States Central Command (CENTCOM) ਨੇ ਰਿਪੋਰਟ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਕਿ Strait of Hormuz, ਜੋ ਕਿ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਅਹਿਮ ਐਨਰਜੀ ਰੂਟ ਹੈ, ਹੁਣ ਮਾਈਨਜ਼ ਤੋਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੁਕਤ ਹੈ। ਡਰੋਨ ਅਤੇ ਏਰੀਅਲ ਸਰਵੇਲੈਂਸ ਰਾਹੀਂ ਇਹ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਅੰਕੜਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਸਦਕਾ ਗਲਫ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ ਗਰਮੀਆਂ ਤੋਂ ਹੁਣ ਤੱਕ 1.5 ਅਰਬ ਬੈਰਲ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦਾ ਨਿਰਯਾਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, Iran ਦੀ Islamic Revolutionary Guard Corps (IRGC) ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾਅਵਿਆਂ ਨੂੰ ਸਿਰੇ ਤੋਂ ਖਾਰਜ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਉਹ ਇਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਮੀਡੀਆ ਪ੍ਰਚਾਰ ਦੱਸ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਅਸਲੀ ਸਬੂਤਾਂ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।
ਭਾਰਤੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਲਈ ਕਿਉਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ?
ਭਾਰਤ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਐਨਰਜੀ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ ਲਈ ਦਰਾਮਦ (Imports) 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਇਸ ਰੂਟ 'ਤੇ ਕੋਈ ਵੀ ਰੁਕਾਵਟ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ:
- ਗਲੋਬਲ ਤੇਲ ਕੀਮਤਾਂ: ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੇ ਭਾਅ ਵਿੱਚ 'ਵਾਰ ਰਿਸਕ ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ' (War Risk Premium) ਜੁੜ ਸਕਦਾ ਹੈ।
- ਮਹਿੰਗਾਈ ਅਤੇ ਰੁਪਇਆ: ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਧਣ ਨਾਲ ਭਾਰਤੀ ਰੁਪਏ 'ਤੇ ਦਬਾਅ ਵਧੇਗਾ ਅਤੇ ਮਹਿੰਗਾਈ ਵਧਣ ਦਾ ਖਤਰਾ ਰਹੇਗਾ।
- ਸਟਾਕ ਮਾਰਕੀਟ: ਦੇਸ਼ ਦੀਆਂ ਆਇਲ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਕੰਪਨੀਆਂ ਅਤੇ upstream ਪ੍ਰੋਡਿਊਸਰਾਂ ਦੇ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਵਿੱਚ ਉਤਰਾਅ-ਚੜ੍ਹਾਅ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਅਸਰ RBI ਦੀਆਂ ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ ਦੀਆਂ ਨੀਤੀਆਂ 'ਤੇ ਵੀ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਕੀ ਦੇਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?
ਹੁਣ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ Brent Crude ਦੇ ਭਾਅ ਅਤੇ ਪਰਸ਼ੀਅਨ ਗਲਫ ਤੋਂ ਲੰਘਣ ਵਾਲੇ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੇ ਇੰਸ਼ੋਰੈਂਸ ਖਰਚਿਆਂ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਸਪਲਾਈ ਚੇਨ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੀ ਵਿਘਨ ਭਾਰਤੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਲਈ ਵੱਡੀ ਚਿੰਤਾ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ।