Strait of Hormuz ਦੇ ਬੰਦ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਐਨਰਜੀ ਝਟਕਾ ਲੱਗਾ ਹੈ। ਦੇਸ਼ ਦੇ **90%** LPG ਇੰਪੋਰਟ ਇਸੇ ਰੂਟ ਤੋਂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਹੁਣ ਰੇਸ਼ਨਿੰਗ ਕਰਨੀ ਪੈ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਲ **2026** ਲਈ ਡਿਮਾਂਡ ਵਿੱਚ **1,00,000** ਬੈਰਲ ਪ੍ਰਤੀ ਦਿਨ ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ।
ਭਾਰਤ ਦੀ ਐਨਰਜੀ ਸਪਲਾਈ ਚੇਨ 'ਤੇ Strait of Hormuz ਦੇ ਬੰਦ ਹੋਣ ਦਾ ਗੰਭੀਰ ਅਸਰ ਪਿਆ ਹੈ। ਦੇਸ਼ ਆਪਣੀ ਕੁੱਲ LPG ਜ਼ਰੂਰਤ ਦਾ ਲਗਭਗ 90% ਹਿੱਸਾ ਇਸੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਰਸਤੇ ਰਾਹੀਂ ਮੰਗਵਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਸਪਲਾਈ ਵਿੱਚ ਆਏ ਇਸ ਅਚਾਨਕ ਝਟਕੇ ਕਾਰਨ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਹੁਣ ਕੁਕਿੰਗ ਗੈਸ ਦੀ ਰੇਸ਼ਨਿੰਗ ਕਰਨ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਹੋਣਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਅੰਦਾਜ਼ੇ ਮੁਤਾਬਕ, ਇਹ ਸਪਲਾਈ ਰੁਕਾਵਟ ਪੂਰੇ ਸਾਲ 2026 ਦੌਰਾਨ LPG ਦੀ ਮੰਗ ਨੂੰ 1,00,000 ਬੈਰਲ ਪ੍ਰਤੀ ਦਿਨ (b/d) ਤੱਕ ਘਟਾ ਦੇਵੇਗੀ।
PNG ਵੱਲ ਵੱਧਦਾ ਰੁਝਾਨ
ਇਸ ਸੰਕਟ ਵਿੱਚੋਂ ਨਿਕਲਣਾ ਔਖਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਭਾਰਤੀ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੇ ਐਨਰਜੀ ਖਪਤ ਦੇ ਤਰੀਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਬਦਲਾਅ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਹੁਣ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਪਾਈਪਡ ਨੈਚੁਰਲ ਗੈਸ (PNG) ਕੁਨੈਕਸ਼ਨ ਵਧਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ ਸ਼ਹਿਰੀ ਖਪਤਕਾਰ ਸਿਟੀ ਗੈਸ ਡਿਸਟ੍ਰੀਬਿਊਸ਼ਨ ਨੈੱਟਵਰਕ ਵੱਲ ਸ਼ਿਫਟ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ, LPG ਦੀ ਮੰਗ ਸ਼ਾਇਦ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਲੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਕਦੇ ਵਾਪਸ ਨਾ ਆਵੇ।
ਡੀਜ਼ਲ ਅਤੇ ਪੈਟਰੋਲ ਦੀ ਮੰਗ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ
ਭਾਵੇਂ LPG ਸੈਕਟਰ ਦਬਾਅ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਪਰ ਭਾਰਤ ਦਾ ਬਾਕੀ ਫਿਊਲ ਮਾਰਕੀਟ ਗਲੋਬਲ ਰੁਝਾਨਾਂ ਦੇ ਉਲਟ ਮਜ਼ਬੂਤ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਡੀਜ਼ਲ ਅਤੇ ਗੈਸੋਲੀਨ ਦੀ ਮੰਗ ਘਟ ਰਹੀ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਡੀਜ਼ਲ ਦੀ ਖਪਤ 90,000 b/d ਅਤੇ ਗੈਸੋਲੀਨ ਦੀ ਖਪਤ 60,000 b/d ਵਧਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਘਰੇਲੂ ਆਰਥਿਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਅਤੇ ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕੀਮਤਾਂ ਦੇ ਵੱਡੇ ਉਛਾਲ ਤੋਂ ਮਿਲੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਹੈ।
ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਨਜ਼ਰੀਆ
ਇਹ ਸਥਿਤੀ ਐਨਰਜੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਲਈ ਮਿਲੀ-ਜੁਲੀ ਹੈ। ਤੇਲ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਕੰਪਨੀਆਂ (OMCs) ਲਈ ਸਪਲਾਈ ਦੀ ਘਾਟ ਇੱਕ ਚੁਣੌਤੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ PNG ਨੈੱਟਵਰਕ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸਿਟੀ ਗੈਸ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਇਸ ਤੋਂ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦਾ ਲਾਭ ਮਿਲ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਹੁਣ Strait of Hormuz ਦੇ ਬੰਦ ਰਹਿਣ ਦੀ ਮਿਆਦ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਸਬਸਿਡੀ ਨੀਤੀਆਂ 'ਤੇ ਖਾਸ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।